Hàng loạt sai phạm ở các dự án thủy điện tại Kon Tum

TMO - Mới đây, Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận thanh tra về việc thực hiện pháp luật quản lý, sử dụng đất đai và quản lý, đầu tư xây dựng, thanh tra các dự án, công trình có dấu hiệu vi phạm pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị trên địa bàn tỉnh Kon Tum.

Tại kết luận thanh tra có chỉ rõ nhiều sai phạm của dự án thủy điện Đắk Re (xã Hiếu, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum). Cụ thể, dự án này có quy mô 60MW, diện tích sử dụng đất hơn 192 ha, tiến độ thực hiện dự án từ năm 2007-2021.

Theo giấy chứng nhận đầu tư lần đầu, thủy điện Đắk Re có công suất 30MW, tiến độ thực hiện 2007 - 2010. Sau đó, dự án điều chỉnh tiến độ đến 4 lần, với tổng thời gian điều chỉnh là 10 năm và thực tế dự án đã thực hiện trong 12 năm. Dù vậy, đến nay dự án vẫn còn dở dang, nhưng Sở Kế hoạch và Đầu tư không theo dõi, buông lỏng quản lý, giám sát đầu tư đối với dự án.

Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng loạt những sai phạm tại dự án thủy điện Đắk Re

Tại thời điểm thanh tra, dự án chậm tiến độ, đủ điều kiện thu hồi tiền ký quỹ, nhưng cơ quan chức năng không thu hồi tiền ký quỹ là thiếu trách nhiệm, không thực hiện đúng văn bản của UBND tỉnh Kon Tum. Thanh tra Chính phủ yêu cầu chủ đầu tư nộp về tài khoản tạm giữ của Thanh tra Chính phủ với tổng số tiền hơn 21 tỷ đồng.

Cơ quan chức năng đã không có biện pháp xử lý vi phạm đối với chủ đầu đầu tư dự án Thuỷ điện Đắk Re vì không lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường khi điều chỉnh quy mô (30MW lên 60MW), diện tích dự án (175,045ha lên 192,155ha). Trong quá trình thi công kênh hồ Thủy điện Đắk Re, các đơn vị thi công đã đổ thải trực tiếp tại 02 vị trí thuộc thuộc thôn 1, xã Hiếu, huyện Kon Plông không đúng quy định (vị trí đổ thải là đất rừng và đất nương rẫy của các hộ dân) với khối lượng tạm tính khoảng 110.513 tấn.

Ngoài ra, quá trình thực hiện dự án chủ đầu tư còn có một số vi phạm như: chiếm dụng đất trái phép để thi công: đường dây điện 22 KV từ nhà máy tới đập trên đất rừng, khoảng 147 móng trụ (4m3/01 móng) khi chưa được cho thuê đất và cấp phép xây dựng; công trình ngầm chưa được cho thuê đất; chiếm dụng đất làm bãi trữ đã số 1, 2 và thi công ống dẫn nước từ vị trí lòng hồ 3 để dâng nước về kênh thông hồ.

Trong kết luận của Thanh tra Chính phủ, tại Dự án thuỷ điện Thượng Kon Tum do Công ty Cổ phần thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh làm chủ đầu tư (xã Đăk Kôi, huyện Kon Rẫy), UBND tỉnh không yêu cầu chủ đầu tư lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường khi thay đổi địa điểm thực hiện dự án, tăng diện tích đất đã chiếm dụng trước đó 109,05 ha là trái quy định.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Kon Tum không thực hiện thu hồi đất đã giao khi hết thời hạn giao đất (đất đường dây 35KV, đất giao thông...), không yêu cầu Công ty thực hiện nộp tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa khi chuyển mục đích đất trồng lúa sang mục đích phi nông nghiệp diện tích 48,225 ha… là trái quy định, gây thất thu ngân sách Nhà nước số tiền hơn 4.6 tỷ đồng, cần phải thu hồi về tài khoản tạm giữ của Thanh tra Chính phủ.

Dự án thủy điện Thượng Kon Tum để xảy ra nhiều sai phạm trong quá trình thi công 

Đồng thời, Công ty chưa được UBND tỉnh ban hành quyết định cho thuê đất để xây dựng công trình ngầm là tuyến năng lượng (đường hầm dẫn nước) và khu vực nhà máy (nhà máy xây dựng trong lòng đất) nhưng đã thực hiện triển khai xây dựng từ năm 2015 là hành vi chiếm đất bị nghiêm cấm, nhưng cơ quan chức năng của tỉnh đã buông lỏng quản lý.

Đơn vị này còn tự ý đổ đất, đá thải (hàng triệu m3) tại 2 vị trí nằm trong diện tích đất đã được cho thuê (không phải là đất được bố trí để làm bãi thải) và 1 vị trí đổ thải ngoài diện tích đất đã được cho thuê là trái quy định.

Kiên Nguyễn