Cần Thơ: Tăng cường các giải pháp bảo đảm môi trường nước

TMO - Nhằm xây dựng hình ảnh đô thị sinh thái, TP Cần Thơ đang triển khai nhiều giải pháp bảo đảm môi trường sông nước an toàn, sạch, đẹp. Các hoạt động tập trung vào phòng ngừa ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước, chỉnh trang cảnh quan và nâng cao trách nhiệm của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư ven sông.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu, TP Cần Thơ đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác bảo vệ môi trường sông nước. Trước thực trạng ô nhiễm cục bộ tại một số tuyến kênh, rạch, thành phố đã tăng cường triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm môi trường sông nước an toàn, sạch, đẹp.

Trọng tâm là đầu tư, nâng cấp hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt và sản xuất; kiểm soát chặt chẽ nguồn xả thải từ cơ sở kinh doanh, làng nghề và khu dân cư ven sông. Song song đó, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng được đẩy mạnh thông qua nhiều mô hình thiết thực, gắn với phong trào xây dựng đô thị văn minh.

Cần Thơ cũng chú trọng chỉnh trang cảnh quan, nạo vét kênh rạch, khơi thông dòng chảy, kết hợp phát triển không gian xanh ven sông. Những giải pháp này không chỉ góp phần cải thiện chất lượng môi trường nước mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững, giữ gìn bản sắc đô thị sông nước đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Cụ thể, các tổ chức chính trị - xã hội TP Cần Thơ đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực góp phần xây dựng thành phố xanh, sạch, đẹp. Theo người dân phường Ninh Kiều, rạch Cái Khế thường bị ô nhiễm bởi rác thải, hộp xốp nylon do người dân thiếu ý thức vứt bừa bãi.

Lực lượng chức năng TP.Cần Thơ thường xuyên tham gia các hoạt động vớt rác, làm sạch kênh rạch. (Ảnh: BNNMT). 

Do đó, lực lượng đoàn viên thanh niên thường xuyên tổ chức vớt và vận chuyển rác đến nơi xử lý không chỉ làm sạch rạch mà còn là hành động tuyên truyền trực quan nâng cao ý thức bảo vệ môi trường (BVMT) và thay đổi hành vi xả rác xuống sông rạch của người dân. Ngoài các phong trào tình nguyện dọn rác thải, BVMT, thành phố còn tăng cường hợp tác quốc tế thực hiện các giải pháp thu gom rác thải trên sông tái chế.

Điển hình là Dự án lắp đặt hệ thống thu gom tự động rác nổi trên sông tại TP Cần Thơ do Tổ chức Làm sạch biển (TOC) của Hà Lan viện trợ lắp đặt trên sông Cần Thơ thuộc phường Ninh Kiều. Hệ thống vớt rác tự động này có khả năng thu gom trên 100 tấn rác thải trên sông mỗi năm và vận chuyển đến nơi xử lý theo quy định.

Hiện nay, hệ thống này đã được bàn giao cho TP Cần Thơ quản lý và vận hành. Thành phố thực hiện lắp đặt bẫy vớt rác thụ động chi phí thấp tại rạch Cái Khế và sử dụng hệ thống giám sát AI-CCTV; tổ chức ra quân thu gom rác tại địa phương; thực hiện chương trình tái chế dựa trên nền tảng sẵn có để ngăn chặn việc đốt hoặc vận chuyển rác đi nơi khác.

Công tác cộng đồng cũng được chú trọng thông qua hoạt động phỏng vấn hộ gia đình để phân tích thói quen quản lý rác; tham vấn cộng đồng xây dựng phương án giải quyết và xây dựng mô hình mẫu trường học không rác thải nhựa. Những nỗ lực này bước đầu đã mang lại hiệu quả tốt, giúp xử lý rác trên sông và nâng cao ý thức của người dân trong việc phân loại rác thải và BVMT. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, năm 2025, nhiều hoạt động BVMT thiết thực được triển khai như trồng cây xanh, ra quân dọn vệ sinh, tổ chức mít tinh, tập huấn và truyền thông đa phương tiện... qua đó góp phần cải thiện chất lượng môi trường và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Công tác thu gom và xử lý chất thải cũng đạt kết quả ấn tượng: tỷ lệ chất thải rắn đô thị được thu gom và xử lý đạt 96,76%, trong khi tỷ lệ chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đạt 98%.

