Triển khai hiệu quả công tác phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn

TMO - Tỉnh Bình Dương xác định, phân loại chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) không chỉ giảm áp lực, tiết kiệm chi phí xử lý mà còn góp phần thay đổi thói quen, nhận thức của người dân trong công tác thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt. Kế hoạch phân loại CTRSH tại nguồn sẽ được thực hiện đồng bộ rộng khắp tại các địa phương trên địa bàn tỉnh vào năm 2025.   

Hiện nay, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tỉnh Bình Dương khoảng 2.200 tấn/ngày. Trước thực trạng trên, thời gian qua tỉnh đã tăng cường triển khai phân loại CTRSH tại nguồn nhằm đem lại lợi ích kinh tế, nâng cao hiệu quả xử lý, hướng tới nền kinh tế tuần hoàn, xây dựng cuộc sống văn minh hơn.

Để tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn, năm 2017 Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định thí điểm thực hiện trên địa bàn tỉnh. Chương trình được thực hiện thí điểm tại xã Phú An (TX.Bến Cát), phường Hiệp An (TP.Thủ Dầu Một), khu phố Bình Hòa, Nguyễn Trãi (phường Lái Thiêu, TP.Thuận An), khu phố Nhị Đồng 2 (phường Dĩ An, TP.Dĩ An).

Ngoài cấp xã, huyện, Sở TN&MT tỉnh triển khai thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn đối với 12 tổ chức dọc tuyến đường đại lộ Bình Dương và một số tuyến đường trung tâm, bao gồm: Siêu thị Aeon Mall, Bệnh viện quốc tế Becamex, chung cư Sora Garden, siêu thị Co.op Mart Bình Dương 2, Lotte Mart, Mega Market, khách sạn Becamex, khách sạn The Mira, chung cư Horizon, Trung tâm Thương mại Becamex, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, siêu thị BigC. Giai đoạn thí điểm CTRSH được phân làm 2 loại bao gồm chất thải thực phẩm hữu cơ và chất thải còn lại. Trong quá trình thực hiện, các địa phương, đơn vị đã có nhiều cách làm, mô hình hay để việc phân loại CTRSH phát huy hiệu quả. 

Phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn góp phần nâng cao hiệu quả xử lý, hướng tới nền kinh tế tuần hoàn. 

Để thực hiện công tác phân loại CTRSH tại nguồn theo kế hoạch mới, nhiều địa phương, tổ chức trên địa bàn tỉnh đã tiến hành thực hiện một số nội dung theo lộ trình. Đặc biệt, những địa phương, tổ chức trước đó đã thực hiện phân loại CTRSH ở giai đoạn thí điểm sẽ dễ hình dung được cách làm so với những địa phương chưa triển khai.

Vừa qua, Đoàn công tác của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Bình Dương vừa tiến hành khảo sát tại một số địa điểm thực hiện thí điểm phân loại chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn TP.Dĩ An, Thuận An, Thủ Dầu Một. Trong thời gian tới, Sở TN&MT sẽ làm việc lại 9 huyện thị, thành phố để triển khai lại kế hoạch cụ thể năm 2024.

Thành phố Dĩ An là một trong những địa phương điển hình, năng động với các giải pháp cụ thể trong thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn. Ngoài thực hiện thí điểm ở khu phố Nhị Đồng 2 với 400 hội dân, thành phố đã chủ động mở rộng phạm vi thực hiện đến các địa bàn ở phường Đông Hòa, An Bình và Tân Đông Hiệp. Từ đó hiệu quả của chương trình đã được lan truyền, mở rộng hơn, người dân dần hình thành ý thức cao, tự giác trong việc phân loại rác. 

Tại thành phố Thuận An, việc phân loại CTRSH tại nguồn tiếp tục được thực hiện tập trung ở phường Lái Thiêu. Thông tin từ UBND phường Lái Thiêu cho biết: Đến thời điểm này, phường đã triển khai thực hiện tại 11 trường học từ cấp mầm non đến THPT, các cơ quan và các hộ dân trên một số tuyến đường chính. Trước đây 1 ngày đơn vị thu gom chỉ 1 lần, bây giờ ngày thu gom 2 lần, mỗi lần một loại rác (chất thải thực phẩm và chất thải rắn tái chế), CTRSH khác sẽ thu gom tuần 1 lần.

