Trung Quốc phát triển hệ thống xác minh vũ khí hạt nhân bằng AI

TMO - Các nhà khoa học Trung Quốc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong việc nâng cao khả năng phân biệt đầu đạn hạt nhân thật với đầu đạn giả mà không tiết lộ chi tiết thiết kế. 

Viện Năng lượng Nguyên tử Trung Quốc (CIAE) vừa công bố công trình nghiên cứu hệ thống AI trong việc kiểm soát vũ khí hạt nhân. Nhóm khoa học CIAE sử dụng mô hình được gọi là giao thức xác minh AI, với nhiều bước kết hợp giữa mật mã và vật lý hạt nhân. 

Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã sử dụng mô phỏng Monte Carlo để tạo ra hàng triệu mô hình thành phần hạt nhân ảo - một số chứa urani cấp vũ khí, số khác được ngụy trang bằng chì hoặc vật liệu có độ làm giàu thấp. Một mạng học sâu nhiều tầng sau đó được huấn luyện để nhận biết các mô hình phát xạ neutron khác nhau, đạt độ chính xác rất cao trong việc phân biệt đầu đạn thật và giả.

(Ảnh minh họa). 

Để bảo vệ bí mật thiết kế của đầu đạn hạt nhân, một bức tường polyetylen có 400 lỗ được dựng giữa đầu đạn thật và hệ thống kiểm tra, làm nhiễu tín hiệu hình học nhưng vẫn cho phép bức xạ neutron đi qua. Bằng cách này, AI chỉ tiếp cận được tín hiệu bức xạ chứ không nhìn thấy cấu trúc bên trong của đầu đạn.

Nghiên cứu chỉ ra rằng nếu quá trình xác minh được thực hiện theo nhiều vòng kiểm tra ngẫu nhiên, khả năng qua mặt hệ thống gần như bằng không. Cốt lõi của công nghệ nằm ở việc xác định khả năng phản ứng dây chuyền yếu tố quyết định trong vũ khí hạt nhân mà không cần tiếp cận thiết kế chi tiết. Nhằm đảm bảo tính minh bạch và khách quan, nhóm nghiên cứu đề xuất rằng hệ thống AI nên được cả hai bên, bên kiểm tra và bên bị kiểm tra cùng nhau lập trình, huấn luyện và xác minh. 

Dù có tiềm năng lớn, công nghệ AI xác minh đầu đạn của Trung Quốc vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Hiện tại, hệ thống mới chỉ hoạt động trên mô phỏng số chưa kiểm chứng thực tế. Việc áp dụng thực tiễn đòi hỏi thử nghiệm đa bên và công nhận quốc tế. Việc Trung Quốc công bố công nghệ AI xác minh đầu đạn hạt nhân là một dấu mốc quan trọng trong tiến trình tích hợp trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực an ninh toàn cầu./.

Bùi Đức