Tiền Giang linh hoạt giải pháp ứng phó với hạn mặn mùa khô

TMO - Trước tình hình thời tiết, thủy văn dự báo diễn biến phức tạp trong mùa khô 2023 – 2024, Tiền Giang đang đề ra nhiều giải pháp tích cực, chủ động phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn, đảm bảo nguồn nước tưới tiêu, bảo vệ các vùng trồng chuyên canh cây ăn quả đặc sản.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang cho biết, địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình; trước mắt tập trung khuyến cáo nông dân theo dõi chặt chẽ diễn biến chất lượng nguồn nước, mực nước, độ mặn trên kênh rạch và trong nội đồng để có biện pháp ứng phó hữu hiệu; rà soát, củng cố hệ thống đê bao ngăn lũ, chống hạn hán và triều cường, chống xâm nhập mặn lên kế hoạch cụ thể đóng các đập ngăn mặn ở các cửa kênh rạch thông ra sông Tiền trước khi xuất hiện độ mặn 1,0 gr/lít trên cù lao Tân Phong, cù lao Ngũ Hiệp (huyện Cai Lậy) bảo vệ vùng trồng cây ăn quả đặc sản có giá trị kinh tế cao.

Các huyện, thị phía Đông của tỉnh Tiền Giang là khu vực chịu tác động trực tiếp của tình trạng xâm nhập mặn. Để bảo vệ sản xuất cho khu vực này, tăng cường tích trữ nước ngọt là một trong những giải pháp quan trọng nhất mà ngành Nông nghiệp đưa ra. Vụ đông xuân năm 2023 - 2024, toàn huyện Gò Công Tây xuống giống hơn 7.000 ha lúa. Để bảo vệ sản xuất, phòng, chống hạn, mặn, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp công trình và phi công trình. UBND huyện Gò Công Tây cho biết, đến thời điểm này, phần lớn diện tích lúa đông xuân đang trong giai đoạn trổ và làm đòng. Hiện nguồn nước tại các kinh, rạch nội đồng vẫn dồi dào, từ đó chắc chắc đảm bảo an toàn trước nguy cơ hạn, mặn.

Bảo vệ sản xuất nông nghiệp, đảm bảo nguồn nước tưới cho vùng chuyên canh cây ăn trái được các địa phương tại tỉnh chú trọng. 

Còn tại thị xã Gò Công, thời gian qua, địa phương cũng tập trung nhiều giải pháp để chủ động bảo vệ sản xuất cho người dân. Hiện có khoảng 2/3 diện tích lúa (khoảng 3.000 ha) đang trong giai đoạn làm đòng; một số diện tích khác sẽ thu hoạch trong khoảng 2 - 3 tuần tới. Hiện TX.Gò Công đang tổ chức trục vớt lục bình, duy trì thông thoáng lòng sông, kinh, rạch để tích trữ nước phục vụ sản xuất.

Theo thống kê, diện tích lúa đông xuân của vùng Ngọt hóa Gò Công năm nay khoảng 20.600 ha. Dự báo mới nhất của các cơ quan chuyên môn cho thấy, xâm nhập mặn mùa khô năm 2023 - 2024 sẽ tương tương mùa khô 2020 - 2021. Dự báo, đỉnh mặn sẽ xuất hiện trong tháng 3-2024. Nếu kịch bản này xảy ra thì cống Xuân Hòa sẽ lấy gạn nước ngọt đến cuối tháng 2-2024. Lúc đó, các diện tích lúa đông xuân vùng Ngọt hóa Gò Công đã cắt nước hoàn toàn.

Tại vùng chuyên canh cây ăn trái tại khu vực phía Tây của tỉnh Tiền Giang, tỉnh nỗ lực triển khai các giải pháp bảo vệ vùng chuyên canh cây ăn trái trong mùa hạn, mặn. Giải pháp căn cơ và lâu dài mà tỉnh thực hiện là triển khai thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng hệ thống cống ngăn mặn tại đầu các kinh, rạch trên đường tỉnh 864 giai đoạn 1. Theo đó, 6 cống ngăn mặn thuộc dự án này đến nay đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Cùng với việc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang triển khai thi công cống âu Nguyễn Tấn Thành (hiện đã sẵn sàng ngăn mặn), tỉnh sẽ ngăn mặn khép kín đến khu vực xã Tam Bình (huyện Cai Lậy).

Đồng thời, theo kế hoạch, đến tháng 7/2024, công trình cống âu Nguyễn Tấn Thành có tổng mức đầu tư hơn 580 tỷ đồng cũng sẽ hoàn thành, đưa vào vận hành và khai thác nhằm ngăn mặn, trữ ngọt, bảo vệ cho gần 100.000 ha sản xuất nông nghiệp và tạo nguồn cung cấp nước sinh hoạt ổn định cho gần 1,1 triệu người dân của 2 tỉnh Tiền Giang và Long An. Cùng với 6 cống ngăn mặn tại các đầu kênh ra sông Tiền trên Đường tỉnh 864 vừa mới hoàn thành, cống âu Nguyễn Tấn Thành sẽ tạo nên hệ thống cống ngăn mặn, trữ ngọt, ngăn triều cường liên hoàn khép kín, nâng cao năng lực ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ có hiệu quả các vùng trồng cây ăn quả đặc sản xuất khẩu có giá trị kinh tế cao của tỉnh Tiền Giang.

Các đập ngăn mặn được vận hành linh hoạt trước diễn biến của tình hình . hạn hán, xâm nhập mặn tại các địa phương. Ảnh: VS. 

Để bảo vệ an toàn cho vùng chuyên canh cây ăn trái, trong trường hợp mặn xâm nhập gay gắt, phương án được đưa ra là trong trường hợp khi độ mặn trên sông Hàm Luông tại Vàm Mơn (huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre), cách sông Tiền 9 km từ 1,5 - 2 g/l và có xu thế tiếp tục tăng sẽ tiến hành đắp 3 đập thép ngăn mặn gồm: Trà Tân, Ba Rài và Phú An. Trong trường hợp diễn biến hạn hán và xâm nhập mặn phức tạp, tỉnh sẽ triển khai phương án dự phòng là đắp 3 đập thép tại đầu các sông: Trà Tân, Ba Rày và Phú An thông ra sông Tiền nhằm ngăn không cho nước mặn xâm nhập vào nội đồng đồng thời trữ ngọt, phòng chống hạn, đảm bảo sản xuất.

Ngay từ đầu mùa khô 2023 – 2024, các cấp, các ngành địa phương tổ chức tập huấn, tuyên truyền rộng rãi đến hộ dân những biện pháp chăm sóc cây trồng phù hợp trong mùa khô hạn như: tăng cường sử dụng phân hữu cơ hoặc trung vi lượng nhằm tăng khả năng chống chịu của cây trồng; áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm nước, ứng dụng công nghệ cao trong thâm canh cây trồng, dùng rơm rạ tủ gốc cây giữ ẩm cũng như chủ động trữ nước ngọt trong các ao mương vườn, sử dụng tiết kiệm nguồn nước, giữ vệ sinh nguồn nước, phòng, tránh ô nhiễm.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang khuyến khích nông dân các vùng chuyên canh cây ăn quả đặc sản thực hiện xử lý rải vụ trên 4.750 ha vườn cây ăn trái những địa bàn khó khăn; trong đó, có 2.500 ha sầu riêng, 2.000 ha thanh long, còn lại là các cây trồng khác. Mục đích tránh thời điểm cây mang trái lại bị ảnh hưởng thiên tai, sẽ suy kiệt và thiệt hại khó lường... 

M.T