Thích ứng với biến đổi khí hậu dựa vào hệ sinh thái

TMO - Mảng tường xanh và vườn trên mái, Hệ thống thoát nước đô thị bền vững và Khu cảnh quan trữ nước là 3 giải pháp hữu ích và thiết thực, thích hợp với khu đô thị Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình tăng sức chống chịu với thời tiết cực đoan của biến đổi khí hậu như hạn hán, ngập lụt, nóng bức…

Từ nhiều năm nay, Quảng Bình cùng với các tỉnh Duyên hải miền Trung thường xuyên phải đối mặt với các hình thái khí hậu khắc nghiệt như hạn hán, bão, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng… gây thiệt hại không nhỏ tới tính mạng, tài sản và cuộc sống người dân. Các chuyên gia dự báo với tình hình trái đất ngày càng ấm lên, các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ diễn ra với tần suất ngày một nhiều.

Sau quá trình đánh giá toàn diện về kỹ thuật và tính dễ bị tổn thương, sự tham gia rộng rãi của cộng đồng và 9 tháng thi công (từ tháng 3 -11/2022), 3 công trình thí điểm của mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu dựa vào hệ sinh thái cho khu vực đô thị bắt đầu đưa vào sử dụng tại địa bàn TP. Đồng Hới, gồm: Mảng xanh đứng và vườn trên mái tại tòa nhà Ban Quản lý dịch vụ công ích thành phố (có diện tích 545 m2 mảng tường xanh, 362 m2 vườn trên mái và 50 m3 bể chứa nước mưa); khu vực cảnh quan trữ nước công viên sông cầu Rào (có diện tích 4,9 ha, dung tích chứa nước 4.000 m3 và đối tượng hưởng lợi 29.000 người); hệ thống thoát nước đô thị bền vững tại ngã ba Bắc Lý, phường Bắc Lý (có diện tích 352 m2, dung tích chứa nước mưa 150 m3 và diện tích cải tạo kết cấu vỉa hè tự thấm 74,86 m2).

Công trình thí điểm mảng xanh đứng và vườn trên mái. Ảnh: Lưu Hương 

Việc áp dụng những mô hình thí điểm cách tiếp cận dựa vào hệ sinh thái cho khu vực đô thị nhằm hỗ trợ công tác quản lý rủi ro lũ lụt đô thị, giảm nước lũ khi mưa lớn nhờ vào tính năng thu gom và tái sử dụng nước mưa; giảm áp lực nhiệt cục bộ vào mùa nắng nóng, nâng cao hiệu quả năng lượng thông qua tính năng làm mát của mảng xanh; đồng thời tạo không gian xanh đô thị cho người dân cũng như tăng cường đa dạng sinh học đô thị. 

Cùng với các giải pháp này là một chương trình nâng cao năng lực cho cán bộ địa phương về việc lập kế hoạch và triển khai các giải pháp trong tương lai. Chương trình đào tạo có sự tham gia của khoảng 100 nhà lãnh đạo và các chuyên viên thuộc lĩnh vực thích ứng dựa vào hệ sinh thái tại đô thị và quản trị rủi ro khí hậu cấp quận, huyện và cấp tỉnh, thành phố.

Ba công trình thí điểm của mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu dựa vào hệ sinh thái là kết quả của việc triển khai Dự án "Hỗ trợ Việt Nam thực hiện thỏa thuận Paris" được Bộ Liên bang về kinh tế và hành động khí hậu (BMWK) CHLB Đức tài trợ thông qua Sáng kiến khí hậu quốc tế (IKI).

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Bình cho biết: Việc nhân rộng các mô hình cho khu vực đô thị góp phần xanh hóa đô thị thông qua việc phát triển hồ điều hòa, vỉa hè, sân chơi, đường dạo với cấu trúc tự thấm và các thảm thực vật, kênh mương hở bằng vật liệu sinh học nhằm bổ cập nguồn nước ngầm do hệ số thấm nước được gia tăng, giảm thiểu tình trạng ngập úng thông qua việc kiểm soát dòng chảy của nước mặt nhưng vẫn duy trì những đặc thù tự nhiên của dòng chảy.

Hiện các tỉnh, thành phố dọc bờ biển Việt Nam ngày càng phải đối mặt với nhiều trận bão, lũ xảy ra do hậu quả của biến đổi khí hậu. Những mô hình thích ứng dựa vào hệ sinh thái được triển khai ở Quảng Bình là thí điểm cho thấy các tỉnh, thành phố có thể chuẩn bị, thích ứng, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Ngoài ra, những mô hình được lựa chọn còn lồng ghép thêm những giải pháp dựa vào tự nhiên, mang lại lợi ích quan trọng cho việc bảo tồn đa dạng sinh học.

Thu Trang