Nâng cao hiệu quả xử lý rác thải sinh hoạt

TMO - Sự gia tăng của khối lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang gây ra áp lực đối với hệ thống xử lý rác thải. Vì vậy, việc triển khai đồng bộ các giải pháp được kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu những tác động tiêu cực đến chất lượng môi trường trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội.  

Theo thống kê của ngành chức năng, tổng lượng rác thải sinh hoạt phát sinh mỗi ngày toàn tỉnh trung bình khoảng 2.774 tấn/ngày; trong đó lượng chất thải ở khu vực nông thôn chiếm trên 75%, tương ứng với gần 2.000 tấn/ngày. Tỷ lệ thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt hiện nay ước đạt 88,5% tổng rác thải sinh hoạt phát sinh. Trong số rác được xử lý, tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt 29,4%; xử lý bằng biện pháp chôn, lấp 67,9% và tỷ lệ rác được tái chế chỉ chiếm 2,7%. 

Toàn tỉnh hiện có 16 bãi chôn lấp rác thải tại 15 huyện, thị xã, thành phố và 26 khu xử lý rác thải bằng công nghệ đốt tại 13 huyện, thị xã, thành phố. UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư khu xử lý chất thải rắn mới cho thành phố Sầm Sơn, thị xã Bỉm Sơn và các huyện Đông Sơn, Triệu Sơn, Như Xuân.

Công tác xử lý rác thải sinh hoạt ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn (Ảnh minh họa: PT) 

Từ năm 2000 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã đưa vào vận hành 2 nhà máy: Lò đốt chất thải rắn sinh hoạt, công suất 120 tấn/ngày tại xã Trường Lâm, thị xã Nghi Sơn và nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt, công suất 100 tấn/ngày tại xã Vĩnh Hòa (Vĩnh Lộc). Tuy nhiên, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh nhiều, có xu hướng năm sau cao hơn năm trước. Trong khi đó, cơ sở hạ tầng thiết yếu cho xử lý rác thải chưa được đầu tư. Các bãi chôn lấp rác ở các địa phương chủ yếu nhỏ lẻ, quá tải… đã khiến cho công tác thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt ở nhiều địa phương gặp nhiều khó khăn.

Trước thực trạng trên, UBND tỉnh đã đẩy mạnh thu hút xã hội hóa, hỗ trợ, thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tư các công trình xử lý rác thải quy mô liên vùng, như: Dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt tại xã Đông Nam (Đông Sơn), với mục tiêu phục vụ xử lý rác thải sinh hoạt cho thành phố Thanh Hóa, huyện Đông Sơn và vùng phụ cận, công suất xử lý 500 tấn/ngày. 

Dự án nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại phường Quảng Minh, thành phố Sầm Sơn, với mục tiêu phục vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt cho thành phố Sầm Sơn, công suất xử lý 300 tấn/ngày.đêm, tổng mức đầu tư 242 tỷ đồng, được triển khai từ năm 2020; đến nay, đã hoàn thành công tác đền bù, giải phóng mặt bằng 6,9 ha, hiện đang lập hồ sơ đề nghị UBND tỉnh cho thuê đất để triển khai thực hiện. UBND tỉnh đã có Quyết định số 1870/QĐ-UBND ngày 31/5/2022 điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án; trong đó, yêu cầu hoàn thành đưa nhà máy vào hoạt động chậm nhất trong thời gian 08 tháng kể từ thời điểm được giao đất (hiện nay Dự án đang hoàn thiện thủ tục, hồ sơ để được giao đất). 

Đối với dự án nhà máy đốt rác thải sinh hoạt phát điện tại phường Đông Sơn, thị xã Bỉm Sơn được triển khai từ năm 2017, đến nay đã được Chính phủ chấp thuận bổ sung quy hoạch phát triển điện lực, được Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường, Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, UBND tỉnh cho thuê 9,06 ha đất để thực hiện dự án. Hiện nay, đang thực hiện công tác chuẩn bị mặt bằng, hoàn thiện thủ tục cấp phép xây dựng và dự kiến khởi công xây dựng trong quý I/2023. 

Các khu xử lý rác thải sinh hoạt tại các địa phương cần được đầu tư, nâng cấp hoàn thiện nhằm nâng cao năng lực xử lý. Ảnh: BTH. 

Trước đó, tại kỳ họp lần thứ 11, HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII, các đại biểu đã thảo luận nhiều nội dung quan trọng, trong đó có vấn đề xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Để giải quyết vấn đề này, đại biểu kiến nghị nhiều nội dung quan trọng như: Tăng cường công tác tuyên truyền nhằm định hướng thay đổi thói quen tiêu dùng để giảm tải lượng chất thải rắn phát sinh; Nhân rộng các mô hình phân loại rác tại nguồn để tái chế thành phân hữu cơ tại khu vực dân cư nông thôn và miền núi; tạm dừng mô hình phân loại rác thải tại khu vực đô thị cho đến khi có các nhà máy xử lý rác thải đi vào hoạt động để đảm bảo tính đồng bộ từ việc phân loại cho đến thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải.

Cùng với đó cần tăng mức chi sự nghiệp môi trường cho các huyện, thị xã, thành phố; rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh để đảm bảo chính sách đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư; xem xét điều chỉnh giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải, bổ sung chi phí quản lý các bãi rác theo hướng tính đủ chi phí, bảo đảm nguồn thu cho hoạt động của các đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý; chỉ đạo, đôn đốc các chủ đầu tư dự án khẩn trương đầu tư xây dựng nhà máy, sớm đưa vào hoạt động đúng theo tiến độ được phê duyệt; đóng cửa, dừng hoạt động đối với các bãi chôn lấp, không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.

Giai đoạn 2018 – 2022, trên địa bàn toàn tỉnh Thanh Hóa đã quy hoạch 31 khu xử lý chất thải rắn, gồm 3 khu xử lý liên huyện (Đông Sơn, thị xã Nghi Sơn, thị xã Bỉm Sơn) và 28 khu xử lý tại huyện ( 7 khu vực đồng bằng, 5 ven biển, 6 miền núi). Đến nay đã triển khai đầu tư 17 khu xử lý, gồm 2 khu xử lý liên huyện (thị xã Nghi Sơn đã đưa vào hoạt động, huyện Đông Sơn đã tiếp nhận rác và đang thi công xây dựng nhà máy xử lý rác), 14 khu xử lý ở các huyện đã được đầu tư từ trước năm 2018, 01 khu xử lý mới và đưa vào hoạt động ( xã Vĩnh Hòa, huyện Vĩnh Lộc).

Nguyễn Khánh