Ninh Thuận nhân rộng mô hình giao khoán bảo vệ rừng

TMO - Những năm qua, tỉnh Ninh Thuận triển khai nhân rộng mô hình giao khoán bảo vệ rừng, trồng rừng gắn với phát triển sinh kế nhằm từng bước cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống cho người dân. 

Giai đoạn 2021- 2025, tỉnh Ninh Thuận tập trung giao khoán bảo vệ rừng cho các tổ cộng đồng, hộ dân tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Hồ Tân Giang - Thuận Nam, rừng phòng hộ Krông Pha (huyện Ninh Sơn) và Vườn quốc gia Núi Chúa (huyện Ninh Hải) phối hợp chặt chẽ với các địa phương rà soát diện tích rừng có tiềm năng sản xuất, đồng thời hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, phân bón và tổ chức tập huấn kỹ thuật cho người dân chăn nuôi, trồng trọt dưới tán rừng.

Nhờ đó, công tác bảo vệ môi trường sinh thái gắn với sinh kế của người dân sống gần rừng từng bước được nâng lên, giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Từ năm 2021 đến nay, Ninh Thuận đã giao khoán bảo vệ rừng cho hàng nghìn hộ dân, mỗi hộ nhận khoán trung bình 25-30 ha/năm, thu về từ 10-12 triệu đồng tiền công/năm.

Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn liên hồ Sông Sắt – Sông Trâu cho biết, với địa bàn rộng lớn nhưng lực lượng bảo vệ rừng mỏng, do vậy công tác quản lý, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn, nhất là công tác phòng chống cháy rừng trong mùa khô.  Những năm qua, thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, Ban quản lý đã triển khai giao khoán bảo vệ rừng cho cộng đồng dân cư trên địa bàn và thành lập các tổ cộng đồng bảo vệ rừng từ các hộ nhận khoán.

Hiện nay đơn vị quản lý, bảo vệ trên 39.000 ha rừng, trải dài trên ba huyện và 11 xã miền núi. Để thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng, những năm qua đơn vị đã tổ chức giao khoán cho bà con trong thôn, bản, các tổ cộng đồng.Đến nay, đơn vị đã thành lập được 34 tổ cộng đồng, mỗi tổ có từ 20 - 25 thành viên thực hiện nhiệm vụ tuần tra, canh gác bảo vệ rừng. 

Các tổ cộng đồng tại các địa phương được giao khoán bảo vệ rừng (Ảnh: KL). 

Như thường lệ, cứ đến phiên trực ngay từ 6 giờ sáng các tổ cộng đồng đã có mặt tại điểm tập trung để tham gia công tác tuần tra, bảo vệ rừng. Sau 4 ngày nghỉ làm đồng, anh  Katơr Quỳnh (người đồng bào Raglai, huyện Ninh Sơn) lại đến phiên trực, tuần tra và trực chống cháy rừng trong 2 ngày.

Theo anh Katơr Quỳnh, khi nhà nước có chủ trương giao khoán rừng cho các hộ dân bảo vệ, anh đã đăng ký tham gia vào tổ cộng đồng giữ rừng của Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn liên hồ Sông Sắt – Sông Trâu. Tham gia tổ cộng đồng, các thành viên trong tổ được tuyên truyền, phổ biến kiến thức nên càng nâng cao nhận thức được tầm quan trọng cần phải bảo vệ rừng. Tham gia tổ cộng đồng, anh Katơr Quỳnh nhận khoán bảo vệ 20ha với mức mức hỗ trợ lên 600 ngàn đồng/ha/năm Số tiền này đã giúp cho gia đình Katơr Quỳnh có khoản thu nhập khá đối với các hộ dân đồng bào miền núi. 

Để tạo nguồn thu nhập, nâng cao đời sống cho các thành viên trong tổ bảo vệ rừng cộng đồng, từ năm 2018, Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn liên hồ Sông Sắt – Sông Trâu đã xây dựng mô hình kinh tế phát triển nuôi bò dưới tán rừng. Theo đó, những năm đầu triển khai mô hình, khi được nhận tiền khoán bảo vệ rừng, các thành viên đã tự nguyện trích lại một ít để đóng góp mua bò nuôi sinh sản. Khi bò sinh sản, tổ sẽ giao cho mỗi thành viên 1 con để phát triển kinh tế gia đình. 

Còn tại Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Hồ Tân Giang - Thuận Nam duy trì mô hình hỗ trợ hộ dân nhận khoán được nuôi bò cái giống. Hằng năm, các tổ cộng đồng bảo vệ rừng sử dụng 60% tiền công khoán để tổ chức bốc thăm chọn hộ nhận hỗ trợ 10 triệu đồng mua bò giống địa phương. Nhiều hộ nhờ mô hình này đã vươn lên thoát nghèo... Cùng với đó, các tổ cộng đồng và hộ dân nhận khoán còn tích cực tham gia trồng mới rừng phòng hộ, rừng đặc dụng; chăm sóc, tái sinh những cánh rừng suy thoái, góp phần nâng cao độ che phủ của rừng.

Tỉnh Ninh Thuận đẩy mạnh triển khai các giải pháp bảo vệ, phát triển rừng. 

Trong những năm qua, tỉnh Ninh Thuận đẩy mạnh triển khai các giải pháp bảo vệ, phát triển rừng để bảo vệ môi trường sinh thái, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu; đồng thời cung cấp đa dạng các loại hình dịch vụ môi trường rừng, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. 

Địa phương này phấn đấu đến năm 2030 trồng khoảng 5.088 ha rừng phòng hộ, rừng đặc dụng; trồng 1.280 ha rừng sản xuất. Sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng đạt 61.590 m3, giá trị thu nhập từ rừng trồng sản xuất tăng 1,5 lần/đơn vị diện tích so với năm 2020; giá trị sản xuất lâm nghiệp tăng bình quân 2 – 3%/năm.  

Ninh Thuận tập trung hỗ trợ sinh kế, nâng cao mức sống cho người dân làm nghề rừng, phấn đấu đến năm 2025 mức thu nhập bình quân của đồng bào dân tộc thiểu số làm lâm nghiệp tăng gấp 2 lần so với năm 2020; dự kiến đến năm 2030 tỷ lệ hộ nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm dưới 10% và giảm dần số người vi phạm Luật Lâm nghiệp hàng năm khoảng 10%.

Tăng cường bảo vệ, trồng mới rừng để nâng tỷ lệ che phủ rừng đến năm 2025 đạt 49% và giữ ổn định đến năm 2030; 100% diện tích rừng được quản lý bền vững nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học và năng lực phòng hộ của rừng. Giảm thiểu tối đa các vụ phá rừng, cháy rừng nghiêm trọng gây ảnh hưởng lớn về môi trường sinh thái, đời sống, xã hội của cộng đồng dân cư.

UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các sở, ngành, các địa phương khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả kế hoạch. Trong đó, tập trung vào một số nhiệm vụ chính: Huy động các nguồn lực tổ chức các hoạt động sản xuất lâm nghiệp theo chuỗi quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học các hệ sinh thái rừng; phát triển công nghiệp chế biến, thương mại lâm sản. tỉnh cũng xây dựng các cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích, thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư vào lĩnh vực lâm nghiệp để bảo vệ, phát triển rừng, từng bước xã hội hóa nghề rừng.

Cùng với đó, khai thác tối đa giá trị từ rừng thông qua việc phát triển nông lâm kết hợp, lâm sản ngoài gỗ, trồng cây dược liệu, dịch vụ môi trường rừng; khai thác hiệu quả rừng cho phát triển du lịch sinh thái nhằm tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.../.

Ngọc Mai