Nâng cấp, hoàn thiện hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục

TMO - Tỉnh Quảng Ninh xác định, việc đầu tư lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục đã góp phần giám sát, đánh giá chất lượng nước, khí thải nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu về môi trường. Qua đó giúp doanh nghiệp và cơ quan chức năng có những giải pháp phù hợp, kịp thời bảo vệ môi trường.

Hiện nay trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có tổng số 165 trạm quan trắc môi trường tự động được đầu tư lắp đặt và đi vào hoạt động.Trong đó có 1 trạm quan trắc môi trường không khí quốc gia do Bộ Tài nguyên và Môi trường đầu tư, 20 trạm do tỉnh đầu tư, còn lại do các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn thực hiện đầu tư. Riêng ngành Than đã đầu tư 50 trạm quan trắc môi trường nước thải, khí thải được đặt tại các khai trường khai thác, sản xuất, vận chuyển than. 

Theo đó, kết quả các thông số từ các trạm quan trắc môi trường tự động đều được truyền trực tiếp từ các trạm cơ sở về Trung tâm Quan trắc TN&MT (Sở TN&MT). Tại trung tâm điều hành, khi phát hiện các số liệu chuẩn bị vượt ngưỡng hoặc vượt ngưỡng, cán bộ trực sẽ thông tin trực tiếp đến doanh nghiệp để có hướng xử lý kịp thời. Trong trường hợp doanh nghiệp chưa khắc phục kịp thời, hoặc tái diễn, Sở TN&MT sẽ mời doanh nghiệp lên lập biên bản, xử lý vi phạm theo đúng quy định. Từ đó, đã kịp thời kiểm soát ô nhiễm môi trường tại các đơn vị sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh, góp phần thay đổi nhận thức của chủ các doanh nghiệp đối với công tác bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất.

Nhờ thông qua theo dõi số liệu quan trắc môi trường tự động tại các đơn vị sản xuất, kinh doanh liên tục truyền về, Sở TN&MT Quảng Ninh đã nhiều lần phát hiện các trường hợp xả thải vượt giới hạn cho phép, Sở đã có các văn bản nhắc nhở các đơn vị có các giải pháp đảm bảo không tái diễn trường hợp xả thải vượt giới hạn cho phép. Từ đó, đã kịp thời kiểm soát ô nhiễm môi trường tại các đơn vị sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh, góp phần thay đổi nhận thức của chủ các doanh nghiệp đối với công tác bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất. Đồng thời, thông qua các số liệu quan trắc môi trường tự động tại các đơn vị truyền liên tục về, đây là căn cứ để Sở TN&MT Quảng Ninh lập biên bản vi phạm hành chính trong các trường hợp có số liệu vượt giới hạn cho phép của quy chuẩn hiện hành.

Hệ thống quan trắc môi trường tự động được lắp đặt tại các khu vực xử lý nước thải tại các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Ảnh: MT.  

Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 nhấn mạnh đến mục tiêu, đến năm 2025 tỉnh Quảng Ninh sẽ có 80 trạm, điểm quan trắc môi trường không khí (trong đó có 04 trạm, điểm quan trắc cấp quốc gia) gồm 62 điểm định kỳ và 18 trạm tự động; có 126 trạm, điểm quan trắc môi trường nước mặt lục địa, nước thải gồm 123 điểm định kỳ và 03 trạm tự động; có 01 trạm mưa axit cấp quốc gia; có 08 điểm quan trắc định kỳ môi trường nước dưới đất.

Đồng thời, có thêm 106 trạm, điểm quan trắc môi trường nước biển ven bờ (trong đó có 07 trạm, điểm quan trắc cấp quốc gia) gồm 99 điểm quan trắc định kỳ và 07 trạm quan trắc tự động; có 06 điểm quan trắc môi trường vùng cửa sông ven biển cấp quốc gia; có 44 điểm quan trắc định kỳ môi trường trầm tích; có 45 điểm quan trắc định kỳ môi trường đất (trong đó có 09 điểm quan trắc cấp quốc gia); 26 điểm quan trắc nhựa và vi nhựa; 14 điểm hóa chất bảo vệ thực vật (tồn lưu). Điều chỉnh tăng tần số quan trắc nước biển ven bờ từ 4 lần/năm (theo QĐ 5354/QĐ-UBND) lên 6 lần/năm; môi trường đất từ 1 lần/năm thành 2 lần/năm để đảm bảo quy định về tần suất quan trắc môi trường tối thiểu tại Thông tư 10/2021/TT-BTNMT.

Đến 2030, trên địa bàn tỉnh có khoảng 127 trạm, điểm quan trắc môi trường nước mặt, nước thải; 08 điểm quan trắc định kỳ môi trường nước dưới đất; có 80 trạm, điểm quan trắc môi trường không khí; 47 điểm quan trắc định kỳ môi trường đất; 106 trạm, điểm quan trắc môi trường nước biển ven bờ; 44 điểm quan trắc định kỳ môi trường trầm tích, 26 điểm quan trắc nhựa và vi nhựa; 03 trạm, điểm quan trắc môi trường phóng xạ, 14 điểm hóa chất bảo vệ thực vật tồn lưu. 

Việc đầu tư và vận hành hệ thống quan trắc tự động trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã mang lại hiệu quả quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước về môi trường trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt, tăng cường năng lực cảnh báo và giám sát dữ liệu quan trắc tự động các thông số (không khí, nước mặt, nước biển, khí thải, nước thải), cho phép đánh giá được mức độ ô nhiễm về môi trường tại các khu vực đặt trạm quan trắc, giúp cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát liên tục, tự động 24/24h hoạt động phát thải của các doanh nghiệp. Từ đó, kịp thời đưa ra các biện pháp xử lý, ngăn chặn hoạt động phát thải vượt giới hạn cho phép theo quy chuẩn Việt Nam ra môi trường.

Thu Hằng