Sơn La chú trọng xây dựng, bảo hộ nhãn hiệu nông sản

TMO - Nhiều địa phương, hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Sơn La đã chú trọng tạo lập, khai thác bảo hộ về chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh cho nông sản. 

Tỉnh Sơn La có trên 83.000 ha cây ăn quả (nhãn, xoài, na, chuối, mận, chanh leo, bơ, sơn tra...) sản lượng trên 362.000 tấn/năm; 18.960 ha cà phê, sản lượng cà phê nhân đạt trên 29.600 tấn. Đây là những sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh, có lợi thế xuất khẩu. Xu thế cạnh tranh của thị trường đòi hỏi sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn hiệu hàng hóa được bảo hộ từ cơ quan chức năng. Vì vậy, việc xây dựng nhãn hiệu sản phẩm nông nghiệp đặc trưng luôn được tỉnh quan tâm thực hiện

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Sơn La, toàn tỉnh đã có 29 sản phẩm nông sản mang địa danh của tỉnh đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ, tăng 8 sản phẩm so với năm 2020, bao gồm: 3 chỉ dẫn địa lý, 23 nhãn hiệu chứng nhận và 3 nhãn hiệu tập thể.

Đáng chú ý, nông sản của tỉnh không chỉ được bảo hộ trong nước mà còn vươn ra thị trường quốc tế với 2 sản phẩm được bảo hộ ở nước ngoài, điển hình là chè Shan tuyết Mộc Châu tại Thái Lan và sản phẩm chè Shan Tuyết và sản phẩm xoài tròn Yên Châu được bảo hộ tại thị trường châu Âu theo cam kết tại Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam (EVFTA) giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu.

Khai thác lợi thế địa phương, xã Phổng Lái chọn cây chè làm cây kinh tế chủ lực. Từ năm 2018, sản phẩm được cấp nhãn hiệu “Chè Phổng Lái Thuận Châu”, với diện tích hơn 600 ha, tạo việc làm cho trên 2.000 lao động, góp phần giảm nghèo và nâng cao đời sống nhân dân.

Dựa trên nền tảng nhãn hiệu “Chè Phổng Lái”, HTX Bình Thuận phát triển thương hiệu “Chè Trọng Nguyên - Phổng Lái Thuận Châu”, đạt OCOP 4 sao cấp tỉnh năm 2019 và được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2021. Để giữ vững thương hiệu, HTX hướng dẫn nông dân sản xuất theo hướng hữu cơ, ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng vùng nguyên liệu gần 500 ha và liên kết với hơn 400 hộ trồng chè trong và ngoài tỉnh. Mỗi năm, HTX chế biến từ 400-500 tấn chè thành phẩm, xuất khẩu sang thị trường Đài Loan.

Tỉnh Sơn La đẩy mạnh xây dựng, bảo hộ thương hiệu cho nông sản chủ lực. 

Năm 2017, Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý cho cà phê Sơn La, mở ra lợi thế cạnh tranh mới cho sản phẩm. Hiện nay, HTX Cà phê Bích Thao là một trong 8 đơn vị được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý. Theo đại diện HTX Cà phê Bình Thao: Chỉ dẫn địa lý đã tạo bước ngoặt lớn từ chỗ chỉ thu mua, sơ chế và ủy thác xuất khẩu, HTX đã có thể trực tiếp xuất khẩu cà phê nhân.

Từ năm 2019 đến nay, HTX liên kết hàng trăm hộ dân xây dựng vùng nguyên liệu gần 1.000 ha, sản xuất cà phê đặc sản, đáp ứng các thị trường khó tính như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc. HTX cũng phát triển 2 sản phẩm OCOP là cà phê bột nguyên chất, là sản phẩm duy nhất của tỉnh đạt 5 sao quốc gia; trà vỏ cà phê đạt 4 sao cấp tỉnh.  

Từ tháng 8/2024, nhãn hiệu “Thanh long Sơn La” đã Cục Sở hữu trí tuệ công nhận. Nhãn hiệu chứng nhận là đòn bẩy vững chắc để sản phẩm mở rộng thị trường xuất khẩu. Là một trong 5 HTX được sử dụng chứng nhận nhãn hiệu này, đại diện HTX Nông nghiệp Ngọc Hoàng, xã Tà Hộc cho biết: Với lợi thế trên, hằng năm HTX duy trì ổn định việc xuất khẩu gần 1.000 tấn thanh long sang các thị trường khó tính như Pháp, Hà Lan, Italia và các nước thuộc khối EU. Thu nhập bình quân của các thành viên HTX đã đạt gần 1 tỷ đồng/năm...  

Cụ thể hóa các mục tiêu Chương trình phát triển tài sản trí tuệ và Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030, UBND tỉnh Sơn La đã phê duyệt Chương trình phát triển tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025 và đến năm 2030. Địa phương này đặt mục tiêu đơn đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ được chấp nhận đạt từ 250 đơn trở lên, số văn bằng bảo hộ được cấp tăng từ 1,5 lần so với giai đoạn 2015-2020.

Hỗ trợ tạo lập và quản lý, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng dưới hình thức chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể từ 30 sản phẩm chủ lực, đặc thù, sản phẩm OCOP và sản phẩm của các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Khai thác, quản lý và phát triển, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng cho từ 5 sản phẩm hàng hóa đã được bảo hộ dưới hình thức chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể, sáng chế, giải pháp hữu ích; đăng ký bảo hộ cho 2 sản phẩm đặc thù mang địa danh của tỉnh ra nước ngoài…

Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục tham mưu với UBND tỉnh giao nhiệm vụ cho các địa phương về xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm nông nghiệp; tăng cường tập huấn, tuyên truyền để doanh nghiệp, HTX hiểu hơn về quyền lợi khi đăng ký nhãn hiệu, lợi ích cũng như hiệu quả khi xây dựng "thương hiệu" các sản phẩm chủ lực địa phương. Đồng thời, tăng cường quản lý chất lượng, hậu kiểm các sản phẩm mang thương hiệu, các tổ chức, cá nhân được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu các sản phẩm chủ lực địa phương trong thực hiện các cam kết theo quy định để giữ vững uy tín của thương hiệu./.

Khánh Linh