Nâng cao công tác bảo vệ rừng phòng hộ ven biển

TMO - Trong bối cảnh thiên tai, triều cường và xâm nhập mặn diễn biến phức tạp, rừng phòng hộ xã Vĩnh Hậu được xem là “tấm lá chắn xanh” của tỉnh Cà Mau. Việc tăng cường các giải pháp quản lý, bảo vệ và phục hồi diện tích rừng không chỉ góp phần giữ vững tuyến đê biển mà còn bảo đảm an sinh cho người dân vùng ven.

Rừng phòng hộ tại địa bàn xã Vĩnh Hậu có vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống phòng, chống thiên tai ven biển của tỉnh Cà Mau. Với chức năng chắn sóng, giữ đất, hạn chế xói lở và bảo vệ tuyến đê biển, khu rừng này được xem là “lá chắn xanh” trước tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, áp lực từ khai thác tự phát, nuôi trồng thủy sản, cùng tình trạng sạt lở bờ biển đã và đang làm suy giảm diện tích, chất lượng rừng. Trước thực tế đó, tỉnh Cà Mau đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn, bảo vệ rừng phòng hộ Vĩnh Hậu. Các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi xâm hại rừng; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân.

Song song đó, địa phương chú trọng trồng mới, phục hồi rừng ngập mặn gắn với mô hình sinh kế bền vững như nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng. Việc kết hợp bảo vệ rừng với bảo đảm đời sống cho người dân được xem là hướng đi phù hợp, góp phần giữ vững hệ sinh thái ven biển và ổn định phát triển kinh tế – xã hội địa phương.

Trải dài gần 20 km dọc tuyến biển Ðông, rừng ngập mặn trên địa bàn xã Vĩnh Hậu không chỉ thực hiện tốt chức năng bảo vệ đê biển mà còn trở thành điểm tựa sinh kế quan trọng cho người dân vùng ven biển. Thời gian qua, rừng phòng hộ nơi đây đã phát huy hiệu quả vai trò “lá chắn xanh”, góp phần giảm thiểu tác động của sóng gió, xói lở, đồng thời tạo điều kiện để người dân khai thác, nuôi trồng thuỷ sản dưới tán rừng theo hướng bền vững.

Người dân Cà Mau tham gia trồng rừng ngập mặn để phục hồi rừng. (Ảnh: BCM). 

Hiện tổng diện tích rừng phòng hộ trên địa bàn xã Vĩnh Hậu gần 3.000 ha. Từ chân đê đến khu vực sóng biển là dải rừng trên 1 km, tạo thành vành đai vững chắc bảo vệ gần 20 km bờ biển. Nhờ hệ thống rừng phòng hộ này, sóng biển khó xâm nhập sâu vào khu vực dân cư, tuyến đê biển Ðông đi qua địa bàn xã được bảo vệ an toàn.

Việc triển khai chính sách giao khoán đất rừng cho người dân quản lý, khai thác dưới sự giám sát của Nhà nước mang lại hiệu quả rõ nét. Rừng được bảo vệ, chăm sóc tốt hơn, cây rừng phát triển ổn định, người dân có điều kiện gắn bó lâu dài với rừng thông qua các mô hình sản xuất phù hợp, điển hình là mô hình tôm - cua - rừng. Dưới tán rừng, hệ sinh thái được cân bằng, nguồn nước được cải thiện, tạo môi trường thuận lợi cho tôm, cua sinh trưởng, phát triển. Nhờ đó, người dân giảm rủi ro trong sản xuất, đồng thời có thêm nguồn thu từ thuỷ sản tự nhiên.

Theo người dân xã Vĩnh Hậu, được Nhà nước giao khoán đất rừng để canh tác là điều rất tốt. Nhờ con tôm, con cua, con cá tự nhiên trong rừng mà cuộc sống gia đình ổn định hơn. Vì vậy, bà con ở đây đều mong muốn gắn bó lâu dài với rừng.  Tuy nhiên, mô hình tôm - cua - rừng hiện nay đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu và diễn biến thời tiết bất thường. Nhiệt độ thay đổi thất thường, độ mặn tăng cao vào mùa khô, nguồn nước ngày càng ô nhiễm đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả nuôi.

