Thái Nguyên đẩy mạnh đầu tư các công trình phòng, chống thiên tai

TMO - Trước tình hình mưa lớn gây ngập úng trong những năm trở lại đây, tỉnh Thái Nguyên đang cấp bách triển khai các giải pháp chống ngập úng, chú trọng xây dựng công trình phòng, chống lũ lụt. 

Trong hai năm qua, các phường trung tâm của tỉnh Thái Nguyên đã hứng chịu nhiều trận lũ lớn, trong đó trận lũ vào tháng 10/2025 đã phá vỡ mọi mốc quan trắc lịch sử trên sông Cầu. Tại trạm thủy văn Gia Bảy, mực nước đạt 29,9m, vượt đỉnh lũ lịch sử năm 2024 hơn 1m và vượt báo động 3 đến 2,9m.

Trận lũ tháng 10/2025 tại Thái Nguyên đã ảnh hưởng đến 200.000 hộ dân, làm ngập 69.391 ngôi nhà, gây thiệt hại nặng nề cho ngành nông nghiệp với gần 13.600ha cây trồng bị hư hỏng và hơn 1 triệu con vật nuôi bị chết hoặc bị nước cuốn trôi. Tổng thiệt hại ước tính lên đến 12.200 tỷ đồng.

Trước sức tàn phá nặng nề của thiên tai, tỉnh Thái Nguyên đã đề xuất loạt giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại. Trong đó, trọng tâm là dự án đầu tư xây dựng, nâng cấp và hoàn thiện hệ thống công trình đê điều, phòng chống lũ lụt hai bên bờ sông Cầu.  

Tháng 12/2025, UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành liên tiếp ba quyết định về xây dựng công trình khẩn cấp khắc phục ngập úng khu vực trung tâm tỉnh, gồm: Khắc phục tình trạng ngập úng phường Phan Đình Phùng; xây dựng cầu Gia Bẩy mới và xây dựng tuyến đê Hữu Cầu đoạn từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống (dọc sông Cầu), thuộc hệ thống công trình chống ngập lụt khu vực trung tâm tỉnh Thái Nguyên với tổng vốn đầu tư hơn 8.287 tỷ đồng. 

Tại phường Phan Đình Phùng, việc xây dựng công trình khẩn cấp khắc phục ngập úng có tổng mức đầu tư khoảng 60 tỷ đồng đang được đồng loạt triển khai, trong đó các tổ công tác của UBND phường Phan Đình Phùng tập trung tuyên truyền, vận động người dân phá dỡ công trình lấn chiếm, xâm phạm hành lang các tuyến mương, suối, cống thoát nước để khơi thông dòng chảy. Đồng thời, cơ quan chức năng huy động tối đa phương tiện, thiết bị cần thiết để nạo vét các tuyến mương, suối, cống; lắp đặt, bổ sung cống hộp có đường kính lớn hơn và đấu nối hệ thống thoát nước để hoàn thiện năng lực tiêu thoát toàn khu vực trung tâm.

Với trận lũ lịch sử năm 2025, tỉnh Thái Nguyên đã huy động hơn 1000 người để hộ đê sông Cầu. 

Cầu Gia Bẩy bắc qua sông Cầu có mật độ giao thông rất cao. Sau nhiều năm sử dụng, nhất là sau nhiều trận mưa lũ, khả năng chịu lực của cầu giảm, nguy cơ mất an toàn và cản trở dòng chảy. Tỉnh Thái Nguyên đầu tư 617 tỷ đồng xây dựng cấp bách cầu Gia Bẩy mới, hoàn thành trong năm 2026, nhằm tăng cường khả năng thoát lũ, bảo đảm an toàn giao thông, kết nối khu vực trung tâm tỉnh, từng bước hoàn thiện hạ tầng giao thông đô thị.

Ngoài ra, khi đê cấp bốn sông Cầu không còn khả năng bảo vệ khu vực trung tâm tỉnh, Thái Nguyên xây dựng khẩn cấp tuyến đê Hữu Cầu, đoạn từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống. Tuyến đê này có tổng mức đầu tư hơn 7.600 tỷ đồng, hoàn thành năm 2027. Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đa mục tiêu khi kết hợp phòng, chống lũ với đường giao thông để bảo đảm an toàn khu vực trung tâm tỉnh.

Cùng với các nhiệm vụ trước mắt, tỉnh Thái Nguyên đang chuẩn bị triển khai các giải pháp dài hạn trong giai đoạn 2026-2030, với tổng nhu cầu vốn dự kiến khoảng 450 tỷ đồng. Các giải pháp trọng tâm gồm kiên cố hóa các tuyến suối tiêu thoát chính, nâng cấp và mở rộng các tuyến cống lớn, xây dựng các hồ điều hòa và trạm bơm cưỡng bức tại khu vực trũng thấp, đồng thời tích hợp đồng bộ định hướng thoát nước trong Quy hoạch tỉnh và quy hoạch đô thị.

Bên cạnh đó, chính quyền các địa phương cần thường xuyên triển khai mô hình dân phố tự quản tại các tổ dân phố, vận động người dân thực hiện vệ sinh môi trường, không lấn chiếm hành lang thoát nước, không xả rác xuống hệ thống thoát nước và không che lấp miệng thu nước. Công tác kiểm tra, rà soát hệ thống thoát nước và các vị trí dễ phát sinh ngập úng cần được thực hiện định kỳ hằng tháng, kịp thời phát hiện và xử lý các điểm tắc nghẽn, bồi lắng.

Cùng với đó là tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như đổ thải trái phép, lấn chiếm lòng đường và vỉa hè, xây dựng cản trở dòng chảy hoặc ảnh hưởng đến hoạt động thoát nước. Các địa phương cũng cần xây dựng phương án ứng trực khi mưa lớn, phân công lực lượng tại chỗ sẵn sàng hỗ trợ mở miệng thu nước, khơi thông dòng chảy và xử lý tình huống khi xảy ra ngập úng, đồng thời hướng dẫn người dân kỹ năng ứng phó với mưa lớn bất thường, bảo đảm an toàn cho người và tài sản, góp phần giảm thiểu thiệt hại.../.

Thanh Nga