Nhân rộng các mô hình thu gom, xử lý rác thải tại huyện Cần Giờ

TMO - Nhằm kiểm soát, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường trong phát triển kinh tế-xã hội, huyện Cần Giờ (TP.HCM) đã triển khai nhiều hoạt động, mô hình xử lý rác thải sáng tạo, hiệu quả.

Với diện tích hơn 70.000ha (bằng 1/3 diện tích của toàn TP. HCM), Cần Giờ là địa phương đặc biệt vì vừa có 34.000ha rừng ngập mặn, vừa có đường bờ biển trên 20km, với hệ sinh thái đa dạng, phong phú. Vì vậy, Cần Giờ có tiềm năng phát triển về nuôi trồng thuỷ hải sản, du lịch, đồng thời cũng dễ bị tổn thương bởi ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu.

Với việc phát triển kinh tế và du lịch thì địa phương đã và đang đối diện bài toán kiểm soát và xử lý lượng rác thải nhựa ngày càng nhiều (túi nilon, chai nhựa...) do chính người dân địa phương và khách du lịch thải ra môi trường. Theo đó, mỗi năm, huyện Cần Giờ có thêm 15.000 tấn rác thải nhựa. Vấn nạn rác thải nhựa đang gây áp lực lên Khu Dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ - Khu Dự trữ sinh quyển thế giới đầu tiên ở Việt Nam được UNESCO công nhận năm 2000 - đe dọa “lá phổi xanh” bảo vệ thành phố trọng điểm phía Nam.

Công tác thu gom rác thải tại khu vực ven biển Cần Giờ được các lực lượng tích cực tham gia. Ảnh: HT. 

Thời gian qua, nhằm giảm thiểu rác thải sinh hoạt, rác thải nhựa trên địa bàn huyện Cần Giờ, các ban, ngành, đoàn thể của TP.HCM đã tổ chức nhiều hoạt động gần gũi và thiết thực để người dân có thể tham gia. Hiện nay, các mô hình xử lý rác thải, bảo vệ môi trường huyện Cần Giờ đang triển khai, như "Cá ăn rác", "Chợ xanh", "Du lịch cộng đồng"…

Để triển khai Dự án "Thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn rác thải nhựa tại Cần Giờ", huyện đang khảo sát để lắp đặt 75 mô hình "Ngôi nhà Xanh", "Cá ăn rác" tại các trường học, khu dân cư điểm du lịch sinh thái, bến đò, nhà chờ xe buýt. Đồng thời, lắp đặt 54 pano tuyên truyền về giảm rác thải nhựa phục vụ dự án. huyện tiếp tục triển khai các mô hình thực hiện, như: "Chợ xanh"; "Du lịch cộng đồng"; "Chương trình giảm túi ni lông tại xã Thạnh An", "điểm du lịch sinh thái Dần Xây"…

Hội Liên hiệp Phụ nữ và Đoàn Thanh niên tại địa phương thường xuyên tổ chức các hoạt động truyền thông về môi trường; triển khai mô hình "Đổi rác lấy quà tặng", kết hợp vận động, hướng dẫn người dân phân loại rác, giới thiệu các hoạt động tái chế rác thải sinh hoạt. Bên cạnh đó, Cần Giờ cũng đẩy mạnh mô hình hoạt động môi trường trong trường học; mô hình tuyến đường văn minh; mô hình ủ rác hữu cơ…

Chương trình giảm túi ni lông tại xã Thạnh An. 

Tại xã đảo Thạnh An, xã đảo duy nhất của TP.HCM, từ cuối năm 2017, Sở TN&MT đã phối hợp với UBND huyện Cần Giờ hỗ trợ Thạnh An triển khai mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng nhằm phát huy vai trò của mỗi người dân Thạnh An trong gìn giữ môi trường xã đảo. Từ tháng 4/ 2019, huyện Cần Giờ đã triển khai Chương trình giảm sử dụng túi ni lông khó phân hủy trên địa bàn xã Thạnh An. Đến nay, Chương trình đã trao tặng 25.000 túi thân thiện môi trường cho khách du lịch khi đến xã Thạnh An; thu hồi 600kg túi ni-lông khó phân hủy quy đổi 200kg túi thân thiện phát cho người dân sử dụng…

Mới đây, UBND huyện Cần Giờ đã phối hợp Trung tâm Hỗ trợ phát triển xanh triển khai dự án "Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn rác thải nhựa tại huyện Cần Giờ". Dự án này nhằm thúc đẩy sự hợp tác của người tiêu dùng, cá nhân, doanh nghiệp tái chế và chính quyền địa phương trong công tác thu gom, tái chế rác thải, đồng thời thu thập phản hồi về các chính sách cấp quốc gia. Dự kiến dự án này triển khai tới tháng 12-2023 với ba phần chính gồm: đánh giá thực trạng rác thải nhựa tại địa phương; thiết kế giải pháp, mô hình kinh tế tuần hoàn và tăng cường năng lực các bên liên quan trong triển khai mô hình và truyền thông nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và quảng bá doanh nghiệp tái chế nhựa.

Bên cạnh việc xử lý rác thải nhựa, huyện Cần Giờ cũng đang triển khai Đề án xây dựng khu xử lý rác sinh hoạt và giải pháp xử lý ô nhiễm, phục hồi môi trường. Hiện nay, rác thải trên địa bàn các xã, thị trấn của huyện được vận chuyển về Khu Liên hợp chất thải rắn của TP để xử lý theo quy định, với khối lượng phát sinh trung bình khoảng 41,55 tấn/ ngày. 

Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cần Giờ cho biết, dự án đầu tư lò đốt rác sinh hoạt quy mô 5 tấn/ngày trên địa bàn xã Thạnh An đã được UBND TP chấp thuận chủ trương. Hiện nay, các đơn vị đang triển khai lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư và báo cáo đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư các dự án. Đối với dự án Khu xử lý rác xã An Thới Đông, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Cần Giờ đã tham mưu UBND huyện kiến nghị Sở Tài nguyên và Môi trường có ý kiến về đăng ký danh mục các dự án đầu tư công cân đối, bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025. Đồng thời, kiến nghị Sở Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn quy trình thủ tục mời gọi đầu tư triển khai dự án. Tham mưu bổ sung dự án vào phương án quy hoạch sử dụng đất thời kỳ 2021-2030 để tiếp tục kêu gọi đầu tư.

Minh Đức