Giàn thiên lý thơm

Trong ký ức của nhiều người luôn gắn với những hình ảnh về khoảng trời tím ngát của hoa xoan, về con đường nhỏ trong thôn, trong xóm thơm mùi rơm, mùi rạ, về gốc đa già xù xì phủ đầy rêu phong bên mái đình cổ kính. Nhưng, hình ảnh ấn tượng sâu đậm nhất trong miền hoài niệm là nỗi nhớ, niềm thương về giàn hoa thiên lý bên sân giếng, bếp cạnh nhà.

Nhiều người chắc không còn nhớ rõ những dây thiên lý ấy được trồng từ lúc nào, chỉ biết rằng sau thời gian ngắn đã thấy màu xanh tươi mát của những dây thiên lý xoắn xuýt leo lên giàn tre. Những ngọn búp nho nhỏ, nõn mềm cố vươn dài ra theo những nhánh tre khô để đan thành một mái lợp xanh biêng biếc. Giàn thiên lý sao mà thanh mát và yên bình.

Hồi đó, bố tôi nói, bố trồng giàn thiên lý bên giếng nước để lấy bóng râm cho mẹ có chỗ giặt giũ, rửa bát vào những ngày hè nắng oi ả. Thì ra giàn thiên lý này là món quà yêu thương bố dành tặng mẹ. Chợt nhận ra rằng, dù cuộc sống còn rất nhiều những khó khăn, chật vật, nhưng bố vẫn luôn quan tâm và chở che cho mẹ bằng những việc làm tưởng chừng như rất nhỏ nhưng lại thật ý nghĩa biết bao.

Nhiều lần ngắm giàn hoa thiên lý, tôi từng thắc mắc, tại sao lá thiên lý lại có hình trái tim và vì sao mà những dây leo của nó luôn quấn quýt vào nhau để cùng vươn dài ra phía nắng mai rạng rỡ? Phải chăng, đó là biểu tượng của tình cảm gia đình kết đoàn, thân mật? Dưới giàn hoa thiên lý, chiều chiều, bên mâm cơm thanh đạm, nhìn bố chọn gắp những miếng thức ăn ngon cho hai mẹ con, chợt thấy lòng ấm áp.

Sau những đợt mưa đầu hạ, từ những nách lá, từng chùm nụ thiên lý chúm chím bắt đầu nảy ra như những ngọn búp tí hon xinh xắn. Ban đầu, hoa thiên lý có màu xanh lơ nhạt. Qua những ngày gom đầy nắng mới, những nụ hoa xao xuyến nở xòe rồi dần dần chuyển sang sắc vàng mơ huyền, mềm mại. Hương thiên lý thơm ngạt ngào, có khi thả trôi theo ngọn gió miên man rủ bướm ong tìm về sum họp làm lao xao cả một góc nhỏ lặng thầm. Hoa thiên lý ngộ lắm, nếu vào ban ngày ít ai có thể thấy mùi thơm của hoa, nhưng khoảng từ chiều tối trở đi, hoa bắt đầu lan tỏa mùi thơm cho đến sáng hôm sau.

Buổi chiều, mẹ hay mang chiếc rổ ra giàn thiên lý hái hoa xào với thịt. Đây là món bố tôi rất thích, mẹ nói rằng vị thiên lý đậm đà, thanh mát kết hợp với vị ngọt của thịt thì còn gì ngon hơn (tất nhiên, tôi không vui rồi thắc mắc, hoa thơm thế sao mẹ cứ hái để xào thịt?).

Không chỉ dùng để làm thực phẩm trang trải thêm cho những bữa cơm đạm bạc ngày thường, hoa thiên lý còn là một phương thuốc quý. Những đêm hè tôi hay bị mất ngủ vì sốt cao, trong khi bố lấy khăn ướt trườm lên trán tôi thì mẹ ra giàn thiên lý ngắt mấy chùm hoa ướt đẫm sương đêm vào sắc nước cho tôi uống. Sau khi uống nước trà thiên lý, tôi ngủ lúc nào không hay biết. Tỉnh dậy sau giấc mơ êm đềm, thấy tâm hồn sảng khoái nhẹ nhàng và hương thơm hoa thiên lý vẫn đọng lại đâu đây như ai đó đã để nhánh hoa bên giường.

Thời gian đã làm thay đổi nhiều thứ nhưng hương thơm hoa thiên lý vẫn đọng lại trong tôi theo thời gian cho dù tôi đang bị cuốn vào vòng quay của cơm áo gạo tiền. Tôi nhớ lắm…

Thiên Lý