Kiểm soát chất lượng môi trường trong hoạt động giết mổ của ngành chăn nuôi

TMO - Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam vừa ban hành Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ quản lý giết mổ động vật trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022- 2026 với mục tiêu bố trí quỹ đất để đầu tư xây dựng các cơ sở giết mổ (CSGM) động vật tập trung, đáp ứng quy chuẩn về vệ sinh y tế (VSYT), an toàn thực phẩm (ATTP) và bảo vệ môi trường.

Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu các cơ CSGM phải được bố trí hợp lý, gắn kết với vùng nguyên liệu và nơi tiêu thụ sản phẩm; từng bước xây dựng các CSGM theo hướng hiện đại với hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, đảm bảo hiệu quả kinh tế, phù hợp với yêu cầu của thị trường và điều kiện phát triển của từng địa phương. Đảm bảo công tác quản lý nhà nước chặt chẽ từ khâu kiểm dịch động vật, kiểm tra VSTY, ATTP đối với sản phẩm có nguồn gốc từ động vật; góp phần đảm bảo an toàn dịch bệnh cho gia súc, gia cầm và cho cả con người, kiểm soát được khâu vệ sinh và ATTP cho người tiêu dùng, hạn chế tình trạng gây ô nhiễm cho môi trường và tạo nguồn thu cho ngân sách.

UBND tỉnh Quảng Nam yêu cầu UBND các huyện cần ưu tiên bố trí đất để xây dựng CSGM, khớp nối với các quy hoạch liên quan (quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn,…), quản lý theo đúng quy định của Luật Quy hoạch năm 2017. Công khai quy hoạch sử dụng đất sử dụng xây dựng CSGM để lấy ý kiến nhân dân; làm tốt công tác đền bù, giải tỏa, giải phóng và bàn giao mặt bằng để kêu gọi nhà đầu tư xây dựng CSGM đảm bảo tính khả thi. Quy hoạch đất xây dựng CSGM cần có tính ổn định, lâu dài, không chồng chéo với các dự án khác. 

Theo UBND tỉnh Quảng Nam, địa phương phấn đấu đến năm 2023 tất cả các địa phương trên địa bàn tỉnh ban hành Kế hoạch thực hiện trên địa bàn đảm bảo theo lộ trình của tỉnh, trong đó có phương án sắp xếp CSGM nhỏ lẻ tạm thời trên địa bàn, với số lượng CSGM nhỏ lẻ tạm thời ở những địa bàn cấp xã xa với CSGM tập trung nhưng tối đa không quá một điểm mỗi xã. Hoàn thành việc rà soát, thống kê, sắp xếp và tổ chức ký cam kết các CSGM nhỏ lẻ được phép giết mổ theo phương án sắp xếp. Ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ xây dựng, cải tạo, nâng cấp CSGM động vật tập trung quy mô nhỏ.

Việc quy hoạch xây dựng các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung góp phần giảm thiểu tác động tới môi trường từ hoạt động nhỏ lẻ. Ảnh: TTX 

Đến năm 2025, năng lực quản lý ATTP đối với sản phẩm có nguồn gốc động vật từ tỉnh đến huyện, xã được tăng cường; tỷ lệ gia súc, gia cầm giết mổ có kiểm soát của nhân viên thú y đạt 40% đến năm 2025, 70% vào năm 2030; giảm tối đa sản phẩm động vật giết mổ làm thực phẩm vượt giới hạn cho phép các chỉ tiêu về ATTP. Trong tổng số 19 CSGM động vật tập trung đã xây dựng và đang hoạt động thì tiến hành thực hiện chuyển đổi 02 CSGM động vật tập trung tại huyện Bắc Trà My và huyện Phước Sơn sang quy mô nhỏ, cải tạo, nâng cấp đảm bảo hoạt động; đồng thời thực hiện nâng cấp 17 CSGM động vật tập trung còn lại theo loại hình quy mô lớn.

Xây dựng mới 07 CSGM động vật tập trung quy mô lớn (tại Điện Bàn, Đại Lộc, Duy Xuyên, Quế Sơn, Thăng Bình và Hiệp Đức), 06 CSGM động vật tập trung quy mô nhỏ (tại Tiên Phước, Nông Sơn, Nam Trà My, Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang). Xóa bỏ 02 CSGM động vật tập trung tại thị trấn Ái Nghĩa và thôn Xuân Đông (cũ) xã Đại Thắng (huyện Đại Lộc). Tại các địa phương: Hội An, Phú Ninh, Quế Sơn, Thăng Bình và Núi Thành không còn CSGM nhỏ lẻ; hoàn thiện xong hệ thống giết mổ tại địa phương. Các địa phương còn lại, số CSGM nhỏ lẻ theo phương án/kế hoạch sắp xếp của UBND cấp huyện giảm 60%.

