Đắk Lắk đẩy mạnh công tác bảo tồn loài voi

TMO - UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các địa phương, sở, ngành liên quan triển khai thực hiện hiệu quả các chính sách bảo tồn voi trên địa bàn tỉnh.

Trong nhiều năm qua, cùng với sự hỗ trợ của Tổ chức Động vật châu Á, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách, chương trình, đề án về bảo tồn và phát triển đàn voi nhà trên địa bàn. Đồng thời, chỉ đạo các ngành liên quan và các địa phương có voi như huyện Buôn Đôn, Lắk đẩy mạnh triển khai thực hiện các chính sách, đề án, chương trình, kế hoạch về công tác bảo tồn và phát triển đàn voi nhà trên địa bàn một cách hiệu quả; tăng cường tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp, hộ dân sở hữu voi chuyển đổi mô hình du lịch từ kinh doanh du lịch cưỡi voi sang du lịch thân thiện với voi… nhằm cởi trói cho đàn voi nhà, bảo tồn tốt nhất đàn voi nhà hiện có trên địa bàn.

Trong 40 năm qua, đàn voi nhà trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã suy giảm từ 502 xuống chỉ còn trên dưới 35 con. Trong hàng chục năm qua, mặc dù các ngành chức năng đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ sinh sản cho đàn voi nhà trên địa bàn tỉnh, nhưng vẫn không có voi nhà nào sinh sản thành công. Hiện nay, đàn voi nhà trên địa bàn tỉnh có nguy cơ tiếp tục suy giảm.

Để bảo tồn đàn voi trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh Đắk Lắk đã có Quyết định số 220/QĐ-UBND về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về bảo tồn voi tại tỉnh Đắk Lắk đến năm 2035, tầm nhìn 2050. Theo đó, UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các địa phương, sở, ngành liên quan triển khai thực hiện hiệu quả các chính sách bảo tồn voi trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk; đồng thời rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách cho phù hợp với điều kiện thực tế bảo tồn và phát triển voi tại Đắk Lắk giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn 2050. 

Cụ thể, hoạt động bảo tồn voi phải chú trọng kế thừa, phát huy những thành quả từ các hoạt động bảo tồn voi trong các đề án, chương trình, kế hoạch đã thực hiện trong thời gian qua về công tác cứu hộ, chăm sóc, ghép đôi sinh sản… Đồng thời, tăng cường hợp tác, liên kết với các tổ chức bảo tồn voi quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm, các sáng kiến bảo tồn voi và các kỹ thuật công nghệ cao, lựa chọn vận dụng trong bảo tồn voi hoang dã và voi nuôi nhốt tại tỉnh.

Tập trung nghiên cứu xây dựng và thực hiện các quy trình, kỹ thuật, giải pháp thực hiện hoạt động quản lý, giám sát, cứu hộ, tái thả voi hoang dã, quản lý xung đột voi - người theo hướng thúc đẩy chung sống hài hòa, tăng cường phúc lợi, chăm sóc, nuôi dưỡng cho voi nuôi nhốt; bảo vệ tốt môi trường sống cho voi hoang dã…

Đắk Lắk tăng cường hợp tác, liên kết với các tổ chức bảo tồn voi quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm, các sáng kiến bảo tồn voi. 

Triển khai chương trình thúc đẩy voi sinh sản trên những cá thể voi cái còn khả năng sinh sản để duy trì phát triển; tăng cường nguồn giống voi châu Á hợp pháp thông qua chương trình nhập khẩu voi trẻ về làm nguồn giống sinh sản bằng con đường ngoại giao từ Chính phủ và tham gia Hiệp hội vườn thú trong khu vực để trao đổi nguồn gen voi châu Á.

Đẩy mạnh việc huy động các đơn vị nghiên cứu, các nhà khoa học, chuyên gia tham gia thực hiện các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về voi, đề xuất giải pháp mang tính khoa học, bền vững với môi trường. Xây dựng chương trình truyền thông và tổ chức tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi cho các nhóm đối tượng khác nhau về tầm quan trọng của bảo tồn voi, quản lý xung đột voi - người hướng tới chung sống hài hòa.

Bố trí kinh phí đầu tư hoàn thiện cụm công trình chăm sóc, cứu hộ voi: xây dựng công trình hàng rào, nhà chăm sóc voi và đường nội bộ của cụm công trình chăm sóc cứu hộ voi (giai đoạn 2); mua sắm máy móc, trang thiết bị, phương tiện chuyên dùng bảo đảm để cứu hộ, thăm khám sức khỏe, sinh sản cho voi và các loài động vật hoang dã khác…

Trước đó (tháng 11/2024)  Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công bố Kế hoạch Hành động bảo tồn voi tại Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2050 (VECAP 2022). Đây là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực bảo vệ voi, lồng ghép các sáng kiến thí điểm, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và phát triển chính sách nhằm đảm bảo sự sống còn và phát triển bền vững của loài voi tại Việt Nam trong những thập kỷ tới. 

VECAP 2022 đã đề ra 33 nhóm giải pháp/hành động dành cho voi hoang dã và 21 nhóm giải pháp/hành động dành cho voi nuôi nhốt, triển khai từ nay đến năm 2035 với tầm nhìn đến năm 2050, nhằm bảo tồn và phát triển/gia tăng số lượng voi tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy sự chung sống hài hòa giữa voi và cộng đồng con người. Các mục tiêu dài hạn bao gồm mở rộng hệ thống khu bảo tồn, tăng cường các biện pháp chống săn bắt và phát triển du lịch sinh thái, vừa hỗ trợ công tác bảo tồn vừa thúc đẩy kinh tế địa phương, tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện kế hoạch.

Kế hoạch Hành động quốc gia về bảo tồn voi đến năm 2035, tầm nhìn đến 2050 thể hiện cam kết của Việt Nam về một chiến lược thống nhất, tôn trọng văn hóa, đảm bảo tương lai cho loài voi quý giá này. Chính phủ Việt Nam kêu gọi sự chung tay của các bên liên quan, bao gồm cộng đồng địa phương, các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng quốc tế để hỗ trợ thực hiện kế hoạch chiến lược và khả thi này.

Từ số lượng khoảng 2.000 cá thể voi được phát hiện vào những năm 80 của thế kỷ trước, quần thể voi châu Á tại Việt Nam đã suy giảm xuống mức báo động dưới 200 cá thể voi hoang dã. Với vai trò là loài chỉ thị quan trọng trong hệ sinh thái rừng, sự tồn tại của voi là điều kiện thiết yếu để bảo vệ đa dạng sinh học và các loài khác cùng tồn tại. Trong các năm từ 1996, 2006, 2012, 2013 và 2022, Việt Nam đã ban hành một chương trình hành động cấp bộ và ba kế hoạch, đề án cấp Chính phủ để bảo tồn voi do tầm quan trọng của loài này. 

Thùy Trang