Tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 sẽ phân 3 nhóm theo điều kiện phát triển

TMO – Một trong những tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 là quy hoạch. Các xã phải có quy hoạch chung được phê duyệt, được công bố công khai; có quy hoạch chi tiết xây dựng khu trung tâm xã hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư mới.

Sau hơn 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, diện mạo khu vực nông thôn đang không ngừng được đổi thay và thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị. Giai đoạn 2026-2030, tiếp tục phát huy hiệu quả, nhất là trong bối cảnh mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới và lấy ý kiến các địa phương, cơ quan liên quan với tinh thần “ít tiêu chí hơn, chất lượng cao hơn”, hướng tới xây dựng nông thôn hiện đại.

Theo dự thảo, Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 gồm 10 tiêu chí với nội dung toàn diện hơn, bao trùm các lĩnh vực: Quy hoạch; hạ tầng kinh tế - xã hội; phát triển kinh tế nông thôn; đào tạo nguồn nhân lực nông thôn; văn hóa, giáo dục, y tế; giảm nghèo và an sinh xã hội; khoa học công nghệ và chuyển đổi số; môi trường; xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công; tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng. So với giai đoạn 2021-2025, số tiêu chí được tinh giản nhưng yêu cầu cao hơn.

(Ảnh minh họa)

Điểm nổi bật được xác định của bộ tiêu chí mới trong phát triển nông thôn là tiêu chí quy hoạch, yêu cầu các xã phải có quy hoạch chung được phê duyệt, được công bố công khai; có quy hoạch chi tiết xây dựng khu trung tâm xã hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư mới; có quy chế quản lý kiến trúc điểm dân cư nông thôn tại trung tâm xã được phê duyệt hoặc tích hợp trong quy hoạch chung xã.

Đối với tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội, bộ tiêu chí mới đề cập rõ hơn các yêu cầu định lượng: Hệ thống đường giao thông trên địa bàn xã bảo đảm kết nối và được bảo trì hằng năm; trong đó hệ thống đường xã đạt chuẩn theo quy hoạch, ít nhất 50% số ki lô mét đường xã được trồng cây xanh dọc tuyến; đường thôn, ngõ, xóm được cứng hóa và bảo đảm sáng - xanh - sạch - đẹp…

Với phát triển kinh tế nông thôn, bộ tiêu chí yêu cầu tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người đạt từ 9,5% đến 12%/năm; xã có vùng nguyên liệu tập trung đối với cây trồng, vật nuôi chủ lực được chứng nhận chất lượng gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm; có mô hình tổ chức sản xuất theo hướng kinh tế xanh, tuần hoàn… Bộ tiêu chí cũng chú trọng đến đào tạo nguồn nhân lực nông thôn, yêu cầu tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ trên địa bàn chiếm từ 30% trở lên.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự thảo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 sẽ phân thành 3 nhóm theo điều kiện phát triển của từng xã. Nhóm 1 là xã liền kề đô thị hiện hữu có định hướng phát triển thành đô thị, tỷ trọng nông nghiệp dưới 10%; nhóm 2 là xã trung bình; nhóm 3 là xã nghèo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi.

Cách tiếp cận này giúp các địa phương tự xác định mục tiêu phù hợp, tránh “cào bằng”, đồng thời phát huy lợi thế vùng miền. UBND cấp tỉnh căn cứ tiêu chí chung để quy định tiêu chí của địa phương phù hợp với thực tiễn. Các tỉnh, thành phố cũng được chủ động rà soát, xác định các xã theo từng nhóm để ban hành và chỉ đạo thực hiện xây dựng xã nông thôn mới. Đồng thời, căn cứ đặc thù của địa phương để xây dựng tiêu chí xây dựng xã nông thôn mới hiện đại ở nơi có điều kiện…/.

LÝ LAN