Đến năm 2026, CSGM động vật tập trung Trường Xuân (thành phố Tam Kỳ) được xây dựng tại địa điểm mới theo quy hoạch của địa phương, đảm bảo hoạt động. Dự kiến sau năm 2026, phấn đấu không còn CSGM động vật nhỏ lẻ theo phương án sắp xếp tạm thời của UBND cấp huyện vào cuối năm 2027. Xây dựng thêm 3 CSGM động vật tập trung quy mô lớn tại các địa phương: Điện Bàn, Duy Xuyên và Hiệp Đức; xây dựng mới 01 CSGM động vật tập trung quy mô nhỏ tại huyện Nam Trà My.

UBND tỉnh yêu cầu các địa phương xây dựng các CSGM động vật tập trung, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển, buôn bán, giết mổ, tiêu thụ sản phẩm gia súc, gia cầm, đảm bảo động vật, sản phẩm động vật khi vận chuyển, buôn bán, giết mổ, tiêu thụ phải được kiểm dịch thú y nhằm đảm bảo vệ sinh ATTP và ngăn ngừa lây lan dịch bệnh cho người và động vật. Bố trí kinh phí tuyên truyền, giáo dục về vệ sinh thú y để đảm bảo ATTP, đặc biệt là công tác tuyên truyền các quy định của pháp luật liên quan đến việc vận chuyển, buôn bán, giết mổ, tiêu thụ động vật, sản phẩm động vật. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật, kiểm tra VSYT theo quy định của pháp luật Thú y. Yêu cầu 100% bếp ăn tập thể, nhà hàng, khách sạn trên địa bàn tỉnh hợp đồng sử dụng thịt gia súc, gia cầm có nguồn gốc từ CSGM động vật tập trung được kiểm dịch của thú y.  

Đồng thời, yêu cầu UBND các huyện, thị xã, thành phố chủ động rà soát các quy hoạch trên địa bàn và thực tế công tác quản lý, kiểm soát giết mổ động vật xây dựng kế hoạch thực hiện Kế hoạch theo lộ trình; phân công cơ quan, đơn vị đầu mối chủ trì triển khai thực hiện Kế hoạch tại địa phương và báo cáo định kỳ về Sở NN&PTNT. Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ quản lý giết mổ của địa phương phải thể hiện được phương án sắp xếp CSGM nhỏ lẻ tạm thời cụ thể (nhân lực, thu phí, quản lý, sử dụng phí kiểm soát giết mổ…), kế hoạch thực hiện kiểm soát giết mổ động vật, giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn thực hiện...

Đối với các địa phương chưa xây dựng CSGM động vật tập trung hoặc xây dựng nhưng chưa đảm bảo hoạt động trên khắp địa bàn, trước mắt trong năm 2023 xây dựng CSGM động vật tập trung tại địa bàn trọng điểm, trên cơ sở đó nhân rộng ra các địa phương khác trên cùng địa bàn quản lý. Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về vệ sinh ATTP và ý thức trách nhiệm của các chủ CSGM về vệ sinh thú y trong giết mổ nhằm bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng, bảo vệ môi trường và ngăn ngừa dịch bệnh động vật.

Đối với chủ cơ sở giết mổ, trên cơ sở Kế hoạch của tỉnh, huyện (thị xã, thành phố), các tổ chức, cá nhân lập dự án chi tiết trình UBND cấp huyện phê duyệt và thực hiện. Quản lý tốt CSGM, thường xuyên duy tu, xử lý chất thải, vệ sinh tiêu độc cơ sở, bảo đảm về vệ sinh môi trường. Xây dựng nội quy, quy chế hoạt động của cơ sở trên cơ sở các quy định của pháp luật liên quan và thỏa thuận giữa chủ CSGM và người thuê địa điểm để giết mổ (hộ kinh doanh giết mổ); tự chủ về tài chính, đảm bảo hoạt động hiệu quả, tạo điều kiện cho các hộ giết mổ được kinh doanh giết mổ theo quy định hiện hành. 

Minh Thu