Đắk Nông triển khai hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng

TMO - Tại tỉnh Đắk Nông, nguồn thu dịch vụ môi trường rừng giúp huy động nguồn tài chính ổn định để đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng, góp phần quan trọng trong việc quản lý, khai thác có hiệu quả, bền vững.

Thông tin từ Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh, trong năm 2023, đơn vị đã giải ngân cho các chủ rừng, UBND các xã hơn 112 tỷ đồng (từ số tiền dịch vụ môi trường rừng năm 2022), đạt 133% kế hoạch; giải ngân cho hộ gia đình, cộng đồng dân cư ở thôn, bon hơn 2,8 tỷ đồng, đạt 98% kế hoạch. Tổng số diện tích rừng được chi tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) hơn 115.000ha, gồm: rừng phòng hộ, đặc dụng hơn 67.500ha; diện tích rừng do các công ty lâm nghiệp quản lý hơn 33.500ha; diện tích do các tổ chức khác quản lý hơn 9.800ha và còn lại hơn 4.000ha rừng của hộ gia đình, cộng đồng dân cư, UBND các xã quản lý.

Để công tác chi trả tiền DVMTR kịp thời, đúng đối tượng và diện tích, trong năm vừa qua, đơn vị đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp như: Phối hợp với Chi cục Kiểm lâm tỉnh, kiểm lâm các địa phương, UBND các xã và chủ rừng xây dựng bản đồ chi trả DVMTR. Trong năm 2023, đơn vị đã xây dựng được 45 bản đồ chi trả DVMTR, 30 bản đồ chi trả DVMTR cho các xã… Đơn vị cũng đã tổ chức kiểm tra tình hình quản lý sử dụng tiền DVMTR ở 21/24 đơn vị chủ rừng là cấp xã, cộng đồng dân cư, đơn vị thuộc lực lượng vũ trang, doanh nghiệp.

Kinh phí chi trả dịch vụ môi trường rừng đã trực tiếp góp phần phát triển rừng, nâng cao độ che phủ rừng tại Đắk Nông. 

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh tham gia kiểm tra, giám sát công tác chi trả tiền DVMTR được 17 đơn vị có thực hiện khoán bảo vệ rừng. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác chi trả DVMTR trên địa bàn tỉnh. Theo đó, trong năm 2024, đơn vị đặt mục tiêu dự kiến thu tiền DVMTR 108 tỷ đồng và dự kiến chi 92 tỷ đồng. Bên cạnh đó, đơn vị cũng chủ động xây dựng bản đồ chi trả DVMTR và xác định diện tích rừng được chi trả DVMTR cho các đối tượng cung ứng DVMTR năm 2023. 

Cùng với đó, trong những năm qua Quỹ Bảo vệ và Phát triển Rừng đã tổ chức hơn 100 cuộc hội thảo, tập huấn triển khai chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và các văn bản hướng dẫn có liên quan cho cán bộ và nhân dân tham gia quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn. Quỹ cũng tổ chức in ấn và cấp phát hàng chục nghìn vật phẩm tuyên truyền về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng cho các chủ rừng là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thôn và nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh.

Đồng thời đề nghị các đơn vị được thụ hưởng tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng tích cực tuyên truyền đến các hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư sống gần rừng bằng nhiều hình thức như: đóng bảng tuyên tuyền, tổ chức họp dân để phổ biến về chính sách… về thu, chi tiền dịch vụ môi trường rừng. Thông qua các hoạt động tuyên truyền trên, các cấp, các ngành và người dân trên địa bàn toàn tỉnh đã hiểu được rõ hơn về chi trả dịch vụ môi trường rừng, đặc biệt là những đơn vị cung ứng và sử dụng dịch vụ môi trường rừng. Qua đó, nâng cao nhận thức và trách nhiệm đối với công tác bảo vệ và phát triển rừng của những người được hưởng lợi từ rừng hoặc có các hoạt động ảnh hưởng trực tiếp đến rừng, góp phần thực hiện chiến lược phát triển lâm nghiệp.

Việc chi trả dịch vụ môi trường rừng được xác định đã góp phần trực tiếp làm giảm diện tích thiệt hại, số vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. 

Theo Quỹ Bảo vệ và Phát triển Rừng Đắk Nông, tỉnh là một trong những tỉnh sớm thành lập Quỹ Bảo vệ và Phát triển Rừng sau khi Nghị định 05/2008/NĐ-CP ngày 14/01/2008 của Chính phủ về Quỹ Bảo vệ và Phát triển Rừng có hiệu lực. Quỹ Bảo vệ và Phát triển Rừng tỉnh Đắk Nông được thành lập ngày 11/11/2008 và được UBND tỉnh Đắk Nông giao quyền tự chủ về tài chính (chi thường xuyên) từ năm 2012.

Đáng chú ý, việc chi trả dịch vụ môi trường rừng được xác định đã góp phần trực tiếp làm giảm diện tích thiệt hại, số vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh Đắk Nông trong thời gian qua. Bình quân trong 5 năm trở lại đây, tỉnh Đắk Nông giảm 17% số vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, giảm 26% diện tích rừng bị thiệt hại do phá rừng. Nguồn thu từ chi trả dịch vụ môi trường rừng đã và đang từng bước trở thành một nguồn tài chính ổn định, dành riêng cho hoạt động quản lý, bảo vệ rừng tại các địa phương.

Hàng năm, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Đắk Nông thực hiện phân bổ vốn cho các tổ chức, đơn vị, cá nhân theo kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tổng số tiền dịch vụ môi trường rừng Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Đắk Nông đã giải ngân cho các chủ rừng tham gia cung ứng dịch vụ môi trường rừng giai đoạn 2012 - 2021 là hơn 639 tỷ đồng. Trung bình mức chi trả khoảng 694.000 đồng/ha (rừng quy đổi) và và đã chi trả cho 48 đơn vị chủ rừng là tổ chức, 11 chủ rừng là cộng đồng dân; 97 chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân; và 31 UBND cấp xã được Nhà nước giao trách nhiệm quản lý rừng. Số tiền từ cung ứng dịch vụ môi trường rừng đã góp phần cải thiện sinh kế, giúp người dân yên tâm gắn bó với việc quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Đây cũng là nguồn kinh phí quan trọng hỗ trợ các đơn vị chủ rừng là tổ chức, nhất là các công ty lâm nghiệp, có kinh phí phục vụ công tác quản lý, bảo vệ rừng trong bối cảnh Chính phủ chỉ đạo đóng cửa rừng tự nhiên. Nguồn kinh phí này cũng giúp cộng đồng dân cư thôn, bon, buôn… tại các địa phương có thêm nguồn tài chính để đóng góp vào các chương trình phát triển hạ tầng nông thôn, góp phần thực hiện xây dựng nông thôn mới và thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các ban quản lý rừng.

Việc hưởng lợi từ chi trả dịch vụ môi trường rừng đã tác động tích cực đến ý thức, vai trò trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương, các chủ rừng là tổ chức cũng như người dân trong công tác bảo vệ và phát triển rừng. Các đơn vị, địa phương đã chủ động về nguồn tài chính hàng năm để triển khai hoạt động bảo vệ rừng hiệu quả, góp phần ổn định diện tích rừng hiện có cả về số lượng, chất lượng và phát triển diện tích rừng mới. Các chủ rừng được giao quản lý bảo vệ rừng tăng cường các biện pháp, phối hợp các ngành chức năng tổ chức tuần tra, kiểm soát, truy quét các cá nhân, tổ chức, đối tượng phá rừng, xử lý nghiêm những đối tượng vi phạm Luật lâm nghiệp.

Hoàng Duyên