Nhật Bản: Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa sắp hoạt động trở lại

TMO - Nhật Bản chuẩn bị tái khởi động nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới Kashiwazaki-Kariwa tại Niigata sau 15 năm thảm họa Fukushima. Kashiwazaki-Kariwa từng là một trong 54 lò phản ứng bị đóng cửa sau trận động đất, sóng thần nghiêm trọng.

Theo đó, tỉnh Niigata của Nhật Bản dự kiến sẽ thông qua quyết định cho phép khởi động lại nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới vào ngày 22/12 (giờ địa phương), đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực quay trở lại với điện hạt nhân của Nhật Bản kể từ sau thảm họa Fukushima năm 2011.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa, nằm cách thủ đô Tokyo khoảng 220 km về phía Tây Bắc, từng là một trong 54 lò phản ứng bị đóng cửa sau trận động đất và sóng thần lớn năm 2011 khiến nhà máy Fukushima Daiichi bị tàn phá và là thảm họa hạt nhân nghiêm trọng nhất kể từ thảm họa Chernobyl năm 1986.

Kể từ đó, Nhật Bản đã khởi động lại 14 trong tổng số 33 lò phản ứng vẫn còn khả năng vận hành, trong bối cảnh nước này tìm cách giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Kashiwazaki-Kariwa sẽ là nhà máy đầu tiên do Tập đoàn Điện lực Tokyo (TEPCO) vận hành được tái khởi động. TEPCO cũng chính là đơn vị điều hành nhà máy Fukushima trước đây.

Đầu năm nay, TEPCO cam kết đầu tư 100 tỷ yen (khoảng 641 triệu USD) vào tỉnh Niigata trong vòng 10 năm nhằm tìm kiếm sự ủng hộ của người dân địa phương đối với kế hoạch tái khởi động nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa.

Một khảo sát do chính quyền tỉnh công bố hồi tháng 10/2025 cho thấy 60% người dân cho rằng các điều kiện để tái khởi động nhà máy vẫn chưa được đáp ứng, trong khi gần 70% bày tỏ lo ngại về năng lực vận hành của TEPCO. Ngay cả Thống đốc tỉnh Niigata, ông Hideyo Hanazumi, người đã ủng hộ việc tái khởi động vào tháng trước, cũng bày tỏ mong muốn Nhật Bản về lâu dài có thể giảm phụ thuộc vào điện hạt nhân.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở Niigata. (Ảnh: China Daily). 

Theo ước tính của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, riêng lò phản ứng Kashiwazaki-Kariwa có thể giúp tăng nguồn cung điện cho khu vực Tokyo thêm khoảng 2%.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã ủng hộ việc tái khởi động các nhà máy điện hạt nhân nhằm tăng cường an ninh năng lượng và giảm chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, hiện chiếm 60-70% tổng sản lượng điện của Nhật Bản. Năm ngoái, Nhật Bản chi 10.700 tỷ yen (khoảng 68 tỷ USD) để nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng và than đá, tương đương khoảng 1/10 tổng chi phí nhập khẩu của nước này.

Bất chấp dân số đang suy giảm, Nhật Bản dự báo nhu cầu năng lượng sẽ tăng trong thập kỷ tới, do sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, vốn tiêu thụ nhiều điện năng.

Để đáp ứng nhu cầu này cũng như các cam kết giảm phát thải, Nhật Bản đặt mục tiêu nâng gấp đôi tỷ trọng điện hạt nhân, lên 20% trong cơ cấu năng lượng vào năm 2040. Tháng 7 vừa qua, Kansai Electric Power - nhà vận hành điện hạt nhân lớn nhất Nhật Bản - cho biết sẽ bắt đầu khảo sát cho việc xây dựng một lò phản ứng mới ở miền Tây nước này, đánh dấu dự án xây mới đầu tiên kể từ sau thảm họa Fukushima.

Chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi coi việc khôi phục điện hạt nhân là cần thiết để tăng cường an ninh năng lượng, giảm chi phí nhập khẩu nhiên liệu và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, trong đó có sự bùng nổ các trung tâm dữ liệu AI. Nhật Bản đặt mục tiêu nâng tỉ lệ điện hạt nhân lên 20% vào năm 2040.

Thanh Hương