Đồng bộ hạ tầng cho chuyển đổi xăng sinh học

TMO - Bộ Công Thương đang tích cực chuẩn bị cho việc triển khai lộ trình mới về sử dụng xăng sinh học tại Việt Nam, với mục tiêu chuyển sang sử dụng xăng E10, bởi E10 có nhiều ưu điểm trong vận hành động cơ và bảo vệ môi trường. 

Từ ngày 1/8/2025, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) sẽ thí điểm kinh doanh xăng sinh học E10 (xăng E10) tại 36 cửa hàng xăng dầu tại TP.HCM (trước sáp nhập). Cùng thời gian trên, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) sẽ triển khai thí điểm bán xăng E10 tại các cửa hàng xăng dầu trên địa bàn TP.Hà Nội và Hải Phòng nhằm giúp khách hàng dần làm quen với loại nhiên liệu mới.  

Theo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), một yếu tố quan trọng đảm bảo cho việc chuyển đổi sang xăng E10 là sự sẵn sàng của hệ thống hạ tầng lưu trữ, vận chuyển và phân phối. 

Về vấn đề này, PVOIL đã đầu tư các trạm pha chế xăng sinh học tại nhiều kho đầu mối và trung chuyển trên cả nước từ nhiều năm trước. PVOIL đã và đang nâng cấp hệ thống pha chế E5 hiện hữu tại các kho chiến lược để phù hợp với xăng E10 RON95. Theo đó, sẽ sửa chữa bồn chứa, hiện đại hóa hệ thống trộn, cập nhật công nghệ mới nhằm đảm bảo chất lượng kỹ thuật của sản phẩm đầu ra. PVOIL hiện sở hữu gần 900 cửa hàng xăng dầu phủ khắp cả nước và hệ thống kho cảng trải dài từ Bắc vào Nam, tạo lợi thế lớn trong việc nhanh chóng đưa xăng E10 ra thị trường.

Kinh doanh xăng sinh học là một phần trọng yếu trong định hướng chuyển đổi năng lượng, Petrolimex đang thực hiện nâng cấp cơ sở hạ tầng bán lẻ và mở rộng mạng lưới phối trộn ethanol nhiên liệu. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các đơn vị sản xuất ethanol trong và ngoài nước nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định, phục vụ hoạt động kinh doanh nhiên liệu sinh học một cách bền vững. Cùng với đó, Petrolimex đang nghiên cứu các giải pháp năng lượng mới như hydrogen và một số loại nhiên liệu tái tạo, phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng và yêu cầu giảm phát thải.  

(Ảnh minh họa). 

Xăng E10 là xăng thành phẩm được pha chế từ xăng khoáng có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch cùng với nhiên liệu sinh học, trong đó cồn nhiên liệu được pha chế với tỷ lệ nhất định. Theo quy định tại QCVN 01:2022/BKHCN về xăng, nhiên liệu diesel và nhiên liệu sinh học thì xăng E10 là xăng sinh học có hàm lượng cồn nhiên liệu từ 9 – 10% thể tích. Không chỉ góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, xăng E10 còn thể hiện nhiều ưu điểm vượt trội trong vận hành động cơ và bảo vệ môi trường. 

Theo nhiều nghiên cứu trong nước và quốc tế, ethanol có hàm lượng oxy cao, giúp cải thiện quá trình đốt cháy của hỗn hợp nhiên liệu; nhờ đó, xăng E10 có thể giúp giảm lượng khí thải Carbon monoxit (CO) và Hydrocacbon (HC) tới 20% so với xăng khoáng truyền thống. Khí thải được giảm đồng nghĩa với việc giảm nguy cơ gây ô nhiễm không khí và hiệu ứng nhà kính - một trong những nguyên nhân chính gây biến đổi khí hậu toàn cầu.

Xăng E10 được đánh giá là loại nhiên liệu thân thiện với động cơ. Ethanol có trị số Octan cao (trên 100), khi pha trộn với xăng truyền thống giúp nâng cao trị số Octan của xăng E10. Qua đó, tạo điều kiện cho quá trình cháy trong buồng đốt diễn ra đồng đều, triệt để và ổn định hơn, tăng hiệu suất sinh công và hạn chế hiện tượng kích nổ sớm, một nguyên nhân gây hại cho động cơ. 

Hiện xăng E10 đã được sử dụng phổ biến tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hoa Kỳ và châu Âu đã ban hành luật bắt buộc sử dụng các nhiên liệu phối trộn giữa xăng với nhiên liệu sinh học nguyên chất. Từ năm 2018 các nước trong khu vực như Trung Quốc, Phillipines đã chuyển sang kinh doanh 100% xăng sinh học E10; xăng khoáng bị cấm kinh doanh tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu mà chỉ được phép sử dụng làm một thành phần để pha chế xăng sinh học E10.

Bộ Công Thương đang tích cực chuẩn bị cho việc triển khai lộ trình mới về sử dụng xăng sinh học tại Việt Nam, với mục tiêu chuyển sang sử dụng xăng E10 (pha 10% ethanol vào xăng khoáng) trên toàn quốc từ ngày 1/1/2026. Bộ Công Thương đã xác định ethanol nhập khẩu sẽ đóng vai trò bổ sung trong giai đoạn đầu. Đồng thời, sẽ đẩy nhanh phục hồi hoạt động các nhà máy ethanol đã đầu tư, tránh lãng phí nguồn lực, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng. 

Qua khảo sát, Bộ Công Thương nhận thấy các doanh nghiệp đầu mối lớn, vốn chiếm thị phần xăng dầu chủ yếu trong nước, có đủ năng lực cải tạo hệ thống hiện có để phân phối xăng E10. Việc cải tạo này không đòi hỏi chi phí lớn hay thời gian dài, nên mốc thời gian áp dụng từ 1/1/2026 được đánh giá là hoàn toàn khả thi.

Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cũng đang phối hợp chặt chẽ với Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, các hiệp hội doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và các đơn vị liên quan để triển khai đồng bộ các giải pháp. Điều này bao gồm cả công tác giám sát chất lượng xăng sinh học trên thị trường và chuẩn bị cơ sở kỹ thuật phục vụ lưu thông, phân phối, đảm bảo hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt.../.

Lê Thương