Ứng dụng công nghệ hiện đại trong phát triển đường sắt cao tốc trên thế giới

TMO - Nhiều quốc gia trên thế giới đã nghiên cứu, phát triển nhiều công nghệ hiện đại phục vụ cho việc triển khai xây dựng các dự án đường sắt cao tốc.  

Đường sắt cao tốc đã xuất hiện trên thế giới từ nhiều thập kỷ trước và đang ngày càng trở thành xu hướng, khi nhu cầu di chuyển của người dân tăng cao. Trên thế giới, Nhật Bản là nước có tuyến đường sắt cao tốc thương mại đầu tiên - Tokaido Shinkansen - nối hai trung tâm kinh tế lớn của nước này là Tokyo và Osaka. Tuyến này hoạt động năm 1964, mục tiêu ban đầu là kết nối các vùng xa xôi với thủ đô, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội. 

Hệ thống tàu cao tốc Shinkansen do Tập đoàn Đường sắt Nhật Bản (JR) quản lý, hoạt động trên đường ray xây riêng với tốc độ lên tới 320 km một giờ. Nhật Bản đã sử dụng hệ thống tổ hợp động cơ điện và toa xe (EMU) đảm bảo giảm tải trọng trục tối đa, tăng công suất và hiệu quả hãm tàu chung tốt hơn. Với sự phát triển công nghệ đã giải quyết được một số nhược điểm của hệ thống EMU ban đầu như kết hợp nhiều bộ phận khác nhau và chi phí chế tạo tàu và bảo trì cao để tiếp tục giảm trọng lượng, kiểm soát va chạm tàu, giảm sóng siêu vi áp trong hầm, không sử dụng phanh cơ.

(Ảnh minh họa). 

Tại Trung Quốc, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của nước này bắt đầu hoạt động năm 2008, nối Bắc Kinh và Thiên Tân, rút ngắn thời gian di chuyển từ 70 phút xuống 30 phút. Các công ty Trung Quốc còn tiên phong cho ra mắt những công nghệ mới như vận hành tàu tự động, hay công nghệ điều khiển tín hiệu hiện đại.

Các chuyến kết nối Bắc Kinh và thành phố Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, có thể đạt tốc độ tối đa 350 km/h, là tàu tự hành nhanh nhất thế giới. Tại ghế ngồi có bảng điều khiển màn hình cảm ứng 5G, hệ thống ánh sáng thông minh, hàng nghìn cảm biến an toàn và ghế có thể tháo rời dành cho những hành khách ngồi xe lăn. Công nghệ nhận dạng khuôn mặt và robot được sử dụng tại các nhà ga để điều hướng hành khách, hỗ trợ về hành lý và làm thủ tục. 

Hàn Quốc lên kế hoạch xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên từ Seoul đến Busan dài 412 km từ năm 1994. Nước này đã nhận chuyển giao công nghệ tàu tốc độ cao từ Pháp, chỉ định một số tập đoàn công nghiệp lớn lập một tổ hợp nhà thầu và yêu cầu Pháp ký hợp đồng với doanh nghiệp này để chuyển giao công nghệ. Hàn Quốc đã xác định công nghệ lõi chuyển giao gồm phương tiện, thông tin tín hiệu, hệ thống cấp điện. Nước này đã đặt mục tiêu chuyển giao với nhóm công nghệ lõi là sản xuất trong nước hơn 50% trong giai đoạn đầu, sau đó tăng lên hơn 95%

Tại châu Âu, các loại  tàu tốc độ cao sử dụng hệ thống PCS - hệ thống tập trung động lực. Điển hình cho loại hệ thống này là các tàu tốc độ cao TGV-R của Pháp. Ngoài ra, các thế hệ tiếp theo của đoàn tàu tốc độ cao đang tiếp tục triển khai công nghệ chạy trên đệm từ Maglev và công nghệ đoàn tàu nghiêng.../.

Đức Nam