Sơn La đảm bảo chất lượng nguồn nước sinh hoạt cho người dân nông thôn

TMO - Tỉnh Sơn La triển khai đồng bộ các giải pháp tăng cường quản lý, vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân và sức khỏe cộng đồng.

Toàn tỉnh hiện có hơn 1.840 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung, bảo đảm nước hợp vệ sinh cho gần 97% dân số nông thôn. Trên địa bàn tỉnh, việc quản lý tài sản, khai thác và vận hành các công trình cấp nước tập trung đã được triển khai theo 4 mô hình: Mô hình cộng đồng có người dân địa phương tham gia trực tiếp vào quản lý, bảo trì, phù hợp với các công trình nhỏ lẻ ở vùng sâu, vùng xa. Mô hình doanh nghiệp tư nhân hoặc nhà nước tham gia khai thác, đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả kinh tế.

Mô hình các đơn vị sự nghiệp chịu trách nhiệm chính, với sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước. Mô hình hợp tác xã (HTX) với sự kết hợp giữa cộng đồng và doanh nghiệp, khuyến khích sự tham gia của nhân dân. Các mô hình đã giúp phân rõ trách nhiệm từ bảo trì đến thu phí, nhưng còn hạn chế về nhân lực chuyên môn, thiết bị hư hỏng do lũ và khó khăn trong ký kết hợp đồng.

Nguồn nước sạch được cấp đến tận nhà cho từng hộ dân tại vùng sâu, vùng xa.  

Những năm qua, triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã đầu tư nhiều công trình, hệ thống cấp nước sinh hoạt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Công trình cấp nước liên bản Mờn, xã Phiêng Pằn được xây dựng và đưa vào sử dụng từ cuối năm 2023 đảm bảo cung cấp nước cho gần 400 hộ dân 2 bản Mờn 1, Mờn 2 và khu vực trung tâm xã. Trước đây, khi chưa có công trình nước nhiều gia đình trong bản phải sử dụng nước dẫn từ mó về, về mùa khô thì thiếu nước, mưa lũ chất lượng nguồn nước không đảm bảo. Từ ngày sử dụng nước từ công trình, người dân yên tâm hơn về chất lượng nguồn nước cho sinh hoạt.

Trận lũ lớn năm 2019 đã cuốn trôi và làm hư hỏng công trình cấp nước sinh hoạt cho người dân bản Pậu (xã Mường Bú). Nhiều năm qua, bà con rơi vào cảnh thiếu nước, cuộc sống sinh hoạt bộn bề khó khăn. Năm 2024, công trình cấp nước cho bản Pậu được đầu tư xây dựng Dự án có tổng nguồn vốn gần 800 triệu đồng, từ kinh phí Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025.

Bà con nhân dân rất vui mừng, phấn khởi, vì trước chưa có công trình nước sạch, các hộ dân phải bơm nước sông lên dùng, nước ruộng thì quá ô nhiễm, giờ nước có quanh năm. Những chiếc bể chứa được lắp đặt kiên cố, đường ống dẫn nước đến từng hộ gia đình giúp người dân vơi bớt khó khăn, vất vả; yên tâm sinh hoạt, sản xuất, cải thiện sức khỏe, không còn phải lo thiếu nước vào mùa khô. 

Nước sạch cũng đã về với hơn 110 hộ dân, với khoảng 500 nhân khẩu ở bản Chón, xã Mường Bú, sau nhiều năm công trình cấp nước xuống cấp, không còn đáp ứng được nhu cầu sử dụng của người dân. Đây là một trong những công trình được địa phương đầu tư sửa chữa, xây dựng mới, cấp nước cho các khu, điểm tái định cư thuỷ điện Sơn La. Khi chưa đưa máy vào, chủ yếu một số hộ ở vùng thấp người ta dẫn vòi tự chảy xuống, bà con ở trên cao thì sử dụng máy bơm nhỏ lên nhà để sử dụng. Sau khi nhà nước đầu tư, bà con rất phấn khởi với công trình này.

Các địa phương tăng cường quản lý, vận hành hiệu quả các công trình cấp nước sạch nông thôn. 

Từ nguồn lực Dự án về giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, đến nay, toàn tỉnh đã giải ngân hơn 145 tỷ đồng, đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa 94 công trình nước sinh hoạt; hỗ trợ bồn chứa nước sinh hoạt phân tán cho gần 1.400 hộ, tổng trị giá hơn 4,1 tỷ đồng, cơ bản giải quyết tình trạng thiếu nước sinh hoạt, đáp ứng nguyện vọng bức thiết của nhân dân, giúp bà con dân tộc thiểu số nâng cao chất lượng cuộc sống. 

Tỉnh tập trung tuyên truyền, hướng dẫn người dân xử lý và trữ nước hợp vệ sinh tại hộ gia đình. Ở khu vực đặc biệt khó khăn về hạ tầng và nguồn nước, hỗ trợ người dân áp dụng các giải pháp phù hợp với địa phương, như cải thiện trữ nước, sử dụng các thiết bị lọc đơn giản đảm bảo vệ sinh và cách thu hứng, xử lý, trữ nước mưa dùng cho sinh hoạt. Ưu tiên đầu tư nâng cấp, sửa chữa và xây mới công trình cấp nước sinh hoạt tập trung nông thôn ở vùng khó khăn nhằm đảm bảo tiếp cận nước sạch nhanh chóng và hiệu quả.  

Bên cạnh nguồn lực từ ngân sách Nhà nước, tỉnh kêu gọi đầu tư từ doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế, đẩy mạnh xã hội hóa và tăng cường vai trò của cộng đồng trong quản lý, vận hành công trình cấp nước.../.

Ngọc Ánh