Mô hình phân loại rác thải sinh hoạt được áp dụng phổ biến tại các trường học trên địa bàn tỉnh Bình Dương.  

Trường Tiểu học Phan Chu Trinh, phường Lái Thiêu là đơn vị trường học hưởng ứng tích cực công tác phân loại CTRSH tại nguồn. Theo đó, nhà trường bố trí 3 thùng rác phía ngoài lớp học (2 thùng đựng rác tái chế và 1 thùng đựng rác thực phẩm); 2 thùng rác ngoài sân trường (1 thùng đựng rác tái chế và 1 thùng đựng rác thực phẩm); rác nguy hại ít phát sinh được bố trí ở khu vực sân sau. Theo Ban Giám hiệu nhà trường, trường đã chủ động bố trí thùng rác phù hợp với đặc thù hoạt động. Trong công tác tuyên truyền, nhà trường thường xuyên nhắc nhở các em học sinh khi bỏ rác nhớ bỏ đúng thùng, đúng nơi quy định. Ngoài ra, trong các tiết sinh hoạt, thầy cô sẽ hướng dẫn các bé phân loại rác. Nhà trường phối hợp với đơn vị thu gom để thống nhất giờ vận chuyển rác.

Từ kết quả thực hiện trong giai đoạn đầu thí điểm, Sở TN&MT tỉnh đã chủ động tham mưu UBND tỉnh thực hiện nhiều nhiệm vụ như ban hành văn bản thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, ban hành kế hoạch phân loại CTRSH tại nguồn trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2023 - 2025…Đáng chú ý, kế hoạch phân loại CRTSH tại nguồn sẽ được thực hiện đồng bộ rộng khắp tại các địa phương trên địa bàn tỉnh vào năm 2025.

Trong năm 2023, Sở TN&MT đã ban hành 4 văn bản liên quan đến việc triển khai công tác phân loại CTRSH tại nguồn. Đồng thời tổ chức 4 lớp tập huấn cho cán bộ sở làm công tác môi trường cấp tỉnh, huyện, xã cũng như các tổ chức hội đoàn thể, MTTQ. Ngoài ra, Sở TN&MT thực hiện xây dựng clip, in ấn cẩm nang, tài liệu tuyên truyền. Về phía các địa phương, đến nay 8/9 địa phương đã ban hành quy định, kế hoạch về phân loại CTRSH tại nguồn. Đã có 6/9 địa phương quy hoạch, bố trí 9 trạm trung chuyển CTRSH, có 5/9 địa phương quy hoạch, bố trí điểm tập kết CTRSH. 

Trên cơ sở các văn bản đã ban hành, năm 2024 Sở TN&MT tỉnh và một số huyện, thị xã sẽ tiếp tục thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm. Xây dựng kế hoạch thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn, tăng cường công tác tuyên truyền, trong đó tiếp tục xây dựng các bộ tài liệu tuyên truyền về phân loại CTRSH tại nguồn đến các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư.

Đồng thời, phối hợp với các địa phương nghiên cứu hình thức bao bì, túi đựng CTRSH phù hợp, xây dựng đơn giá thu gom, vận chuyển, xử lý CTRSH... Chậm nhất ngày 31/12/2024 sẽ đồng loạt triển khai phân loại CTRSH tại nguồn theo kế hoạch của tỉnh, địa phương nào có hạ tầng tốt sẽ thực hiện sớm hơn để đạt được mục tiêu theo kế hoạch đã đề ra. 

Rác thải sinh hoạt có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng môi trường nếu không được thu gom, xử lý hiệu quả. Vì vậy, phân loại CTRSH tại nguồn là việc làm cần thiết, cần được nhân rộng để góp phần giảm áp lực cho công tác thu gom, xử lý rác thải.  

Công Linh