Khám phá món ăn độc đáo từ hoa ban

TMO - Hoa ban không chỉ mang vẻ đẹp tinh khiết, tượng trưng cho núi rừng hoang sơ mà qua bàn tay chế biến khéo léo của người Thái ở Sơn La còn trở thành những món ăn đặc sắc.

Đến Sơn La mùa này, du khách có thể bắt gặp khung cảnh hoa ban nở trắng khắp các triền đồi, cung đèo, con đường của huyện. Hoa ban là loại hoa gắn liền với hình ảnh của núi rừng Tây Bắc, bắt đầu vào khoảng tháng 3 hàng năm. Ngoài tham quan, chụp ảnh, du khách còn có thể thưởng thức các món ăn từ loại hoa này.

Hoa ban thường kết hợp với măng đắng, rau cải hoặc các loại xương, thịt được pha trộn thêm gia vị đặc trưng như mắc khén, tỏi, ớt, sả và các loại rau thơm. Việc pha trộn gia vị trong từng món cũng khác nhau nhằm tạo nên hương vị đặc trưng riêng.

Nộm hoa ban là món ăn phổ biến nhất, để chế biến món ăn này chuẩn vị người Thái, ngoài nguyên liệu chính là hoa ban, cần phải có măng đắng, riềng, tỏi, ớt, gừng, lạc, mắc khén, mùi tàu, rau húng. Theo đó, hoa ban sau khi hái về, rửa sạch, trần qua nước sôi để ráo nước rồi trộn cùng với các loại rau thơm thái nhỏ, thêm gia vị chua, cay, mặn, ngọt vừa đủ, đảo đều cho ngấm là có thể thưởng thức. Mùa hoa ban cũng là mùa măng đắng vào vụ rộ, từ đây hoa ban được đồng bào Thái kết hợp với măng đắng thành món nộm, món xào, món canh. 

Nộm hoa ban là món ăn phổ biến nhất khi kết hợp hoa ban với nhiều loại rau rừng, gia vị khác. 

Bên cạnh đó, hoa ban cũng là nguyên liệu thường dùng để xào cùng thịt bò, món ăn này có nguyên liệu và cách chế biến đơn giản hơn nộm. Hoa ban chọn bông to, cánh còn tươi kèm nụ, rửa sạch để ráo nước và xào sơ cùng tỏi băm sau đó để riêng. Thịt bò xào chín tới sau đó thêm hoa ban vào, đảo đều tay trên bếp lửa to, thêm hành lá, mùi tàu và chút gia vị.

Để có hoa ban ăn quanh năm, khi mùa ban về, bà con thường lên nương, ra đồi hái ban về đem rửa sạch, đồ chín rồi phơi khô tích trữ. Khi ăn, hoa ban khô được mang ra ngâm với nước sôi cho nở rồi mới chế biến. Với người Thái ở Sơn La, hoa ban cũng như măng rừng, là món quà quý được thiên nhiên ban tặng nên được bà con trân quý.

Thanh Đào