Phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Vườn quốc gia Vũ Quang

TMO - Thời gian tới, tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục khai thác các tiềm năng tự nhiên về cảnh quan, môi trường, đa dạng sinh học và sự đa dạng của các hệ sinh thái rừng, di tích lịch sử văn hóa của Vườn quốc gia Vũ Quang để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí theo hướng phát triển bền vững.

Với diện tích hơn 57.000 ha, Vườn quốc gia Vũ Quang là một trong những vùng lõi quan trọng về đa dạng sinh học của khu vực Bắc Trung Bộ. Về đa dạng sinh học, Vườn quốc gia Vũ Quang đã xác định được 1.829 loài thực vật bậc cao thuộc 813 chi với 217 họ; ghi nhận sự góp mặt của 94 loài thú thuộc 26 họ, 315 loài chim, 58 loài bò sát, 31 loài lưỡng cư, 88 loài cá xương, 316 loài bướm, 73 loài kiến và 28 loài nhện. Trong số này có tới 131 loài thực vật, 46 loài thú, 21 loài chim, 20 loài bò sát, 2 loài lưỡng cư và 1 loài cá xương nằm trong Danh lục IUCN và Sách Đỏ Việt Nam cần được ưu tiên bảo tồn.

Với tính đa dạng sinh học và tầm quan trọng trong công tác bảo tồn, tháng 10/2019, tại Hội nghị Các Vườn Di sản ASEAN (AHP) lần 6 diễn ra tại thành phố Pakse, tỉnh Champasak (CHDCND Lào), Vườn quốc gia Vũ Quang chính thức được Hội đồng AHP, Trung tâm Đa dạng sinh học ASEAN (ACB) tuyên bố và trao danh hiệu “Vườn Di sản ASEAN”. 

Không chỉ có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, cảnh quan độc đáo, Vườn quốc gia Vũ Quang còn là nơi ghi đậm dấu ấn cuộc khởi nghĩa Cần Vương chống Pháp của Đình nguyên Tiến sỹ Phan Đình Phùng sớm nhất và lớn nhất tại Việt Nam vào cuối thế kỷ thứ XIX. Thành lũy, di tích của nhà yêu nước và nghĩa quân đã được xếp hạng di tích quốc gia, nằm trọn trong diện tích của Vườn. Đây cũng là lợi thế lớn cho Vườn quốc gia Vũ Quang nhằm thu hút các nguồn lực, xây dựng kết cấu hạ tầng phát triển du lịch sinh thái gắn với du lịch văn hóa tâm linh trên địa bàn. 

Những lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, đa dạng sinh học... tại Vườn quốc gia Vũ Quang tạo điều kiện để phát triển du lịch sinh thái. 

Nhằm khai thác các tiềm năng tự nhiên về cảnh quan, môi trường, đa dạng sinh học và sự đa dạng của các hệ sinh thái rừng, di tích lịch sử văn hóa của Vườn quốc gia Vũ Quang để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí, tỉnh Hà Tĩnh vừa phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại Vườn quốc gia Vũ Quang giai đoạn 2025 – 2030.

Đề án được ban hành nhằm tạo cơ sở pháp lý để thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp, nhà đầu tư nhằm tạo nguồn lực cho xây dựng và phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại Vườn quốc gia Vũ Quang. Nâng cao năng lực quản lý cho Vườn quốc gia Vũ Quang; tạo điều kiện để người dân địa phương tham gia các loại hình du lịch, thông qua đó tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất và văn hóa tinh thần; nâng cao ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, bảo vệ tính đa dạng sinh học và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa ở địa phương.

Theo đề án, đến năm 2030, tỉnh Hà Tĩnh đặt mục tiêu thu hút ít nhất 15.000 lượt khách mỗi năm, trong đó có tối thiểu 8% khách quốc tế, 30% du khách lưu trú qua đêm. Tổng doanh thu du lịch dự kiến đạt 20 tỷ đồng mỗi năm, trong đó thu từ cho thuê môi trường rừng tối thiểu 500 triệu đồng. Tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 500 lao động, trong đó có khoảng 100 lao động trực tiếp và 400 lao động gián tiếp. Các lao động được đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ về du lịch sinh thái gắn với sinh kế cộng đồng.

Thu hút được ít nhất 5 nhà đầu tư để hợp tác, liên kết và thuê môi trường rừng để phát triển du lịch sinh thái. Nâng cao chất lượng, đa dạng và hoàn thiện các loại hình và sản phẩm du lịch, phát triển hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch đồng bộ, hiện đại, sản phẩm du lịch đa dạng, chất lượng cao với các sản phẩm đặc trưng của Vườn quốc gia Vũ Quang.

Nhiều tuyến du lịch sinh thái sẽ được khai thác, phát triển tại Vườn quốc gia Vũ Quang. 

Các loại hình và sản phẩm du lịch được xác định trong đề án bao gồm: du lịch sinh thái; dã ngoại; tham quan nghiên cứu khoa học; tham quan các di tích lịch sử, các danh lam; du thuyền; du lịch mạo hiểm, thám hiểm kết hợp leo núi; du lịch nghỉ dưỡng...Các sản phẩm du lịch: dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng; ẩm thực, tham quan, cắm trại; khám phá mạo hiểm, bơi thuyền, leo núi; tổ chức hội nghị, hội thảo, nghiên cứu khoa học,...

Các tuyến du lịch sinh thái được đề án đặt ra gồm: khám phá vườn thực vật; khám phá đảo Đá Bàn; khám phá thác Thang Đày và quần thể pơmu ngàn năm tuổi; khám phá thành cụ Phan Đình Phùng và rừng sấu cổ thụ; chinh phục đỉnh Rào Cỏ. Đề án phát triển du lịch tại Vườn quốc gia Vũ Quang xác định phát huy giá trị văn hóa bản địa là một trong những trụ cột chính. Các tour tuyến sẽ được thiết kế để du khách không chỉ đến với thiên nhiên mà còn được sống cùng người dân – cùng ăn, cùng ở, cùng lao động và tìm hiểu các nghề thủ công truyền thống như đan lát, dệt vải, làm thuốc nam…

Thông qua phát triển du lịch sinh thái gắn với cộng đồng, người dân không chỉ có thêm thu nhập mà còn giữ gìn được những di sản cha ông để lại. Việc nâng cao ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, giữ gìn tập quán tốt đẹp sẽ là nền tảng để du lịch tại Vũ Quang phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế, xã hội và sinh thái.../.

Thùy Vân