‘Tiêu chuẩn xanh’ đang tái định hình luật chơi thương mại toàn cầu

TMO - Một số lĩnh vực như thủy sản, nông sản vẫn đối mặt với các cảnh báo liên quan đến nguồn gốc nguyên liệu, dư lượng hóa chất hoặc vi phạm ngư trường. Tuy nhiên, năm 2025 được ghi nhận là năm Việt Nam giảm khoảng 50% các vụ kiện tụng liên quan đến xuất xứ và an toàn thực phẩm – một tín hiệu tích cực cho thấy nhận thức và năng lực tuân thủ của doanh nghiệp đã được nâng lên đáng kể.

Giai đoạn 2020-2025 được đánh giá là một trong những chặng đường đặc biệt nhất của kinh tế thế giới và Việt Nam. Đại dịch, thiên tai, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu đã tạo ra những cú sốc chưa từng có tiền lệ. Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam liên tục lập kỷ lục về xuất nhập khẩu, hướng tới mốc 920 tỷ USD vào năm 2025, mang ý nghĩa vượt xa những con số thuần túy.

Theo các chuyên gia, đây là kết quả của một quá trình nỗ lực toàn diện của ngành Công Thương trong việc định vị lại dòng xuất khẩu, ổn định thị trường trong nước và tận dụng hiệu quả các cơ hội hội nhập. Chuyên gia nhận định, giai đoạn 2020–2025 là thời kỳ thế giới tái cấu trúc mạnh mẽ cả về kinh tế, chính trị và chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, Việt Nam không chỉ vượt qua thách thức mà còn tận dụng được cơ hội để vươn lên, liên tiếp đạt những đỉnh cao mới về thương mại, duy trì chuỗi xuất siêu kéo dài suốt một thập kỷ.

Dù đối diện không ít thách thức, xuất khẩu nông sản Việt Nam vẫn tiếp đà tăng trưởng. Ảnh minh họa.

Đặc biệt, việc nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam đạt kim ngạch hàng chục tỷ USD, trong đó nông nghiệp vươn tới mốc 70 tỷ USD, cho thấy hàng Việt đã thâm nhập và đứng vững tại các thị trường khó tính nhất. “Điều đó phản ánh sự cải thiện rất rõ về chất lượng, tiêu chuẩn và đặc biệt là việc tuân thủ các yêu cầu về xuất xứ hàng hóa. Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn chỉ ra rằng việc tuân thủ quy tắc xuất xứ vẫn chưa đồng đều giữa các ngành. Một số lĩnh vực như thủy sản, nông sản vẫn đối mặt với các cảnh báo liên quan đến nguồn gốc nguyên liệu, dư lượng hóa chất hoặc vi phạm ngư trường. Dù vậy, năm 2025 được ghi nhận là năm Việt Nam giảm khoảng 50% các vụ kiện tụng liên quan đến xuất xứ và an toàn thực phẩm – một tín hiệu tích cực cho thấy nhận thức và năng lực tuân thủ của doanh nghiệp đã được nâng lên đáng kể.

Trong bối cảnh các thị trường lớn ngày càng siết chặt kiểm tra nguồn gốc xuất xứ theo hướng bảo hộ kỹ thuật, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước những thách thức mới. Các tiêu chuẩn xanh, thuế carbon, quy định về phát triển bền vững, cùng với xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng “về gần” hoặc “về thân thiện”, đang tái định hình luật chơi thương mại toàn cầu.

Để bảo vệ thành quả xuất nhập khẩu và duy trì đà tăng trưởng kỷ lục, doanh nghiệp Việt Nam không còn lựa chọn nào khác ngoài việc khai thác hiệu quả các FTA đã ký, thường xuyên cập nhật quy định về xuất xứ và chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong công tác tư vấn, tham vấn chính sách. Quan trọng hơn, quy tắc xuất xứ không chỉ là “điều kiện cần” để hưởng ưu đãi thuế quan, mà đang trở thành “điều kiện đủ” để hàng Việt khẳng định vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu. Khi xuất nhập khẩu tiến sát mốc 920 tỷ USD, chất lượng tăng trưởng được đo bằng mức độ tuân thủ chuẩn mực quốc tế sẽ là yếu tố quyết định Việt Nam đi xa đến đâu trong hành trình hội nhập.

HẢI YẾN