“Chậm ở đường bộ, nông sản chuyển đi đường biển…cũng chưa chắc nhanh hơn”

TMO - Trong buổi họp về thúc đẩy xuất khẩu nông sản qua vận tải đường biển (do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Bộ Giao thông Vận tải tổ chức chiều 12/1), Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT) Trần Thanh Nam đề nghị, bên cạnh phát triển xuất nhập khẩu qua đường bộ, các doanh nghiệp cần phải phát triển mạnh cả đường biển.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Nguyễn Xuân Sang lại cho rằng, vận chuyển qua các cửa khẩu đường biển, Trung Quốc cũng áp dụng chính sách Zero Covid. Do đó, tốc độ thông quan bằng đường biển chưa chắc nhanh hơn đường bộ.

(Ảnh minh họa)

Theo ông Sang, hai khó khăn trong việc chuyển đổi hình thức vận chuyển từ đường bộ sang đường biển là: Thứ nhất, phải xuất khẩu chính ngạch. Thứ hai, chi phí vận chuyển tăng cao đến mức không kiểm soát, bởi doanh nghiệp phải chịu thêm phí từ một lần chở container rỗng về Việt Nam.

Theo Cục Hàng hải, Bộ GTVT, hiện có khoảng 30 hãng tàu có xuất khẩu sang Trung Quốc. Do đặc thù của container lạnh cần ổ cắm điện, mỗi tàu chỉ bố trí khoảng 20% công suất. Phía Bắc, hàng hóa đi đường biển container lạnh từ Hải Phòng thường theo thời vụ, còn từ TPHCM đi quanh năm. Hàng hóa đi đường biển yêu cầu bộ chứng từ phải đầy đủ. Để hàng hóa lên được tàu thì phải có chất lượng, mã số vùng trồng… Nếu hàng hóa không đảm bảo các yêu cầu thì khi sang Trung Quốc sẽ bị trả lại. Khi đó chủ hàng sẽ phải chịu toàn bộ chi phí.

Về vỏ container lạnh bị thiếu là do đặc điểm thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc. Hiện hàng xuất khẩu sử dụng container lạnh nhưng hàng nhập khẩu lại không sử dụng container lạnh. Các doanh nghiệp vận tải còn cho rằng, chi phí nhập khẩu vỏ container về rất cao; cùng với đó là tình trạng hạn chế về ổ cắm trên tàu nên khả năng đáp ứng container lạnh không cao.

Theo Tổng công ty Hàng hải Việt Nam, cần phải có đầu mối thu gom hàng. Trên cơ sở nhu cầu của doanh nghiệp, các doanh nghiệp sẽ có giải pháp để có bài toán về chi phí ổn định hơn. Về dài hạn doanh nghiệp phải có giải pháp căn cốt về vận tải đường biển vì vấn đề mở tuyến không chỉ nói mở là mở ngay được. Doanh nghiệp sẽ nghiên cứu, xem xét việc miễn, giảm phí vận chuyển để hỗ trợ các chủ hàng (doanh nghiệp sản xuất).

Với đường bộ, ông Nam cho biết, Bộ NN&PTNT tiếp tục làm việc với các cửa khẩu để thông tin đến các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cũng phải phối hợp chặt với các địa phương biên giới để nắm thông tin kịp thời, nhằm đảm bảo lượng hàng không bị ùn tắc. Đồng thời tiếp tục triển khai diễn đàn kết nối các nhà máy chế biến với vùng nguyên liệu, để làm sao bảo đảm nguồn nguyên liệu chất lượng cho các nhà máy. Bộ sẽ kết nối với các Tham tán thương mại ở các nước để thúc đẩy, đa dạng hóa thị trường tiêu thụ nông sản. 

Lê Hùng