Siết chặt quản lý, bảo vệ tài nguyên cát, sỏi lòng sông

TMO - Nhu cầu sử dụng tài nguyên cát, sỏi lòng sông cho xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn tỉnh Hà Giang ngày càng tăng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc siết chặt công tác quản lý nhà nước và bảo vệ tài nguyên khoáng sản này.

Tỉnh Hà Giang có 3 con sông lớn chảy qua là sông Lô, sông Gâm và sông Chảy, cung cấp nguồn tài nguyên cát, sỏi tương đối dồi dào. Trong đó, sông Lô là sông lớn nhất chảy qua địa bàn tỉnh với chiều dài hơn 97 km, có nhiều thác ghềnh, dòng sông uốn khúc, xuất hiện các bãi bồi cát, sỏi để khai thác làm vật liệu xây dựng.

Theo thống kê, toàn tỉnh Hà Giang có 171 điểm mỏ cát, sỏi được quy hoạch với tổng diện tích lên đến 436,22 ha, trữ lượng dự kiến gần 11,6 triệu m3. Trong đó, điểm mỏ tập trung nhiều nhất ở huyện Vị Xuyên (39 điểm), Bắc Quang (38 điểm), tiếp đến là Xín Mần, Hoàng Su Phì (25 điểm mỏ/huyện), thành phố Hà Giang, huyện Quang Bình (18 điểm mỏ/huyện), Bắc Mê (7 điểm) và Mèo Vạc 1 điểm mỏ.

Mỏ cát, sỏi lòng sông Lô tại xã Phương Độ (thành phố Hà Giang) với quy mô 2,63 ha.

Để quản lý và khai thác hiệu quả khoáng sản cát, sỏi lòng sông, UBND tỉnh Lạng Sơn đã tích cực triển khai những nhiệm vụ tại Quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng  làm vật liệu xây dựng thông thường tỉnh Hà Giang giai đoạn 2015 – 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Theo dự kiến điều chỉnh (trong Phương án phát triển vật liệu xây dựng tỉnh Hà Giang), tích hợp vào Quy hoạch tỉnh Hà Giang thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, toàn tỉnh có 104 điểm mỏ cát, sỏi với tổng diện tích gần 560 ha, trong đó hơn 90 ha đã được cấp phép.

Theo đánh giá của UBND tỉnh: Thời gian qua, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm của các cấp, ngành được tăng cường nhưng biện pháp xử lý chưa đủ mạnh để chấm dứt tình trạng khai thác cát, sỏi trái quy định. Việc kiểm tra, xử lý của chính quyền địa phương cấp cơ sở còn bị động, chưa quyết liệt, chưa huy động được cả hệ thống chính trị vào cuộc; công tác phối hợp trong quản lý khoáng sản giữa các địa phương giáp ranh địa giới hành chính thiếu chặt chẽ và đồng bộ... 

Điều này đã dẫn đến tình trạng khai thác cát, sỏi lòng sông trái quy định thường xuyên tiềm ẩn và diễn ra ở một số địa phương, nhất là trên dòng sông Lô. Hoạt động khai thác trái phép gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan, môi trường, sạt lở bờ, bãi ven sông, làm mất đất sản xuất, gây nguy cơ mất an toàn một số công trình hạ tầng kỹ thuật, thất thoát tài nguyên, thất thu thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, thậm chí mất an, ninh trật tự trong khu vực.

  Tỉnh Hà Giang ban hành phương án bảo vệ cát, sỏi lòng sông chưa khai thác trước nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng ngày càng gia tăng 

Năm 2021, nhu cầu vật liệu cát xây dựng trên địa bàn tỉnh là hơn 700 nghìn m3. Theo dự báo đến năm 2025 là 930 nghìn m3 và đạt mốc 1,33 triệu m3 vào năm 2030. Như vậy, nhu cầu vật liệu cát, sỏi cho xây dựng Nông thôn mới và cơ sở hạ tầng ngày càng tăng trong khi tài nguyên cát, sỏi lòng sông không phải là vô tận. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc tăng cường quản lý nhà nước và bảo vệ tài nguyên khoáng sản cát, sỏi lòng sông chưa khai thác. 

Thời gian qua, UBND tỉnh Hà Giang đã ban hành Phương án bảo vệ cát, sỏi lòng sông chưa khai thác trên địa bàn tỉnh. Điều này nhằm siết chặt công tác quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản cát, sỏi lòng sông; đảm bảo việc kinh doanh, tập kết và vận chuyển cát, sỏi lòng sông chấp hành đúng quy định của pháp luật; phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý kịp thời vi phạm pháp luật trong hoạt động khoáng sản nhằm bảo vệ môi trường sinh thái, đảm bảo an ninh trật tự; sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả nguồn tài nguyên…

UBND tỉnh kiên quyết xử lý nghiêm minh trách nhiệm người đứng đầu các sở, ngành, địa phương, đơn vị theo quy định của pháp luật về khoáng sản và pháp luật về công chức hiện hành nếu để xảy ra hoạt động khai thác khoáng sản trái phép diễn ra trong thời gian dài mà không giải quyết dứt điểm.

Thế Quyền