TMO - Nhằm hiện thực hóa mục tiêu môi trường xanh, tỉnh Điện Biên tăng cường phát triển công nghiệp sinh học, tập trung vào xử lý rác thải, nước thải và cải thiện chất lượng môi trường. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học được xem là giải pháp quan trọng, phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh của địa phương.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường ngày càng diễn biến phức tạp, tỉnh Điện Biên xác định phát triển công nghiệp sinh học là hướng đi phù hợp, góp phần giải quyết hài hòa bài toán tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Với đặc thù là tỉnh miền núi, nguồn lực còn hạn chế, Điện Biên ưu tiên ứng dụng các giải pháp sinh học thân thiện, chi phí hợp lý trong xử lý chất thải, cải thiện môi trường sống và nâng cao chất lượng sản xuất nông nghiệp.

Thời gian qua, nhiều mô hình sử dụng chế phẩm sinh học trong xử lý rác thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi, cải tạo đất canh tác đã được triển khai và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, góp phần giảm ô nhiễm và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân. Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng lồng ghép phát triển công nghiệp sinh học vào các chương trình, kế hoạch về bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế xanh.

Việc khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng sản phẩm sinh học không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào hóa chất mà còn tạo ra các sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường. Thông qua các hoạt động tuyên truyền, tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật, nhận thức của cộng đồng về vai trò của công nghiệp sinh học trong bảo vệ môi trường từng bước được nâng lên. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Điện Biên từng bước chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng bền vững, phù hợp với xu thế chung.

Điện Biên có hệ sinh thái và tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng. (Ảnh: TH).

Điện Biên là địa phương có hệ sinh thái đa dạng, tài nguyên sinh học phong phú, nhiều vùng dược liệu quý, điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, y dược cổ truyền, công nghệ chế biến thực phẩm và các mô hình kinh tế sinh học gắn với bảo vệ môi trường.

Đây là tiềm năng lớn để tỉnh từng bước hình thành các chuỗi giá trị sinh học đặc thù, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ bản sắc sinh thái. Đáng chú ý, mới đây UBND tỉnh Điện Biên triển khai đề án công nghiệp sinh học nhằm kiểm soát ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái, nâng hiệu quả xử lý chất thải và thúc đẩy tăng trưởng xanh. Đề án đặt trọng tâm vào việc đưa công nghệ sinh học vào xử lý rác thải rắn, nước thải sinh hoạt, công nghiệp và chất thải y tế; đồng thời phát triển các chế phẩm sinh học thân thiện môi trường, bảo tồn và khai thác hợp lý nguồn gen bản địa.

Song song là thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đầu tư phòng thí nghiệm, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới kỹ thuật và đào tạo nhân lực, tạo nền tảng cho công nghiệp sinh học gắn với kinh tế tuần hoàn. Bên cạnh xử lý chất thải, công nghệ sinh học còn được ứng dụng trong quan trắc, đánh giá chất lượng môi trường và phục hồi hệ sinh thái, từ cải tạo đất, môi trường nuôi trồng thủy sản đến phục hồi rừng, nguồn nước và đa dạng sinh học, nhằm hạn chế suy thoái và tăng khả năng tự tái tạo của tự nhiên.

Tỉnh Điện Biên chú trọng thu hút các doanh nghiệp khoa học - công nghệ đầu tư sản xuất chế phẩm sinh học, dây chuyền thiết bị xử lý môi trường. Việc tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ tiên tiến được coi là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả xử lý ô nhiễm và tăng sức cạnh tranh của sản phẩm sinh học. Cùng với đó, tỉnh từng bước đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và hệ thống dữ liệu về công nghệ sinh học môi trường;

Song song là đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý, cán bộ khoa học và kỹ thuật. Các cơ chế, chính sách ưu đãi tiếp tục được rà soát, bổ sung để khuyến khích doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ sinh học. Thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các sở, ngành, UBND xã, phường và doanh nghiệp, đề án được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện chất lượng môi trường, nâng hiệu quả sử dụng tài nguyên và đưa Điện Biên phát triển theo hướng xanh, bền vững đến năm 2030.

Điện Biên hướng tới mục tiêu phát triển theo hướng xanh, tuần hoàn. (Ảnh: LH).

Ngoài ra, địa phương còn đẩy mạnh triển khai thực hiện hiệu quả Quyết định số 1639/QĐ-TTg ngày 24/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp sinh học trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đến năm 2030.

Mục tiêu tổng quát của Đề án là phát triển công nghiệp sinh học trong lĩnh vực bảo vệ môi trường theo hướng bền vững, thân thiện, nhằm kiểm soát, cải thiện chất lượng môi trường và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên; nâng cao tiềm lực nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ các công nghệ sinh học trong lĩnh vực bảo vệ môi trường của khu vực và thế giới.

Chú trọng phát triển công nghiệp sinh học vì mục tiêu môi trường xanh là lựa chọn đúng đắn, phù hợp với điều kiện thực tiễn và định hướng phát triển lâu dài của tỉnh Điện Biên. Trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng khắt khe, công nghiệp sinh học không chỉ đóng vai trò là giải pháp kỹ thuật mà còn là động lực thúc đẩy chuyển đổi tư duy sản xuất, tiêu dùng theo hướng thân thiện với môi trường.

Việc đẩy mạnh triển khai Đề án công nghiệp sinh học nhằm kiểm soát ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái, nâng hiệu quả xử lý chất thải và thúc đẩy tăng trưởng xanh của Điện Biên cho thấy tiềm năng lớn của lĩnh vực này trong việc giảm thiểu ô nhiễm, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao chất lượng môi trường sống.

Tuy nhiên, để công nghiệp sinh học thực sự phát huy hiệu quả, Điện Biên cần thu hút đầu tư, đồng thời tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân. Việc đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là yếu tố đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới.

Song song với đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng cần được thực hiện thường xuyên, giúp người dân hiểu rõ lợi ích lâu dài của việc ứng dụng các giải pháp sinh học trong đời sống và sản xuất. Từ đó góp phần giúp Điện Biên xây dựng môi trường xanh, phát triển kinh tế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng xanh chung của cả nước.

Phạm Lan