Thiết lập hệ thống cảnh báo sớm thiên tai

TMO - Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, việc thiết lập hệ thống cảnh báo sớm dông, sét, mưa, lũ nhằm phục vụ việc cảnh báo các hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm có tác động tới cộng đồng.

Hệ thống cảnh báo sớm dông sét, mưa lũ  là một trong những hệ thống tích hợp được nhiều loại số liệu từ hệ thống quan trắc và hoàn toàn tự động. Hệ thống được xây dựng nhằm cung cấp sớm thông tin hỗ trợ công tác dự báo, cảnh báo dông, lốc, sét, mưa lớn, phục vụ việc cảnh báo các hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm có tác động tới cộng đồng.

Từ hệ thống hỗ trợ cảnh báo dông, sét, mưa lũ, mọi diễn biến về tình hình thời tiết trên tất cả các khu vực đều được theo dõi, giám sát liên tục thông qua các bức ảnh thu nhận được từ các vệ tinh quan trắc trái đất, radar thời tiết trong nước, mạng lưới đo mưa và mạng lưới định vị sét trên toàn quốc. Dự báo viên hay các cơ quan chức năng có thể nhận biết được các quá trình hình thành, phát triển và di chuyển của các đám mây đối lưu có khả năng gây mưa dông cho các khu vực.

Ngoài ra, hệ thống này cũng theo dõi, kiểm soát chất lượng dữ liệu của tất cả các trạm đo mưa và khí tượng tự động trên toàn mạng lưới. Các dữ liệu quan trắc nhiệt độ và lượng mưa sẽ được so sánh, đánh giá với dữ liệu từ mô hình GSM của Nhật Bản nhằm cung cấp các thông tin đánh giá ban đầu cho các dự báo viên về mức độ tin cậy của những loại dữ liệu phục vụ công tác ra bản tin dự báo, cảnh báo sớm.

Hệ thống cảnh báo sớm dông sét, mưa lũ là một trong những hệ thống tích hợp được nhiều loại số liệu từ hệ thống quan trắc và hoàn toàn tự động.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam có hệ thống cảnh báo trước khi có dông, sét với 10 radar bao phủ trên toàn quốc. Những thiết bị này có thể đưa ra được những thông tin về hình ảnh đám mây, cơn dông. Qua đó, nhìn thấy ổ dông, ổ lốc để đưa vào thông tin cảnh báo. Tổng cục Khí tượng thủy văn cho biết, những thông tin này sẽ được cảnh báo từ 30 phút đến 3 tiếng trước những cơn mưa lớn hay dông, sét, có thể giúp người dân tránh được thiệt hại về người và tài sản. Tổng cục Khí tượng thủy văn cũng đã có bản đồ cảnh báo sét đối với các tỉnh trên cả nước, đặc biệt đối với các tỉnh có nhiều sét như Hà Giang, Quảng Ninh.

Trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu toàn cầu, ngành khí tượng thủy văn có vai trò quan trọng trong giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở Việt Nam. Dự báo chính xác và truyền thông kịp thời về các hiện tượng cực đoan như bão, lũ giúp Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống thiên tai, các cơ quan chức năng và người dân chuẩn bị, giảm thiểu rủi ro hoặc sơ tán khẩn cấp khỏi các khu vực nguy hiểm để bảo vệ tính mạng và tài sản.

Ngành Khí tượng Thủy văn ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội khi cảnh báo sớm về tình trạng thiếu nước ở các hồ chứa, đập thủy lợi do thiếu lượng mưa, góp phần sản xuất điện và điều tiết nước hồ chứa. Ngoài ra, còn cảnh báo kịp thời về hạn hán và xâm nhập mặn cực đoan trong năm El Nino, tạo điều kiện thuận lợi cho các kế hoạch sản xuất và nông nghiệp; hay cảnh báo về các đợt nắng nóng ở đô thị để bảo vệ sức khỏe người dân tốt hơn.

Cùng với sự phát triển khoa học, công nghệ trên thế giới, trong 20 năm qua, ngành khí tượng thủy văn đã áp dụng những tiến bộ của khoa học, kỹ thuật vào phục vụ nghiệp vụ như: Áp dụng công nghệ quan trắc từ xa qua camera, viễn thám, vạn vật kết nối (IoT); trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ hoạt động giám sát, dự báo; thông tin trên diện rộng nhằm nâng cao độ tin cậy của các bản tin dự báo, cảnh báo góp phần quan trọng vào công cuộc phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai.

Đức Minh