Trước thực trạng đó, thời gian qua, xã Vĩnh Hậu phối hợp với các ngành chức năng tỉnh và các cơ quan chuyên môn triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ và phát triển mô hình tôm rừng. Trong đó, thử nghiệm các mô hình mới như ương dưỡng tôm giống trong ao lót bạt từ 20 ngày đến 1 tháng trước khi thả ra rừng; thí điểm nuôi ghép đa loài, nuôi tôm - cua dưới tán rừng; áp dụng kỹ thuật nuôi kết hợp khôi phục rừng ngập mặn với khai thác tài nguyên bền vững; nuôi tôm theo công nghệ tuần hoàn nước. Ðồng thời, hỗ trợ tôm giống, vật tư và kỹ thuật cho các hộ nhận khoán rừng.

Tổng diện tích rừng phòng hộ trên địa bàn xã Vĩnh Hậu gần 3.000 ha. (Ảnh: TH). 

Lãnh đạo UBND xã Vĩnh Hậu, cho biết: "Những giải pháp và hỗ trợ này giúp các hộ dân từng bước ổn định sản lượng thuỷ sản, giảm rủi ro về dịch bệnh, góp phần gia tăng năng suất, thu nhập. Qua đó, người dân yên tâm bám rừng, bảo vệ rừng ngày càng tốt hơn".

Việc đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân sống dựa vào rừng chính là chìa khoá để giữ rừng. Kỳ vọng rằng, với những giải pháp đồng bộ đang được triển khai, mô hình tôm - rừng tại xã Vĩnh Hậu sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, giúp người dân ổn định cuộc sống, gắn bó lâu dài và cùng chung tay bảo vệ “lá chắn xanh” ven biển.

Đáng chú ý, để bảo tồn và phát triển rừng hiệu quả, mới đây UBND tỉnh Cà Mau vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch tập trung vào các nhiệm vụ quản lý và phát triển rừng bền vững.

Về quản lý rừng, tỉnh sẽ thực hiện rà soát, điều chỉnh, phân định ranh giới 3 loại rừng: đặc dụng, phòng hộ và sản xuất, trên cả thực địa và bản đồ. Bên cạnh đó, tỉnh sẽ tổ chức điều tra, xác định hiện trạng rừng, kiểm kê rừng cấp tỉnh, và triển khai giao rừng, cho thuê rừng gắn với cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp.

Về phát triển rừng, Cà Mau phấn đầu duy trì ổn định độ che phủ rừng toàn tỉnh đạt trên 12,65% đến năm 2030 thông qua việc trồng mới và phục hồi rừng phòng hộ bằng cây bản địa.

Kế hoạch cũng chú trọng phát triển kinh tế rừng, với điểm nhấn là việc phát triển mô hình rừng - tôm bền vững… Việc bảo tồn và bảo vệ rừng phòng hộ Vĩnh Hậu không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành lâm nghiệp mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư ven biển Cà Mau.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, mỗi hecta rừng được giữ lại và phục hồi đồng nghĩa với việc tăng thêm khả năng phòng, chống thiên tai, bảo vệ tuyến đê biển và tài sản, tính mạng người dân. Thực tiễn cho thấy, khi người dân được tham gia trực tiếp vào công tác quản lý, bảo vệ rừng và hưởng lợi từ các mô hình sinh kế bền vững, hiệu quả bảo tồn được nâng lên rõ rệt.

Vì vậy, thời gian tới, tỉnh Cà Mau sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân để gắn bó với rừng; đồng thời huy động nguồn lực để đầu tư cho trồng, phục hồi rừng ngập mặn, góp phần bảo vệ môi trường, ổn định đời sống và hướng tới phát triển bền vững cho vùng ven biển Cà Mau.

Đình Nguyên