Quy định về điều tra, đánh giá, xử lý và cải tạo môi trường đất

TMO - Nguồn lực đất đai giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội trên cả nước. Do vậy việc triển khai công tác điều tra, đánh giá, xử lý và cải tạo môi trường đất sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng, bảo vệ môi trường đất, hướng đến mục tiêu khai thác bền vững nguồn tài nguyên này.

Căn cứ theo quy định tại Điều 12 Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định về khu vực được điều tra, đánh giá, phân loại chất lượng môi trường đất: Khu vực phải được điều tra, đánh giá, phân loại chất lượng môi trường đất bao gồm: Khu vực bị nhiễm độc hóa chất trong chiến tranh; Khu vực có khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung, cụm công nghiệp, kho chứa hóa chất, kho chứa thuốc bảo vệ thực vật, làng nghề đã đóng cửa hoặc di dời. 

Khu vực có cơ sở sản xuất đã đóng cửa hoặc di dời thuộc một trong các loại hình sau: khai thác, chế biến khoáng sản độc hại, khoáng sản kim loại; chế biến khoáng sản có sử dụng hóa chất độc hại; sản xuất gang, thép, luyện kim (trừ cán, kéo, đúc từ phôi nguyên liệu); sản xuất hóa chất vô cơ cơ bản (trừ khí công nghiệp), phân bón vô cơ (trừ phối trộn, sang chiết, đóng gói), thuốc bảo vệ thực vật hóa học (trừ phối trộn, sang chiết); lọc, hóa dầu; nhiệt điện (trừ sử dụng khí, dầu DO); tái chế, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường, chất thải nguy hại; có công đoạn mạ, làm sạch bề mặt kim loại bằng hóa chất nguy hiểm; sản xuất pin, ắc quy; Khu vực ô nhiễm hóa chất, ô nhiễm thuốc bảo vệ thực vật.

Ảnh minh họa 

Việc điều tra, đánh giá sơ bộ khu vực đất tại các khu vực trên nhằm đánh giá, phát hiện các chất gây ô nhiễm có hàm lượng vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường về chất lượng đất, nguyên nhân, đối tượng gây ra ô nhiễm môi trường. Kết quả điều tra, đánh giá sơ bộ là căn cứ để xác định, khoanh vùng và quản lý các khu vực có nguy cơ ô nhiễm môi trường đất, khu vực ô nhiễm môi trường đất. 

Căn cứ theo quy định tại Điều 15 Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định về việc điều tra, đánh giá sơ bộ chất lượng môi trường đất cụ thể như sau: Nội dung điều tra, đánh giá sơ bộ bao gồm: Tổng hợp, rà soát tài liệu liên quan đến khu vực đất cần thực hiện điều tra, đánh giá; Khảo sát hiện trường khu vực ô nhiễm môi trường đất; Tiến hành lấy mẫu, phân tích mẫu để xác định hàm lượng các chất ô nhiễm, nguồn ô nhiễm và sơ bộ đánh giá, phân loại mức độ ô nhiễm.

Ngoài ra, việc điều tra đánh giá chi tiết khu vực ô nhiễm môi trường đất được triển khai nhằm xác định các chất ô nhiễm tồn lưu, hàm lượng chất ô nhiễm tồn lưu; nguồn ô nhiễm tồn lưu; phân loại mức độ, quy mô, phạm vi tác động của ô nhiễm đến môi trường; đề xuất biện pháp xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường. Nội dung điều tra, đánh giá chi tiết bao gồm:  Lập kế hoạch chi tiết khảo sát thực tế hiện trường; Điều tra, khảo sát, lấy mẫu chi tiết tại hiện trường theo phạm vi phân bố hàm lượng của chất ô nhiễm tồn lưu; phân tích, đánh giá chi tiết, xác định thành phần, tính chất chất gây ô nhiễm tồn lưu, mức độ, quy mô và tác động ảnh hưởng đến môi trường; Xây dựng bản đồ khu vực ô nhiễm môi trường đất với các thông tin về chất gây ô nhiễm, mức độ ô nhiễm, phạm vi ô nhiễm. 

Việc xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường khu vực ô nhiễm môi trường đất căn cứ vào báo cáo kết quả điều tra, đánh giá sơ bộ, điều tra, đánh giá chi tiết Nội dung chính của phương án xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường bao gồm: Thông tin chung về khu vực ô nhiễm môi trường đất; Kết quả điều tra và đánh giá mức độ ô nhiễm của khu vực ô nhiễm môi trường đất; Lựa chọn phương thức xử lý tại chỗ hoặc vận chuyển đến địa điểm xử lý theo quy định; Công trình, biện pháp kỹ thuật, công nghệ giảm thiểu hoặc loại bỏ các chất gây ô nhiễm tồn lưu tại khu vực ô nhiễm môi trường đất; bảng so sánh các biện pháp kỹ thuật, kèm theo các phân tích để lựa chọn phương án tối ưu.

Lộ trình và kế hoạch thực hiện phương án xử lý ô nhiễm; Giám sát, kiểm soát trong và sau xử lý. Đối với khu vực ô nhiễm môi trường đất do lịch sử để lại hoặc không xác định được tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm, sau khi hoàn thành việc xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường đất, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố hoặc ủy quyền cho cơ quan chuyên môn về bảo vệ môi trường cấp tỉnh công bố thông tin cho cộng đồng về kết quả xử lý, cải tạo và phục hồi. 

Thu Hiền