Nam Phi: Quyết liệt chống nạn săn trộm tê giác

TMO - Trước tình trạng các quần thể tê giác đang bị suy giảm nghiêm trọng do nạn săn trộm, Nam Phi đã triển khai phòng chống bằng cách tiêm đồng vị phóng xạ vào sừng của chúng, phương pháp này được cho là an toàn với tê giác.

Theo đó, tại Pretoria, Đại học Witwatersrand hàng đầu tại Nam Phi đã phát động chiến dịch chống săn trộm tê giác bằng cách tiêm đồng vị phóng xạ vào sừng của chúng. Phương pháp này được cho là vô hại đối với tê giác nhưng lại có thể giúp hải quan phát hiện các vụ săn trộm sừng.

Theo Dự án Rhisotope hợp tác giữa Đại học Witwatersrand, cơ quan năng lượng hạt nhân và các nhà bảo tồn, đã có 5 cá thể tê giác được tiêm đồng vị phóng xạ, khởi đầu cho việc sẽ tiến hành tiêm hàng loạt cho quần thể tê giác đang suy giảm.

Trước đó, vào năm 2024, khoảng 20 con tê giác tại một khu bảo tồn đã được tiêm đồng vị trong các thử nghiệm để kiểm tra tính an toàn và hiệu quả của phương pháp trên. Các đồng vị phóng xạ, ngay cả ở mức độ thấp, cũng có thể được các máy dò phóng xạ tại sân bay và biên giới phát hiện, giúp bắt giữ những kẻ săn trộm và buôn bán sừng tê giác.

Một con tê giác được cấy đồng vị phóng xạ vào sừng. (Ảnh: AFP). 

Các nhà nghiên cứu tại Đơn vị Vật lý Bức xạ và Sức khỏe của Đại học Witwatersrand cho biết các kết quả thử nghiệm xác nhận rằng chất phóng xạ không gây hại cho tê giác.

Giám đốc khoa học của Dự án Rhisotope, ông James Larkin, khẳng định quy trình này hoàn toàn an toàn cho động vật và mang lại hiệu quả phát hiện rất tốt thông qua các hệ thống an ninh hạt nhân.

Ông nhấn mạnh: “Ngay cả một chiếc sừng đơn lẻ với mức độ phóng xạ thấp hơn nhiều so với mức sẽ được sử dụng trong thực tế cũng có thể kích hoạt báo động các máy dò phóng xạ”. Ngoài ra, các thử nghiệm cũng cho thấy sừng tê giác có thể được phát hiện bên trong các container vận chuyển 40 feet.

Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) ước tính quần thể tê giác toàn cầu có khoảng 500.000 con vào đầu thế kỷ này nhưng hiện đã giảm xuống chỉ còn khoảng 27.000 con do nhu cầu tăng cao về sừng tê giác trên các thị trường chợ đen.

Nam Phi có quần thể tê giác lớn nhất với ước tính 16.000 con và đang phải đối mặt với nạn săn trộm nghiêm trọng khi có khoảng 500 con tê giác bị giết mỗi năm để lấy sừng. Trước thực trạng này, Đại học Witwatersrand kêu gọi các chủ sở hữu công viên động vật hoang dã tư nhân và các cơ quan bảo tồn quốc gia tiêm đồng vị phóng xạ cho tê giác.

Nam Phi là nơi sinh sống của phần lớn tê giác trên thế giới, tuy nhiên đây cũng là điểm nóng của nạn săn trộm tê giác để lấy sừng do nhu cầu từ châu Á, nơi sừng tê giác được sử dụng trong y học cổ truyền vì được cho là có tác dụng chữa bệnh.

Minh Ngọc