Quảng Ninh kiểm soát ô nhiễm môi trường trong sản xuất nông nghiệp

TMO - Thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp được ngành Nông nghiệp tỉnh Quảng Ninh đẩy mạnh triển khai. Qua đó, góp phần cải thiện chất lượng môi trường nông thôn, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp an toàn, bền vững và hiện đại. 

Theo đánh giá của ngành chức năng tỉnh, sản xuất  nông nghiệp trong đó trồng trọt là một trong những hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường từ việc lạm dụng thuốc bảo vệ thưucj vật (BVTV) hóa học; sử dụng phân bón vô cơ không đúng cách, quá liều lượng quy định; rác thải nguy hại trong trồng trọt như bao bì phân bón hoá học, bao bì thuốc BVTV không được thu gom, xử lý mà thải trực tiếp ra môi trường... 

Để hạn chế việc sử dụng phân bón, thuốc BVTV không đúng quy cách, bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, ngành nông nghiệp tỉnh cũng tích cực triển khai các giải pháp. Trong đó, thí điểm, nhân rộng các mô hình sản xuất phân hữu cơ, kết hợp ủ vi sinh để xử lý phế phẩm nông nghiệp, sinh hoạt.

Các mô hình ứng dụng công nghệ sinh học sản xuất phân hữu cơ từ bã thải của quá trình sản xuất miến dong; mô hình phân tích đánh giá áp dụng chế phẩm sinh học ảnh hưởng đến sự phân hủy mùn keo.... được đưa vào triển khai. Đáng chú ý, đến nay toàn tỉnh đã có 8 khu lưu chứa, gần 5.200 bể chứa bao gói thuốc BVTV sau sử dụng tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung...

Nông dân tại các địa phương chú trọng đến bảo vệ môi trường trong sản xuất nhất là việc sử dụng thuốc BVTV, phân bón (Ảnh: NN). 

Cùng với những chỉ đạo từ ngành chức năng, thời gian qua Hội Nông dân tỉnh vận động hội viên, nông dân tích cực tham gia bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp. Những mô hình như “Đồng ruộng sạch, sản xuất an toàn”, Cánh đồng “3 giảm, 3 tăng” được Hội Nông dân các địa phương đưa vào triển khai nhằm kiểm soát nguy cơ ô nhiễm môi trường từ sản xuất nông nghiệp. 

Từ tháng 3/2025, Hội Nông dân phường Yên Tử ra mắt mô hình “Đồng ruộng sạch, sản xuất an toàn”. Với mô hình này, hội viên, nông dân cam kết thực hiện sản xuất theo tiêu chí “ruộng sạch”, đảm bảo không có cỏ dại, rác thải, hay bao bì thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời duy trì vệ sinh đồng ruộng thường xuyên... 

Trong khi đó, từ tháng 4/2025, mô hình Cánh đồng “3 giảm, 3 tăng” được  triển khai tại cánh đồng Soi Cao, phường Phong Cốc. Trong đó, “3 giảm” là giảm lượng giống gieo sạ, giảm lượng thuốc trừ sâu bệnh, giảm lượng phân đạm; “3 tăng” là tăng năng suất lúa, tăng chất lượng lúa gạo và tăng hiệu quả kinh tế. Việc triển khai mô hình này không chỉ góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của nông dân, mà còn hướng tới xây dựng quy trình sản xuất nông nghiệp sạch. 

Những năm qua, ngành nông nghiệp tỉnh cũng xây dựng và triển khai các mô hình điểm về ứng dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Theo đánh giá của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh  Chương trình IPM là sự vận dụng linh hoạt trên nền tảng khoa học cũ và những tiến bộ kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp.

Thực tế cho thấy, mô hình đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho bà con và góp phần bảo vệ môi trường sinh thái nông thôn, giảm số lần phun thuốc BVTV trên cây trồng từ 1-2 lần so với diện tích không thực hiện chương trình. Từ đó, tiết kiệm chi phí mua thuốc và công phun thuốc (ước tính vào khoảng 2,4-4,9 triệu đồng/ha/vụ). Ngoài ra, năng suất cây trồng tăng trung bình 5-10%, và lợi nhuận so với phương pháp canh tác truyền thống cũng tăng đáng kể, cao hơn khoảng 4 triệu đồng/ha lúa và khoảng 9,3 triệu đồng/ha rau màu. 

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát ô nhiễm môi trường trong sản xuất nông nghiệp, ngành nông nghiệp tỉnh khuyến khích người dân tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn chăn nuôi, làm phân bón cải tạo đất; tiến hành những mô hình điểm nông nghiệp xanh, sạch như lúa - rươi - cáy, trồng cây quế, hồi hữu cơ, chế biến trà hoa vàng hữu cơ, áp dụng chương trình quản lý dịch hại trên đồng ruộng. Qua đó, giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật gốc bất lợi với môi trường; chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng giảm cây ngập nước, tăng cây trồng trên cạn.../.

Lê Hải