Chuyên gia: Thận trọng khi tăng diện tích cây sầu riêng

TMO - Việc tăng diện tích một cách ồ ạt, thiếu kiểm soát, theo phong trào, không theo định hướng sẽ dẫn đến cung vượt quá cầu; dư thừa, dội chợ... và gây thiệt hại nghiệm trọng về năng suất và chất lượng sầu riêng của Việt Nam.

Nhiều địa phương Vùng đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam bộ và Tây Nguyên cây sầu riêng vẫn đang có hiện tượng phát triển nóng, đặc biệt là mở rộng diện tích ở các vùng có điều kiện đất đai, sinh thái không phù hợp; phá cây cà phê, cây hồ tiêu trong vườn trồng xen sầu riêng; chuyển đổi đất lúa để trồng cây sầu riêng….

Việc tăng diện tích một cách ồ ạt, thiếu kiểm soát, theo phong trào, không theo định hướng, khuyến cáo của các cơ quan quản lý, cơ quan chuyên môn sẽ dẫn đến hậu quả khó lường như: cung vượt quá cầu; dư thừa, dội chợ; và nghiêm trọng hơn là tại các vùng không phù hợp như vùng nhiễm mặn, nhiễm phèn, vùng không chủ động được tưới, tiêu sẽ gây thiệt hại nghiệm trọng về năng suất và chất lượng sầu riêng của Việt Nam.

Ảnh minh họa 

Theo các chuyên gia, để phát triển sầu riêng bền vững, hiệu quả, phù hợp với định hướng phát triển chung của ngành, cần tập trung tuyên truyền, phổ biến, nhằm từng bước thay đổi thói quen, nhận thức sản xuất theo phong trào, theo số đông. Việc phát triển cây trồng nói chung và sầu riêng nói riêng cần theo định hướng thị trường, theo định hướng của các cơ quan quản lý. Thay vì tăng diện tích, sản lượng cần tập trung tổ chức lại sản xuất, liên kết sản xuất, chuẩn hóa quy trình sản xuất từ lúc canh tác, thu hoạch đến chế biến, vận chuyển, phân phối nhằm nâng cao giá trị gia tăng. 

Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp các tỉnh cần tập trung định hướng, tích hợp phát triển cây ăn quả trong quy hoạch tỉnh; đề xuất cơ chế, chính sách; thu hút doanh nghiệp đầu tư cơ sở chế biến liên kết với nông dân, hợp tác xã, tổ hợp tác xây dựng vùng trồng cây ăn quả tập trung; xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; áp dụng quy trình công nghệ canh tác tiên tiến, an toàn...

Cùng với đó, các cơ quan chức năng tăng cường công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra chất lượng giống cây sầu riêng; công tác thẩm định, công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng sầu riêng; phổ biến áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt trong vùng sản xuất tập trung, mã số vùng trồng, nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm; liên kết với doanh nghiệp đóng gói, chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu; xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị và hiệu quả sản xuất.

Sầu riêng được trồng chủ yếu ở Đông Nam bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng Sông Cửu Long, nhiều nhất là các tỉnh Tiền Giang, Bến Tre, Lâm Đồng, Gia Lai. Một số nơi khác như Quảng Nam, Huế, Khánh Hòa cũng có loại cây này. Diện tích trồng sầu riêng vẫn đang tiếp tục mở rộng với trên 15.000 ha. Trước đó, tháng 7/2022, sầu riêng Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc. Nhờ đó, riêng xuất khẩu sầu riêng chính ngạch năm 2022 đạt gần 421 triệu USD, tăng gần 137% so với năm 2021. Năm 2023, sầu riêng kỳ vọng sẽ mang về kim ngạch 1 tỷ USD, giúp ngành hàng rau quả thực hiện mục tiêu xuất khẩu 4 tỷ đôla Mỹ.

Thu Trang