Nứt vỡ băng tại Bắc Cực gây tác động tới khí hậu nghiêm trọng

TMO - Hiện tượng nứt vỡ băng ngày càng gia tăng tại Bắc Cực đang khiến giới khoa học đặc biệt lo ngại, khi quá trình tan rã lớp băng này có thể làm thay đổi và gây tác động lớn đến khí hậu của Trái Đất.

Cụ thể, một nghiên cứu mang tên CHACHA, do Tiến sĩ Jose D. Fuentes thuộc Đại học Penn State dẫn đầu, mới đây đã công bố những phát hiện mới của hệ thống khí hậu cực địa. Dựa trên dữ liệu từ 57 chuyến bay qua vùng biển Beaufort và Chukchi, các nhà khoa học khẳng định những vết nứt trên băng biển đang gây ra tác động khổng lồ.

Nghiên cứu chỉ ra các "kênh dẫn" - những vết nứt làm lộ nước biển ra không khí - đang kết hợp với khí thải công nghiệp để làm thay đổi tính chất hóa học của bầu khí quyển. Các vết nứt này đóng vai trò như những "lò sưởi" khổng lồ vào mùa xuân. Khi không khí lạnh di chuyển qua vùng nước ấm lộ thiên, nó hấp thụ nhiệt và tạo thành các cột khí xoáy cùng hiện tượng "khói biển".

(Ảnh minh hoạ: Polar Bear International). 

Dữ liệu đo đạc cho thấy không khí ngay phía trên các vết nứt ấm hơn trung bình 10 độ C so với xung quanh. Hơi ấm này lại tiếp tục làm băng nứt thêm, thúc đẩy quá trình tan chảy. Vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn khi có sự tham gia của yếu tố con người.

Các máy bay nghiên cứu đã ghi nhận nồng độ khí thải NO2 từ các mỏ dầu gần đó cao bất thường, gần chạm ngưỡng giới hạn an toàn sức khỏe. Khi khí thải này kết hợp với môi trường giàu halogen của Bắc Cực và ánh sáng mặt trời mùa xuân, chúng kích hoạt một chuỗi phản ứng hóa học tiêu cực.

Quá trình này giải phóng các nguyên tử brom phản ứng, dẫn đến hiện tượng suy giảm tầng ozone ở tầng thấp. Các trạm quan trắc đã ghi nhận nhiều thời điểm nồng độ ozone tại đây giảm xuống gần như bằng 0. Sự suy giảm ozone tạo ra một vòng lặp nguy hiểm: Lớp khiên chắn mỏng đi khiến ánh nắng mặt trời chiếu xuống bề mặt nhiều hơn, làm tuyết ấm lên và lại giải phóng thêm nhiều brom (một chất hóa học có sẵn trong muối biển và tuyết).

Nhóm nghiên cứu kết luận, sự cộng hưởng giữa các vết nứt băng, khí thải công nghiệp và phản ứng hóa học đang khiến Bắc Cực nóng lên với tốc độ nhanh hơn nhiều so với các mô hình khí hậu hiện tại dự báo.

Vũ Thành