Linh hoạt ứng phó với biến đổi khí hậu

TMO - Hà Tĩnh là một trong những địa phương tại khu vực miền Trung chịu tác động rõ nét nhất của biến đổi khí hậu. Vì thế, việc linh hoạt triển khai các giải pháp để ứng phó với diễn biến bất thường của tình trạng trên được tỉnh Hà Tĩnh ưu tiên là nhiệm vụ hàng đầu.

Biến đổi khí hậu tại địa phương này thể hiện qua xu hướng nóng dần lên, xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài, mưa lớn và bất thường, gây ra lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn ở nhiều nơi.

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng ngành Tài nguyên và Môi trường, thực trạng biến đổi khí hậu trên địa bàn Hà Tĩnh thể hiện rõ qua từng giai đoạn: Nhiệt độ trung bình tăng theo thập kỷ từ 0,1 - 0,2 độ C. Mùa đông đang có xu hướng ấm dần lên, nhiệt độ trung bình mùa đông thập kỷ 2000 - 2009 so với 30 - 50 năm trước tăng phổ biến từ 0,6 - 1,2 độ C, riêng vùng Hương Khê tăng từ 0,7 - 1,4 độ C.

Mưa lũ bất thường là một trong những hiện tượng thời tiết gây hậu quả nghiêm trọng tại tỉnh Hà Tĩnh 

Tình trạng nắng nóng tại Hà Tĩnh trong vòng 20 năm trở lại đây đang có chiều hướng gia tăng. Nắng nóng gay gắt kéo dài, nhiệt độ tối cao tuyệt đối phổ biến từ 36 - 40 độ C, có thời điểm vượt ngưỡng 40 độ C. Trong khi đó, lượng mưa lại có xu hướng giảm rõ rệt, mưa có sự biến động lớn cả không gian và thời gian xuất hiện cũng như cường độ, hiện tượng mưa dầm trong vài thập kỷ gần đây ít khi xuất hiện hơn, mùa mưa thường xuất hiện muộn và kết thúc sớm.

Hà Tĩnh là nơi phải hứng chịu ảnh hưởng của nhiều loại hình thiên tai như bão, lũ, lũ quét, dông sét, lở đất, hạn hán xuất hiện với tần suất và cường độ ngày một lớn. Điều này cho thấy Hà Tĩnh đã và đang phải đối mặt với những diễn biến bất thường của thời tiết, đứng trước những thách thức lớn.

Theo dự báo, trong thời gian tới những thách thức do biến đổi khí hậu gây ra đối với địa bàn Hà Tĩnh ngày càng gia tăng, mực nước biển dâng cao, mưa bão lớn với triều cường mạnh có thể sẽ gây ngập nhiều diện tích đất toàn tỉnh. Điều này sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các tuyến đường giao thông nông thôn và các công trình giao thông, đê ngăn mặn được xây dựng trước đây sẽ không còn phù hợp nữa, vì vậy, nguy cơ tổn thất là rất lớn.

Tỉnh Hà Tĩnh chú trọng công tác nâng cấp các hồ chứa, hệ thống thủy lợi đảm bảo an toàn mùa mưa lũ, phòng chống hạn, xâm nhập mặn 

Nhằm hạn chế tối đa những thiệt hại do biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan, bất thường gây ra, tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động xây dựng quy hoạch, kế hoạch, chương trình phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, 5 năm đã được quán triệt phải đảm bảo yêu cầu về phòng ngừa, ứng phó với thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu; kết hợp chặt chẽ đa mục tiêu, hạn chế tối đa việc làm gia tăng rủi ro thiên tai và phải thích ứng với đặc điểm của từng vùng, miền khác nhau.

Việc quy hoạch, xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật giao thông, xây dựng, thủy lợi, thủy điện... phải có sự thống nhất giữa các ngành chuyên môn, đảm bảo tuân thủ yêu cầu về phòng ngừa, ứng phó với thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong đó, tỉnh Hà Tĩnh đẩy mạnh việc xây dựng các nhà văn hóa cộng đồng hỗ trợ người dân tránh bão, lũ.

Nhà văn hóa cộng động phát huy vai trò quan trọng trong công tác đảm bảo an toàn mùa mưa lũ cho người dân 

Tính đến cuối năm 2021, tỉnh Hà Tĩnh đã huy động nguồn lực xã hội hóa khởi công xây dựng 32 nhà văn hóa cộng đồng và 2.005 nhà dân tránh trú bão. Đến nay, 27 nhà văn hóa cộng đồng và 1.886 nhà dân tránh trú bão, lũ đã được hoàn thành, đưa vào sử dụng. Mức hỗ trợ đối với mỗi nhà văn hóa cộng đồng là 2 tỷ đồng; mỗi nhà ở của người dân là 70 triệu đồng.

Bên cạnh đó, tỉnh Hà Tĩnh chỉ đạo cơ quan chức năng, địa phương cần sớm xác định các hình thái thời tiết cực đoan, như: siêu bão, mưa lớn liên tục, thời gian dài gây ra ngập lụt sâu, lũ quét, sạt lở đất, lốc xoáy, hạn hán, xâm nhập mặn... để có giải pháp ứng phó phù hợp đối với từng loại hình cụ thể và vừa phát triển kinh tế, đảm bảo cuộc sống cho người dân.

Cùng với những giải pháp tổng thể, tỉnh Hà Tĩnh chỉ đạo các địa phương bảo vệ và triển khai trồng mới diện tích rừng ngập mặn ven biển, nhằm củng cố hệ thống “vành đai xanh” góp phần chắn sóng, chắn bão và hạn chế những thiệt hại từ hạn hán, xâm nhập mặn.

Công tác trồng rừng ven biển được tỉnh Hà Tĩnh tăng cường triển khai 

Thời gian qua, địa phương này đã triển khai trồng mới hàng chục hecta cây bần chua và cây trang rừng ngập mặn dọc các khu vực bãi bồi ven sông cửa biển tại địa bàn thị xã Kỳ Anh, huyện Thạch Hà và TP Hà Tĩnh. Trong đó, tại địa bàn thị xã Kỳ Anh triển khai trồng mới 47,09ha, huyện Thạch Hà trồng mới 16,43ha và TP Hà Tĩnh trồng mới 25ha. Bình quân mật độ trồng khoảng 2.500 cây/ha.

Vừa qua, tỉnh Hà Tĩnh vừa tiếp nhận dự án  hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Hà Tĩnh dự kiến có tổng mức đầu tư hơn 142 triệu USD, triển khai từ năm 2024 - 2029.

Dự án gồm 4 hợp phần chính: Xây dựng hệ thống kênh và cống thoát nước hoàn chỉnh cho thành phố Hà Tĩnh hiện hữu; Mở rộng khả năng dự trữ và tiêu thoát nước cho thành phố Hà Tĩnh và vùng phụ cận phía Tây và Tây Nam; Phát triển hệ thống đường giao thông kết nối khu vực thích ứng với biến đổi khí hậu; Hỗ trợ kỹ thuật và tăng cường năng lực (sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại của ADB). Dự án được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Đức Minh