Tái tạo nguồn lợi thủy sản – giải pháp sinh kế bền vững ở Đắk Lắk

TMO - Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước, thời gian qua, tỉnh Đắk Lắk đẩy mạnh các chương trình tái tạo nguồn lợi thủy sản gắn với sinh kế người dân. Các mô hình nuôi, thả giống và quản lý cộng đồng bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế địa phương.

Trước thực trạng nguồn lợi thủy sản tự nhiên suy giảm, tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều giải pháp tái tạo nhằm phục hồi hệ sinh thái thủy sinh và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Các hoạt động thả giống tái tạo, khoanh vùng bảo vệ, quản lý khai thác thủy sản được thực hiện đồng bộ tại nhiều hồ chứa, sông, suối trên địa bàn.

Song song với đó, địa phương khuyến khích người dân tham gia các mô hình quản lý cộng đồng, kết hợp bảo vệ nguồn lợi với khai thác hợp lý. Việc gắn tái tạo nguồn lợi thủy sản với phát triển sinh kế giúp người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, từng bước chuyển từ khai thác tận diệt sang khai thác bền vững.

Nhiều hộ dân nhờ tham gia các mô hình nuôi trồng, khai thác thủy sản có kiểm soát đã cải thiện thu nhập, ổn định đời sống. Đây không chỉ là giải pháp kinh tế trước mắt mà còn góp phần bảo đảm nguồn lợi thủy sản lâu dài, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế nông thôn trong giai đoạn tiếp theo.

Đáng chú ý, với mục tiêu bảo vệ nguồn thuỷ sản tự nhiên, tỉnh Đắk Lắk đã thả nhiều loài cá giống có giá trị kinh tế xuống các dòng sông nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản đang sụt giảm, từ đó tạo sinh kế bền vững cho người dân. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk cho biết, khu vực lưu vực sông Krông Ana - một trong những dòng sông quan trọng của hệ thống sông Sêrêpốk, nơi có vai trò lớn trong cung cấp nguồn nước, duy trì hệ sinh thái thủy sinh và sinh kế cho người dân ven sông - nguồn lợi thủy sản nội địa giữ vị trí hết sức quan trọng.

Người dân Đắk Lắk tham gia thả cá giống tái tạo nguồn lợi thuỷ sản. (Ảnh: MT). 

Đây không chỉ là nguồn thực phẩm, thu nhập của người dân mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và cân bằng môi trường sinh thái tự nhiên. Tuy nhiên, những năm qua, nguồn lợi thủy sản trên sông Krông Ana và các thủy vực nội địa của tỉnh đang chịu nhiều sức ép do khai thác quá mức, tác động của biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và sự suy giảm nơi cư trú tự nhiên của các loài thủy sản.

Trước thực trạng đó, công tác bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản là nhiệm vụ cấp thiết, mang tính lâu dài và có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của tỉnh. Hoạt động thả cá giống là một trong những giải pháp quan trọng trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản theo hướng lâu dài, bền vững. Lãnh đạo UBND xã Krông Ana cho biết, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk vừa phối hợp UBND xã Krông Ana tổ chức thả giống bổ sung, tái tạo nguồn lợi thủy sản với hơn 52.000 con giống thủy sản.

Đây là hoạt động thiết thực nhằm góp phần tạo quần thể đàn cá trong dòng sông tự nhiên, bảo đảm cân bằng sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học, qua đó phát triển bền vững kinh tế thủy sản, tạo nguồn sinh kế cho người dân sống xung quanh sông Krông Ana. Riêng tại buôn Trấp (khu vực gần sông Krông Ana), hiện nay có khoảng 35 hộ chuyên nghề đánh bắt thủy sản chuyên nghiệp và gần 100 hộ đánh bắt theo thời vụ; đánh bắt cải thiện bữa ăn hằng ngày.

Theo chia sẻ của người dân  ở buôn Trấp, gia đình trông chờ vào nghề đánh bắt cá, bán cá trên sông. Trước đây, do mọi người dùng đủ loại dụng cụ, lưới nhỏ, lưới to để đánh bắt, nên cá trên sông ngày càng ít. Bên cạnh đó, một số người đánh bắt bằng xung điện, kiểu hủy diệt. Tuy nhiên, hiện nay các đơn vị thả cá giống tái tạo nguồn lợi, do đó người dân sẽ đánh bắt khoa học hơn để cá sinh sôi, đem lại nguồn lợi cho nhiều người.

Đểcông tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản trên sông Krông Ana nói riêng và trên địa bàn tỉnh nói chung, các cơ quan, đơn vị liên quan cũng đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, vận động người dân tích cực bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản, trong đó trọng tâm là tuyên truyền cho người dân không sử dụng các loại ngư cụ đánh bắt thủy sản mang tính hủy diệt…

Thả cá giống tái tạo nguồn lợi thủy sản trên sông Krông Ana. (Ảnh: KC). 

Trước đó, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành Kế hoạch số 95/KH-UBND thực hiện Chương trình quốc gia Bảo vệ và Phát triển nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đến năm 2030 nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ, tái tạo và phát triển nguồn lợi thủy sản; bảo đảm sử dụng hợp lý, bền vững tài nguyên thủy sản, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Kế hoạch nêu rõ, thành lập mới khu bảo tồn biển Vũng Rô theo Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của loài thủy sản; bảo vệ nguồn lợi thủy sản; ngăn chặn sự suy giảm nguồn lợi thủy sản; 

Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn tổ đội sản xuất trên biển theo hướng khai thác gắn với quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, môi trường sống của các loài thủy sản; hỗ trợ cơ quan liên quan giám sát, thông báo các hành vi khai thác gây hại đến nguồn lợi thủy sản; …

Thực tiễn tại Đắk Lắk cho thấy, tái tạo nguồn lợi thủy sản không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ môi trường sinh thái mà còn trực tiếp tạo sinh kế ổn định cho người dân. Khi nguồn thủy sản được phục hồi, hoạt động khai thác trở nên bền vững hơn, thu nhập của các hộ dân ven sông, hồ từng bước được cải thiện, đời sống ngày càng ổn định.

Quan trọng hơn, người dân đã chủ động thay đổi phương thức khai thác, hướng tới sử dụng hợp lý và lâu dài nguồn tài nguyên sẵn có. Việc gắn bảo vệ nguồn lợi với sinh kế giúp hình thành mối quan hệ hài hòa giữa con người và tự nhiên, hạn chế tình trạng khai thác tận diệt, góp phần giữ gìn hệ sinh thái thủy sinh.

Từ những kết quả đạt được, tái tạo nguồn lợi thủy sản đang dần trở thành hướng phát triển phù hợp với điều kiện thực tế của Đắk Lắk, nhất là tại các vùng có nhiều hồ chứa và mặt nước tự nhiên. Cách làm này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trước mắt mà còn tạo nền tảng cho sinh kế lâu dài, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và hướng tới phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường.

Hương Thảo