Ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao giá trị nông sản

TMO - Chuối tá quạ là nông sản đặc trưng của huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Để nâng tầm giá trị nông sản này trên thị trường, một số Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp tỉnh Trà Vinh đã tích cực ứng dụng khoa học công nghệ trong quá trình trồng và chế biến chuối tá quạ. 

Những năm trở lại đây, trồng chuối nói chung và giống chuối tá quạ nói riêng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm nguồn thu nhập thường xuyên cho nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Với giống chuối tá quạ - loại quả đặc sản của vùng đất An Phú Tân, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh đã mang lại hiệu quả, ổn định đời sống của người dân khu vực. 

Về đặc điểm sinh trưởng, do loại chuối này ít trái nên trước đây, người dân Trà Vinh chỉ trồng ít trong vườn để ăn hoặc làm quà biếu. Để thu hoạch được quả, người trồng phải mất từ 11-12 tháng. Chuối tá quạ không ra búp như chuối bình thường mà sẽ ra buồng trực tiếp. Một buồng chuối tá quạ thông thường chỉ có 1 – 2 nải, mỗi nải cũng chỉ được khoảng 10 trái. Hiện nay, nhiều khách hàng đã vô cùng kinh ngạc và thích thú khi tận mắt thấy loại chuối khổng lồ này được bán trên thị trường. Được biết, mỗi quả chuối tá quạ nặng từ 0,5 - hơn 1kg, dài khoảng 35 - 40 cm. 

Thời gian qua, một số HTX trên địa bàn huyện Cầu Kè đã đầu tư công nghệ, phát triển mạnh mẽ chuối tá quạ theo hướng sản xuất hàng hoá. Các HTX này đã kêu gọi và hướng dẫn người dân ở các xã An Phú Tân, Hòa Tân, Hòa An (huyện Cầu Kè), Hựu Thành (Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long)... cùng trồng chuối chuyên canh theo hướng VietGAP để bảo đảm cả chất và lượng.  

Một số HTX trên địa bàn huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, chế biến chuối tá quạ (Ảnh minh họa). 

Về nguồn giống cây chuối tá quạ, để khắc phục những khó khăn trong cung cấp cây giống, HTX đã đã liên kết với các ngành chức năng, đặc biệt là Viện Cây ăn quả để có nguồn giống cấy mô, qua quá trình lựa chọn cây con, sẽ giao cho phòng nuôi cấy mô để nhân giống và hẹn ngày nhận cây giống về trồng. Phương pháp nhân giống từ nuôi cấy mô giúp cây giống khỏe, không nhiễm bệnh, có sẵn rễ và lá, phát triển nhanh, hạn chế tối đa dịch bệnh. Khi thành viên và hộ liên kết trồng đồng loạt sẽ rất dễ chăm sóc và thu hoạch. Quả chuối từ giống cấy mô cũng có kích thước to, đều, giá bán cũng cao hơn.

Nhằm đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật vào sản xuất hơn nữa, các HTX đang nghiên cứu để hỗ trợ thành viên đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm tự động nhằm phát huy được công năng tối đa, giảm hẳn chi phí về công lao động, tiết kiệm nước và tăng hiệu quả sản xuất. Để nâng cao hiệu quả kinh tế, các thành viên thuộc HTX còn tích tích cực đầu tư máy móc, ứng dụng công nghệ, nghiên cứu cách sản xuất, chế biến chuối tá quạ thành các sản phẩm hấp dẫn hơn giúp nâng cao giá trị sản phẩm cho nhà vườn. Bình quân giá chuối thu mua từ nông dân qua HTX tăng từ 25-30% so với trước đây.

Một trong những sản phẩm được các HTX đầu tư đó là mứt chuối. Với hương vị thơm ngon, cách đóng gói bắt mắt, nhãn mác, nguồn gốc đầy đủ khiến sản phẩm này được nhiều khách hàng lựa chọn. Hiện tại mứt chuối của HTX đã được công nhận là sản phẩm đặc sản của địa phương thông qua Chương trình OCOP. Đồng thời được bày bán trên các siêu thị và cửa hàng của các tỉnh Cần Thơ, Vĩnh Long, Thành phố Hồ Chí Minh và khách hàng ở tận Hà Nội cũng tìm đặt mua online.

Để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm nông sản chuối tá quạ, ngoài phương thức bán hàng truyền thống, các HTX đã đẩy mạnh kết nối với những cá nhân nổi tiếng trên mạng xã hội để thực hiện quảng bá sản phẩm, các thành viên HTX cũng trực tiếp sử dụng mạng xã hội để giới thiệu, bán sản phẩm từ chuối tươi đến chuối đã được chế biến, từ đó mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng trong và ngoài tỉnh cũng như trên cả nước.

Thực tế sản xuất cho thấy, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào bán sản phẩm chuối tá quạ hiện đã mang đến nhiều thuận lợi, tuy nhiên vẫn còn gặp nhiều khó khăn do các thành viên chủ yếu là nông dân. Vậy nhưng muốn đẩy mạnh phát triển giá trị đặc sản chuối tá quạ thì ứng dụng công nghệ là điều cần thiết.

Bên cạnh đó, các HTX còn tích cực liên kết chặt chẽ với các cơ quan quản lý tại địa phương, tạo điều kiện cho thành viên tham gia các buổi đào tạo chuyên sâu về quản lý, trồng, chăm sóc, ứng dụng công nghệ vào sơ chế, bảo quản, xúc tiến thương mại, nhận diện nhãn hiệu, thương hiệu, cách quản lý, xây dựng chuối. Đến nay, các vườn chuối được các HTX đăng ký bao tiêu đang thực hiện đúng quy trình trong sản xuất, người dân thực hiện ghi chép nhật ký đầy đủ theo quy định của VietGAP bảo đảm truy xuất nguồn gốc rõ ràng trên sản phẩm.

Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ vào chế biến, sản xuất nông nghiệp không chỉ là giải pháp tối ưu giải quyết vấn đề cung cấp nông nghiệp sạch theo hướng hữu cơ, mà còn là hướng đi tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng, tăng sức cạnh tranh của đặc sản chuối tá quạ huyện Cầu Kè nói riêng và nông sản nước ta nói chung, từ đó bảo đảm cho kinh tế nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững. 

Nguyễn Thắng