Hải Phòng: Kiến tạo phát triển bền vững vì con người, vì môi trường

TMO - Nghị quyết 05-NQ/TU của Thành ủy Hải Phòng, ban hành ngày 14/01/2026, xuất phát từ yêu cầu đổi mới tư duy phát triển trong bối cảnh tăng trưởng nhanh đặt ra nhiều thách thức về môi trường, chất lượng sống và phát triển con người. Với tư tưởng xuyên suốt lấy con người làm trung tâm, môi trường làm nền tảng và phát triển bền vững làm mục tiêu, Nghị quyết định hướng xây dựng Hải Phòng văn minh, hạnh phúc, phát triển bền vững, hài hòa lâu dài.

Việc Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 14/01/2026 là kết quả của quá trình tổng kết thực tiễn phát triển nhanh, sâu và rộng của thành phố trong nhiều năm qua.

Nghị quyết định hướng xây dựng các mô hình chủ nghĩa xã hội phù hợp với điều kiện đô thị của TP.Hải Phòng.

Trước những sức ép ngày càng gia tăng về môi trường, chất lượng sống đô thị và yêu cầu phát triển con người toàn diện, Nghị quyết đặt ra một định hướng xuyên suốt: xây dựng các mô hình chủ nghĩa xã hội dựa trên nền tảng phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm và môi trường làm điều kiện bảo đảm lâu dài cho tăng trưởng.

Phát triển bền vững – nền tảng hiện thực hóa chủ nghĩa xã hội

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết 05-NQ/TU là việc khẳng định phát triển bền vững như nền tảng cốt lõi để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới. Nếu trong giai đoạn trước, tăng trưởng kinh tế thường được đặt ở vị trí trung tâm, thì nay Hải Phòng xác định rõ yêu cầu phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường, coi đây là điều kiện tiên quyết để bảo đảm chất lượng sống và sự phát triển lâu dài.

Mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành “Thành phố Văn minh – Hạnh phúc” không chỉ mang ý nghĩa khái quát, mà được hiểu như một cam kết chính trị đối với Nhân dân về chất lượng môi trường sống, mức độ thụ hưởng các dịch vụ công thiết yếu và sự công bằng trong tiếp cận các cơ hội phát triển. Trong đó, môi trường sinh thái là một cấu phần quan trọng, vừa phản ánh trình độ phát triển, vừa là thước đo mức độ bền vững của quá trình tăng trưởng.

“Nhà ở xã hội chủ nghĩa” cho thấy cách tiếp cận toàn diện, gắn phát triển con người với bảo đảm an sinh xã hội.

Nghị quyết 05-NQ/TU xác định rõ xây dựng con người xã hội chủ nghĩa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp phát triển. Trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế sâu rộng, con người xã hội chủ nghĩa không chỉ được nhìn nhận ở phương diện đạo đức, lối sống, mà còn ở năng lực tri thức, khả năng thích ứng và tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng và môi trường.

Các mô hình như “Trường học xã hội chủ nghĩa”, “Thành phố chăm sóc sức khỏe toàn dân, toàn diện”, hay “Nhà ở xã hội chủ nghĩa” thể hiện cách tiếp cận toàn diện, gắn phát triển con người với bảo đảm an sinh xã hội và môi trường sống an toàn, nhân văn. Giáo dục được đặt trong mối quan hệ với hình thành ý thức công dân, văn hóa bảo vệ môi trường; y tế hướng tới chăm sóc sức khỏe chủ động, lâu dài; nhà ở gắn với xây dựng cộng đồng bền vững và gắn kết xã hội.

Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn – trụ cột của tăng trưởng chất lượng cao

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường ngày càng hiện hữu, Nghị quyết khẳng định phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo là lựa chọn chiến lược của Hải Phòng. Với đặc thù là thành phố cảng, trung tâm công nghiệp và logistics lớn, việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng thân thiện với môi trường không chỉ là yêu cầu nội tại, mà còn là điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Việc thúc đẩy xây dựng các cụm công nghiệp sinh thái, khuyến khích sản xuất sạch hơn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm thiểu rác thải nhựa cho thấy quyết tâm gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường. Định hướng không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần tại các điểm du lịch là một bước đi cụ thể, góp phần bảo vệ môi trường biển, đồng thời nâng cao hình ảnh của thành phố trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Bảo vệ môi trường – điều kiện sống còn của phát triển đô thị

Một tư tưởng xuyên suốt của Nghị quyết là coi bảo vệ môi trường là điều kiện sống còn của phát triển đô thị. Không gian sinh thái ven biển, đảo Cát Bà – Đồ Sơn, hệ thống sông ngòi, ao hồ nội đô được xác định là những tài sản môi trường cần được bảo vệ và phục hồi. Việc gắn phát triển du lịch với bảo tồn thiên nhiên, kiểm soát chặt chẽ tác động của đô thị hóa và công nghiệp hóa lên hệ sinh thái thể hiện cách tiếp cận phát triển có trách nhiệm.

Phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên là định hướng chiến lược của TP.Hải Phòng.

Quan điểm tích hợp bảo vệ môi trường ngay từ khâu quy hoạch, đầu tư và quản lý phát triển cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy: môi trường không phải là vấn đề xử lý sau tăng trưởng, mà là yếu tố cấu thành chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng.

Phát triển bền vững không thể tách rời một nền quản trị hiệu quả, minh bạch và hướng tới phục vụ Nhân dân. Nghị quyết 05-NQ/TU nhấn mạnh xây dựng chính quyền thân thiện, thượng tôn pháp luật và dựa trên dữ liệu, coi đây là trụ cột quan trọng trong tổ chức thực hiện các mô hình chủ nghĩa xã hội.

Việc ứng dụng công nghệ số, xây dựng trung tâm điều hành thông minh, ra quyết định dựa trên dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, mà còn góp phần giảm thiểu lãng phí tài nguyên, kiểm soát tốt hơn các tác động môi trường và tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình quản trị đô thị.

Văn hóa và giá trị nhân văn – sức mạnh nội sinh của phát triển

Bên cạnh các trụ cột kinh tế và quản trị, Nghị quyết dành sự quan tâm đặc biệt đến phát triển văn hóa, coi đây là nền tảng tinh thần của xã hội và là yếu tố quan trọng hình thành con người xã hội chủ nghĩa. Các mô hình “xã, phường hạnh phúc”, “thành phố văn minh”, cùng định hướng phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn bản sắc không chỉ nâng cao đời sống tinh thần, mà còn củng cố sự gắn kết cộng đồng và sức đề kháng xã hội trước những tác động tiêu cực của đô thị hóa nhanh.

Phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội.

Nghị quyết số 05-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hải Phòng là một bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa mô hình chủ nghĩa xã hội ở cấp địa phương, gắn chặt với yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Việc lấy con người làm trung tâm, môi trường làm nền tảng và quản trị hiện đại làm công cụ cho thấy một cách tiếp cận toàn diện, phù hợp với bối cảnh phát triển mới của đất nước.

Nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, Nghị quyết không chỉ góp phần nâng cao chất lượng sống của Nhân dân Hải Phòng, mà còn cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn có giá trị cho quá trình xây dựng và hoàn thiện mô hình phát triển bền vững, xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới của Việt Nam.

Trọng Nhân