Những hạn chế trong triển khai xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững

TMO – Trong quy định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030, ngoài tiêu chí thu nhập, các tiêu chí, nhóm chỉ số về việc làm, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin, rác thải cần nghiên cứu về việc bổ sung chỉ số như mức độ bị ảnh hưởng của thiên tai, bão lũ.

Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại cuộc họp về dự thảo Nghị định quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030 và Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2035 nêu rõ: Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong giảm nghèo, được cộng đồng quốc tế ghi nhận, giảm nghèo đa chiều đặt ra yêu cầu cao hơn, đặc biệt trong bối cảnh đảm bảo các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu xã hội công bằng, giàu mạnh, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao.

Việc ban hành Nghị định về chuẩn nghèo đa chiều là bước tiến mới phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và xác định các chuẩn mực mới đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn hiện nay, là cơ sở pháp lý, chính sách để các địa phương triển khai trong giai đoạn 2026-2030.

Diện mạo, đời sống người dân khu vực nông thôn không ngừng đổi thay nhờ Chương trình nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa.

Kết quả tổng kết, đánh giá thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững đã được nhân dân và cộng đồng quốc tế ghi nhận, cách thức tổ chức triển khai cũng để lại nhiều bài học kinh nghiệm, thành công lớn nhất chính là sự tham gia của cấp ủy, hệ thống chính trị, vai trò chủ thể của người dân, nhất là nông dân, phát huy được sức mạnh, sáng kiến của nhân dân, lấy dân làm gốc để tiếp tục kế thừa các kết quả đạt được.

Tuy nhiên, việc thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021- 2025 vẫn còn một số hạn chế, chồng chéo, trùng lắp trong việc triển khai các cơ chế chính sách, đầu tư dàn trải, chậm giải ngân, số lượng văn bản hướng dẫn quá nhiều làm phát sinh thủ tục, giảm hiệu quả thực thi.

Một số nơi tỷ lệ tái nghèo còn cao, tỷ lệ giải ngân thấp, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra, nhất là giải ngân vốn sự nghiệp; nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của một số cấp ủy đảng, chính quyền có nơi, có lúc chưa đầy đủ; công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới và phong trào thi đua "Vì người nghèo - Không ai bị bỏ lại phía sau" giai đoạn 2021-2025 của một số cấp ủy, chính quyền chưa thật sự sâu sát, thiếu thực chất, chưa có sự phân công theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thường xuyên; còn có những "điểm nghẽn" cần được giải quyết một cách căn cơ để đảm bảo phát triển bền vững và bao trùm cho khu vực nông thôn trong giai đoạn tiếp theo.

Về dự thảo Nghị định quy định tiêu chí chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030, Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu cần thống nhất áp dụng chuẩn nghèo đa chiều và thể chế hóa bằng Nghị định, trên cơ sở kế thừa chuẩn nghèo đã ban hành giai đoạn 2015-2020 và giai đoạn 2022-2025. 

Phó Thủ tướng Chính phủ đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát tiêu chí thu nhập và các tiêu chí đo lường về chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản theo số liệu thống kê chính thức của cơ quan thống kê quốc gia, xây dựng chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030 phù hợp với mục tiêu phát triển đến năm 2030, bảo đảm mức thu nhập bình quân đầu người được nâng lên, hộ nghèo cũng phải được hưởng thành quả chung của đất nước.

Trong quy định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030, ngoài tiêu chí thu nhập, các tiêu chí, nhóm chỉ số về việc làm, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, thông tin, rác thải, nghiên cứu về việc bổ sung chỉ số như mức độ bị ảnh hưởng của thiên tai, bão lũ (cập nhật các chính sách an sinh xã hội đã đi trước như miễn học phí đến hết bậc trung học cơ sở, bao phủ bảo hiểm y tế gần 100%, cơ bản xử lý xong nhà tạm, nhà dột nát); rà soát quy định về cơ chế triển khai thực hiện, nhất là cơ chế giám sát đánh giá.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định rõ trách nhiệm của từng cấp theo hướng Trung ương ban hành chuẩn nghèo đa chiều quốc gia, hướng dẫn phương pháp, quy trình rà soát, thống kê, báo cáo; tỉnh cụ thể hóa, xã tổ chức thực hiện; chính quyền, hệ thống chính trị, Mặt trận Tổ quốc cấp xã và nhân dân bàn bạc, quyết định công việc cần thiết, bảo đảm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”…/.

LÝ LAN