Công nghệ góp phần bảo tồn, tôn vinh di sản văn hoá

TMO - Việc ứng dụng công nghệ trong bảo tồn di sản văn hoá đang trở thành xu hướng tất yếu của Hà Nội. Những giải pháp như thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo hay nền tảng số đã góp phần làm sống động giá trị truyền thống, đồng thời tạo động lực lan toả mạnh mẽ tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hoá Thủ đô.

Hà Nội là nơi “nghìn năm văn hiến” với gần 6.000 di tích văn hóa, lịch sử. Điều đó góp phần tạo sự thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài nước đến với Thủ đô hàng năm. Do đó, nhằm đẩy mạnh công tác bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, Hà Nội đã và đang đẩy mạnh các giải pháp số hóa tư liệu, trưng bày ảo, thực tế ảo hay trí tuệ nhân tạo  tại nhiều di tích, bảo tàng, góp phần gìn giữ và lan tỏa kho tàng văn hoá quý báu.

Không chỉ dừng ở việc lưu giữ, công nghệ còn mở ra cách tiếp cận mới, giúp công chúng, đặc biệt là giới trẻ, trải nghiệm di sản một cách sinh động và hấp dẫn hơn, đồng thời khơi dậy niềm tự hào, trách nhiệm gìn giữ truyền thống.

Theo đó, nhiều điểm đến của Hà Nội trong những năm qua đã bước đầu triển khai vé điện tử, tích hợp mã QR, cổng kiểm soát thông minh và thanh toán trực tuyến như: Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng Thành Thăng Long, di tích Nhà tù Hỏa Lò, Làng cổ Đường Lâm…

Những ứng dụng này giúp minh bạch hóa quy trình, giảm ùn tắc; đồng thời gia tăng trải nghiệm văn minh, thuận tiện cho du khách. Ngoài ra, tại phường Hai Bà Trưng đã triển khai mô hình điểm ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền, quảng bá di tích tại chùa Liên Phái. Đến nay, địa phương đã triển khai thành công mã QR tại hơn 28 điểm di tích lịch sử trên địa bàn phục vụ du khách.

Theo người dân chia sẻ, những thông tin số hóa tạo sự thuận lợi cho du khách. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, người dân, du khách thập phương quét mã QR sẽ có được những thông tin, hình ảnh về những di tích lịch sử. Do đó, việc khám phá, tìm hiểu di tích trở nên dễ dàng, thú vị hơn.

Đáng chú ý, thông tin từ một số Ban Quản lý khu di tích cho biết, từ khi ứng dụng công nghệ vào quảng bá, lượng khách đến các điểm gia tăng. Đơn cử như tại Hoàng Thành Thăng Long, công nghệ 3D mapping và phần mềm tương tác đang được triển khai trong trưng bày.

Việc số hóa các không gian trưng bày và các hiện vật trưng bày với định dạng 360, 3D và chương trình tham quan ảo cho phép người xem sử dụng các thiết bị thông minh để tìm hiểu tạo nên sức hấp dẫn của Di sản đối với khách tham quan.

Ứng dụng công nghệ số hiện đại đã giúp du khách kết nối, tương tác tốt hơn với di sản; từ đó gia tăng đáng kể trải nghiệm tham quan. Theo nhận định của một số chuyên gia ngành du lịch, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành hai trụ cột chiến lược không thể tách rời trong định hướng phát triển du lịch thông minh.

Du khách quét mã QR tìm hiểu thông tin chi tiết ở Hoàng Thành Thăng Long. (Ảnh: TT). 

Với Hà Nội - một điểm đến di sản có sức hút lớn và áp lực vận hành ngày càng gia tăng, đây không chỉ là xu thế mà là lộ trình tất yếu để phát triển bền vững và bứt phá. Trong đó, bán vé điện tử là một trong những giải pháp then chốt, mang lại “lợi ích kép” khi vừa hỗ trợ chuyển đổi xanh bằng việc giảm sử dụng giấy, tối ưu tài nguyên vừa nâng cao trải nghiệm du khách thông qua khả năng đặt vé trực tuyến, kiểm soát dòng khách và tương tác tức thời.

Mục tiêu đến năm 2030, từ 80 - 90% điểm đến ở Hà Nội sẽ áp dụng bán vé điện tử và đặt vé/lịch trực tuyến. Điều này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của thành phố trong việc hiện thực hóa lộ trình chuyển đổi số toàn diện ngành du lịch. Để đạt mục tiêu này, Hà Nội cần xây dựng hệ sinh thái vé điện tử liên thông, phát triển nền tảng dữ liệu tập trung, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, đầu tư hạ tầng công nghệ và thúc đẩy tiêu dùng xanh từ phía du khách.

Có thể thấy, việc ứng dụng công nghệ vào bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá đang mở ra hướng đi mới cho Hà Nội trong hành trình gìn giữ bản sắc ngàn năm. Công nghệ không chỉ giúp lưu giữ nguyên vẹn giá trị truyền thống mà còn tạo ra phương thức tiếp cận hiện đại, gần gũi, hấp dẫn với công chúng.

Đây là cơ sở quan trọng để di sản văn hoá Thủ đô tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ, trở thành nguồn lực tinh thần, động lực phát triển bền vững, đồng thời góp phần khẳng định vị thế Hà Nội là một trung tâm văn hoá lớn của cả nước.

Thanh Hà