Ngoài ra, thành phố tăng cường phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm, giám sát chặt chẽ việc thực thi các quy định pháp luật về BVMT của các doanh nghiệp trên địa bàn. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ còn tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định quy định đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn; công văn chỉ đạo về công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

Sở cũng trình UBND thành phố xem xét, phê duyệt nhiệm vụ và dự toán kinh phí thuê tư vấn xác định giá cụ thể dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đối với mọi đối tượng từ hộ gia đình đến khu công nghiệp; cho chủ trương xây dựng Đề án BVMT TP Cần Thơ;... Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ thông tin, thời gian tới, đơn vị tăng cường quản lý, tổ chức thực hiện các giải pháp về BVMT; thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, xây dựng nền kinh tế tuần hoàn…

Đặc biệt, ngành tập trung ngăn ngừa ô nhiễm, tăng cường quan trắc, giám sát môi trường và sử dụng có hiệu quả, quản lý tốt tài nguyên nước, khoáng sản, không để xảy ra tình trạng ô nhiễm, suy giảm trữ lượng và chất lượng nước, nâng cao năng lực, quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn, phục vụ tốt cho việc phát triển kinh tế - xã hội. Sở sẽ tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường từ chất thải rắn sinh hoạt và chất thải sản xuất nông nghiệp.

Đồng thời nâng cao tỷ lệ thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Thành phố cũng tiếp tục hướng dẫn thực hiện phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn triệt để nhằm duy trì và nâng cao chất lượng tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới, xây dựng đô thị văn minh.

Cần Thơ bảo vệ nguồn nước, hướng tới phát triển kinh tế xanh, tuần hoà. (Ảnh: PH).

Song song đó, Cần Thơ kiểm soát và hạn chế ô nhiễm do chất thải từ khu vực đô thị, khu công nghiệp và khu dân cư tập trung; phối hợp giám sát việc hoàn thiện và vận hành hiệu quả hạ tầng xử lý chất thải đã được đầu tư tại các khu, cụm công nghiệp. Đáng chú ý, trước đó, để góp phần tổ chức thành công Lễ hội Văn hóa Sông nước Cần Thơ năm 2025; giới thiệu, quảng bá nét đặc trưng văn hóa sông nước Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và TP Cần Thơ nói riêng đến người dân và du khách trong, ngoài nước, từ ngày 15 đến 25-12-2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp UBND phường, các đơn vị tổ chức thu gom rác thải, vớt rác nổi, phát quang và làm sạch bờ sông, kênh rạch…

Đặc biệt, TP.Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 11/KH-UBND ngày 9/1/2026 để Thực hiện Nghị quyết số 394/NQ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ về phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường; giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải vì một Việt Nam sáng - xanh - sạch - đẹp trên địa bàn thành phố.

Mục tiêu nhằm phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, đảm bảo tính thường xuyên, liên tục, rộng khắp và lan tỏa mạnh mẽ; hình thành nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường trong cộng đồng dân cư, xây dựng môi trường sống sáng - xanh - sạch - đẹp trên địa bàn thành phố Cần Thơ…

Việc tăng cường các giải pháp bảo đảm môi trường sông nước thể hiện quyết tâm của TP Cần Thơ trong xây dựng đô thị sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Mỗi hành động nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày sẽ góp phần giữ gìn dòng sông sạch, an toàn.

Bảo vệ môi trường sông nước không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là trách nhiệm lâu dài, nhằm bảo đảm chất lượng sống cho người dân hôm nay và các thế hệ mai sau, từ đó góp phần giữ vững hình ảnh Cần Thơ – đô thị trung tâm vùng sông nước xanh, sạch.

Nguyễn Cường