Đề xuất mở rộng vùng bảo vệ di tích Óc Eo – Ba Thê 

TMO - Theo Sở Xây dựng An Giang, sau khi hợp nhất các cụm di tích Óc Eo – Ba Thê và Giồng Xoài, quy mô khoanh vùng bảo vệ di tích cần được điều chỉnh rộng hơn với tổng diện tích trên 1.484ha. 

Ban Quản lý di tích văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang vừa phối hợp các sở, ngành, địa phương và đơn vị tư vấn tổ chức khảo sát thực địa để xác định vị trí khoanh vùng bảo vệ di tích nhằm đảm bảo các yêu cầu trong quản lý, bảo vệ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê theo quy chuẩn Công ước 1972 của UNESCO. Hoạt động này giúp UBND tỉnh An Giang bổ sung dữ liệu, hoàn chỉnh phương án, đẩy nhanh tiến độ lập hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.

Sau khi trực tiếp khảo sát thực địa, các đơn vị đã kiểm tra ranh giới thực tế, xác định tọa độ và rà soát các khu vực nằm trong phạm vi khoanh vùng bảo vệ theo tiêu chí của Công ước 1972 về Bảo vệ Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Toàn bộ thông tin được cập nhật ngay trên bản đồ phương án khoanh vùng để hoàn thiện sau khảo sát.

Theo Ban Quản lý di tích văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang, đến nay, Ban Quản lý đã tổng hợp ý kiến của các cơ quan liên quan nhằm hoàn thiện phương án khoanh vùng bảo vệ di tích. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã cung cấp bản đồ hành chính tỉnh mới và dữ liệu hiện trạng sử dụng đất; đồng thời thống nhất phương án khoanh vùng và đề nghị tiếp tục lấy ý kiến bổ sung từ các ngành văn hóa, du lịch, xây dựng, giáo dục, tài chính và chính quyền địa phương.

Vùng bảo vệ di tích Óc Eo – Ba Thê cần được điều chỉnh rộng hơn với tổng diện tích trên 1.484ha. 

Từ kết quả khảo sát thực địa, đại diện Sở Xây dựng tỉnh An Giang cho rằng, sau khi hợp nhất các cụm di tích Óc Eo - Ba Thê và Giồng Xoài, quy mô khoanh vùng bảo vệ di tích cần được điều chỉnh rộng hơn, với tổng diện tích trên 1.484 ha, tăng gần 1.194 ha so với 433,2 ha theo Quyết định số 115/QĐTTg ngày 23/1/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Thời gian tới, Ban Quản lý di tích văn hóa Óc Eo sẽ tiếp tục phối hợp Viện Bảo tồn di tích bổ sung dữ liệu, hoàn chỉnh phương án, trình UBND tỉnh xem xét phê duyệt, đảm bảo đáp ứng yêu cầu của Hồ sơ đề cử trình UNESCO trong thời gian sớm nhất.

Di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê nằm trên địa bàn xã Óc Eo, tỉnh An Giang, có tổng diện tích quy hoạch bảo tồn khoảng 433,1 ha, trong đó diện tích khu vực sườn và chân núi Ba Thê (khu A) gần 144 ha, cánh đồng Óc Eo (khu B) trên 289 ha. Đây là dấu tích quan trọng của nền văn minh Óc Eo, từng phát triển rực rỡ ở vùng Nam Bộ từ thế kỷ I đến thế kỷ VII; một trong những trung tâm giao thương lớn của vương quốc Phù Nam xưa, với hệ thống kênh rạch, kiến trúc, di vật khảo cổ phản ánh trình độ phát triển cao về kinh tế, văn hóa và tín ngưỡng.

Toàn tỉnh An Giang hiện có hơn 80 di tích văn hóa Óc Eo. Trong đó, Di tích Óc Eo - Ba Thê được xác định có vị trí quan trọng, từng là một đô thị, cảng thị, một trung tâm kinh tế - văn hóa lớn của vương quốc Phù Nam xưa. Năm 2012, Di tích Óc Eo - Ba Thê được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt.

Ngày 18/10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã thống nhất chủ trương gửi báo cáo tóm tắt hồ sơ Di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê đề nghị UNESCO đưa vào danh sách dự kiến lập hồ sơ Di sản thế giới. Tính đến cuối tháng 10/2025, An Giang hoàn thành việc gửi bản dự thảo hồ sơ đề cử Khu Di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê tới Trung tâm Di sản thế giới UNESCO để xin ý kiến góp ý sơ bộ.

Trong giai đoạn tiếp theo của quý IV/2025, tỉnh quyết tâm hoàn thiện bản chính thức hồ sơ đề cử trước ngày 15/12/2025. Công việc trọng tâm là chỉnh sửa, tiếp thu ý kiến góp ý từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các bộ, ngành Trung ương, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia và chuẩn bị tiếp nhận ý kiến đánh giá sơ bộ từ Trung tâm Di sản thế giới.

Theo lộ trình, vào khoảng tháng 6 hoặc tháng 7/2026, phái đoàn chuyên gia của UNESCO sẽ đến khảo sát thực địa và thẩm định hồ sơ tại các điểm di tích. Các chuyên gia có thể phỏng vấn bất kỳ người dân, học sinh hay cán bộ cơ sở để đánh giá mức độ hiểu biết và sự đồng thuận của cộng đồng đối với di sản Óc Eo.../.

Bùi Minh