Nâng cao hiệu quả công tác xử lý chất thải rắn

TMO - Trước sự gia tăng của khối lượng chất thải rắn trên địa bàn, UBND thành phố Hải Phòng đã quyết liệt triển khai nhiều giải pháp đặc biệt chú trọng đến công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải. Gần đây nhất, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch triển khai đầu tư xây dựng nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện, giai đoạn 2022-2027.

Hiện tại mỗi ngày Hải Phòng phải xử lý khoảng gần 2.000 tấn rác thải. Trong đó, rác thải đô thị là hơn 1.100 tấn; rác thải ở khu vực nông thôn hơn 600 tấn. Còn lại là chất thải rắn công nghiệp, nông nghiệp; xây dựng, chất thải y tế nguy hại. Dự báo, đến năm 2025 con số đó sẽ tăng lên khoảng hơn 2.779 tấn/ngày, đến năm 2030 lượng rác thải sẽ lên đến 3.838 tấn/ngày. Cùng với đó là sự gia tăng số lượng các “điểm nóng” về ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố.

Đến nay, việc xử lý chất thải rắn trên địa bàn Hải Phòng chủ yếu áp dụng phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh (chiếm đến 62%), tại 03 khu xử lý chôn lấp gồm Khu xử lý chất thải rắn Tràng Cát, Khu xử lý chất thải rắn Đình Vũ và Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Gia Minh (chôn lấp theo phương pháp Fukouka - Nhật Bản). Xử lý chất thải bằng Công nghệ đốt cũng đã được Hải Phòng áp dụng (đốt rác thải sinh hoạt nông thôn) qua hệ thống 05 lò đốt cỡ nhỏ tại An Lão, Vĩnh Bảo, Thuỷ Nguyên. Tuy nhiên những lò đốt này mới chỉ xử lý được khoảng thêm 2% lượng rác thải - Còn lại 32 % lượng rác thải vẫn đang được Hải Phòng xử lý bằng phương pháp chôn lấp tại 137 bãi rác tạm trên địa bàn các huyện.

Hiện nay, hầu hết lượng rác thải tại thành phố được xử lý theo phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh taih các Khu xử lý rác thải  

Trước những hạn chế trong công tác xử lý chất thải rắn trên địa bàn, thời gian tới Hải Phòng sẽ lựa chọn nhà đầu tư có đủ năng lực để thực hiện đầu tư xây dựng 2 nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện tại khu xử lý Đình Vũ (quận Hải An) và tại xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo). Dự kiến, nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt rác phát điện số 1 tại khu xử lý Đình Vũ có diện tích sử dụng đất khoảng 9ha tại phường Đông Hải 2 (quận Hải An). Nhà máy này công suất xử lý (giai đoạn 1) là 1000 tấn/ ngày, công suất phát điện khoảng 40MW, trong đó, giai đoạn 1 có công suất 20MW, giai đoạn 2 nâng công suất thêm 20MW.

Nhà máy được đầu tư theo hình thức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của Luật đấu thầu (trong đó bài thầu có lồng ghép một số yêu cầu theo phương thức PPP). Dự án đầu tư nhà máy tại Đình Vũ có tổng mức đầu tư dự kiện 2.498 tỷ đồng (giai đoạn 1) từ 100% vốn của doanh nghiệp, thời gian hoạt động 20-30 năm. Theo kế hoạch của Uỷ ban nhân dân TP Hải Phòng, việc đầu tư này phải đảm bảo trong tháng 12/2025 sẽ hoàn thành xây dựng đưa vào vận hành nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác số 1 tại khu xử lý Đình Vũ.

Đối với nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt rác phát điện số 2 có công suất 1000 tấn/ngày, công suất phát điện khoảng 20MW, tổng mức đầu tư 2.498 tỷ đồng từ 100% vốn doanh nghiệp, thời gian hoạt động 20-30 năm. Diện tích sử dụng đất của nhà máy khoảng 10-20 ha tại xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) và cũng được đầu tư theo hình thức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Dự kiến trong năm 2027, nhà máy sẽ hoàn thành đưa vào vận hành.

Cả 2 nhà máy này đều sử dụng công nghệ đốt rác phát điện, xử lý chất thải rắn bằng phương pháp đốt, thu hồi năng lượng để phát điện. Tỷ lệ tro bay và vật liệu thay thế tại hệ thống xử lý khí thải không vượt quá 5% khối lượng rác xử lý, tỷ lệ tro xỉ không vượt quá 15% khối lượng rác xử lý. Các chất thải rắn sau xử lý biến thành chất thải thông thường sử dụng phối trộn thành phụ gia, vật liệu xây dựng.

Thành phố sẽ triển khai kế hoạch đầu tư xây dựng 2 nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện. Ảnh: P. Duy 

UBND thành phố Hải Phòng giao Sở Tài nguyên & Môi trường Hải Phòng sẽ là cơ quan đầu mối, chủ trì lập hồ sơ đề xuất triển khai thực hiện các thủ tục đầu tư xây dựng 2 nhà máy xử lý chất thải rắn này. Đơn vị này chịu trách nhiệm tham mưu, hướng dẫn thực hiện các thủ tục về đất đai, môi trường, đồng thời theo dõi, đôn đốc các sở ngành, địa phương và doanh nghiệp trúng thầu triển khai thực hiện đúng tiến độ.

Sở Xây dựng chủ trì tham mưu, hướng dẫn thủ tục về quy hoạch, xây dựng, đất đai, môi trường để triển khai các nhiệm vụ đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt rác phát điện theo chức năng và nhiệm vụ được giao. Cung cấp thông tin về quy hoạch, cho ý kiến về sự phù hợp quy hoạch đối với các vị trí đề xuất đầu tư xây dựng nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện do Nhà đầu tư đề xuất theo Đồ án quy hoạch xây dựng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Sở Công Thương được giao chủ trì, tham mưu thực hiện bổ sung nhà máy xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện vào Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia, hướng dẫn đơn vị trúng thầu điều chỉnh, bổ sung quy mô công suất phát điện các nhà máy điện rác và các thủ tục khác liên quan.

UBND thành phố giao Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Bảo, quận Hải An tuyên truyền, định hướng cho nhân dân khu vực đặt Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt rác phát điện hiểu rõ lợi ích về bảo vệ môi trường nhằm tạo sự đồng thuận, ủng hộ trong quá trình giải phóng mặt bằng, thu hồi đất cũng như triển khai xây dựng Nhà máy. Đồng thời, cập nhật diện tích đất để xây dựng Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ đốt rác phát điện vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo quy định.

Trần Hoàng