Siết chặt quản lý, bảo vệ hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản

TMO - Trước nguy cơ suy giảm nguồn lợi thủy sản, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý, bảo vệ hệ sinh thái biển và vùng nước nội địa. Nhiều giải pháp được triển khai đồng bộ, từ kiểm soát khai thác đến phục hồi môi trường sống của sinh vật thủy sinh, nhằm hướng tới phát triển nghề cá bền vững.

Sau quá trình sáp nhập, TP.Đà Nẵng có trên 215km bờ biển, hàng trăm loài hải sản có giá trị kinh tế cao, bên cạnh đó, nhiều vịnh nước sâu, cửa biển và ngư trường rộng lớn, hệ thống sông ngòi phân bố đều khắp cũng tạo điều kiện lý tưởng cho phát triển thủy sản.Để khai thác và bảo tồn hiệu quả tiềm năng, thế mạnh này đòi hỏi cần có bước đi, chiến lược cụ thể.

Theo lãnh đạo UBND TP.Đà Nẵng, biển Đà Nẵng là nơi sinh sống của hơn 670 loài động thực vật có giá trị kinh tế cao, cùng với hệ sinh thái phong phú như rạn san hô, thảm cỏ biển, rong biển.

Về nuôi trồng, Đà Nẵng có hơn 10.100ha mặt nước, thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản nước ngọt và nước lợ với các đối tượng có giá trị kinh tế cao như tôm sú, tôm hùm, cá cam, đáp ứng nhu cầu chế biến xuất khẩu và tiêu dùng nội địa.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay nguồn lợi thủy sản có xu hướng suy giảm do khai thác quá mức và tác động của biến đổi khí hậu, do đó, TP Đà Nẵng đã và đang tăng cường công tác quản lý, bảo vệ hệ sinh thái biển và vùng nước nội địa.

TP.Đà Nẵng có nhiều điều kiện thuận lợi trong khai thác thuỷ sản. (Ảnh: VN). 

Các cơ quan chức năng đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản, kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm như sử dụng ngư cụ cấm, khai thác sai vùng, sai thời gian quy định. Song song đó, thành phố chú trọng công tác bảo tồn và phục hồi môi trường sống của các loài thủy sinh, trong đó có việc tái tạo rạn san hô, thảm cỏ biển và các khu vực sinh sản tự nhiên.

Nhiều chương trình thả giống tái tạo nguồn lợi được tổ chức thường xuyên, góp phần khôi phục quần đàn cá và các loài hải sản có giá trị kinh tế. Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân và cộng đồng ven biển cũng được đẩy mạnh, giúp người dân hiểu rõ vai trò của việc bảo vệ hệ sinh thái đối với sinh kế lâu dài.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng còn lồng ghép các mục tiêu bảo vệ môi trường vào chiến lược phát triển kinh tế biển, hướng tới mô hình khai thác thủy sản bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo tồn thiên nhiên. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, lực lượng chức năng và người dân đang tạo nền tảng quan trọng để Đà Nẵng giữ gìn nguồn lợi thủy sản, bảo vệ đa dạng sinh học và ổn định đời sống cho ngư dân trong dài hạn.

Đáng chú ý, mới đây UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Kế hoạch số 07/KH-UBND triển khai thực hiện Đề án “Chuyển đổi nghề khai thác hải sản ảnh hưởng đến nguồn lợi và môi trường sinh thái trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030”. Đề án nhằm chuyển dịch cơ cấu tàu thuyền, cơ cấu nghề khai thác theo hướng hiệu quả, bền vững; hạn ngạch khai thác và cơ cấu nghề phù hợp với trữ lượng nguồn lợi thủy sản.

Đồng thời, giảm thiểu, chấm dứt các nghề khai thác ảnh hưởng lớn đến nguồn lợi, môi trường, hệ sinh thái sang các nghề khai thác có ảnh hưởng ít hơn hoặc sang lĩnh vực khác ngoài khai thác, để từng bước cân bằng lại nguồn lực khai thác phù hợp với khả năng phục hồi, tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Từ đó, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả đội tàu cá trong khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản; cải thiện môi trường làm việc và phần lớn ngư dân chuyển đổi nghề có việc làm ổn định, thu nhập đảm bảo cuộc sống sau khi chuyển đổi nghề; góp phần thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chống khai thác IUU trên địa bàn thành phố.

UBND thành phố đề nghị các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị chủ động tuyên truyền, hướng dẫn các quy định pháp luật cho ngư dân và các tổ chức, cá nhân về nội dung kế hoạch, tác hại của khai thác IUU đối với sự phát triển bền vững của hoạt động khai thác hải sản; nỗ lực chống khai thác IUU và các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nghề cá theo hướng bền vững của thành phố...

Cùng với việc triển khai linh hoạt, đồng bộ các giải pháp trong bảo tồn, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, lực lượng chức năng cũng phối hợp chính quyền địa phương tuyên truyền pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm cộng đồng trong bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản; khuyến khích người dân phát hiện, tố giác vi phạm.

Địa phương triển khai nhiều giải pháp thích hợp để bảo tồn nguồn lợi thuỷ sản theo hướng hiệu quả, bền vững. (Ảnh: QV). 

UBND các xã, phường, đặc khu chủ động thành lập tổ công tác liên ngành phù hợp điều kiện thực tiễn để phối hợp tuyên truyền, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm về bảo vệ, khai thác thuỷ sản quý hiếm hoặc sử dụng công cụ hủy diệt trong khai thác…

Có thể thấy, việc tăng cường quản lý, bảo vệ hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản là yêu cầu cấp thiết đối với Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển kinh tế biển và đô thị hóa nhanh. Những nỗ lực trong thời gian qua cho thấy thành phố không chỉ tập trung vào khai thác mà còn chú trọng đến bảo tồn và tái tạo, nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa phát triển và gìn giữ tài nguyên.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khai thác quá mức và nhu cầu hội nhập quốc tế ngày càng tăng cao, việc phát triển thủy sản bền vững trở thành một trong những yêu cầu cấp bách và trọng tâm chiến lược quốc gia

Do đó, việc mở rộng các khu bảo tồn, tăng cường hợp tác với các địa phương lân cận và tổ chức quốc tế cũng là hướng đi quan trọng để bảo vệ hệ sinh thái ở quy mô vùng. Bên cạnh đó, vai trò của cộng đồng ngư dân cần được phát huy mạnh mẽ hơn thông qua việc xây dựng các mô hình đồng quản lý, trong đó người dân vừa là đối tượng hưởng lợi, vừa là lực lượng trực tiếp tham gia bảo vệ nguồn lợi.

Khi ý thức cộng đồng được nâng cao, các quy định pháp luật được thực thi nghiêm túc và các giải pháp kỹ thuật được áp dụng hiệu quả, hệ sinh thái biển Đà Nẵng sẽ có điều kiện phục hồi và phát triển ổn định. Từ đó, nghề cá của thành phố sẽ chuyển dần sang hướng bền vững, thân thiện với môi trường, góp phần bảo đảm sinh kế lâu dài cho ngư dân, đồng thời giữ gìn hình ảnh một đô thị biển xanh, sạch, đáng sống và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Đức Vinh