Chuyển đổi công nghệ để đạt được mục tiêu tiết kiệm năng lượng

TMO - Thời gian tới, Việt Nam sẽ xây dựng và triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính mạnh mẽ bằng nguồn lực của mình, cùng với sự hợp tác và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, nhất là các nước phát triển, cả về tài chính và chuyển giao công nghệ. 

Vừa qua, tại Diễn đàn Công nghệ và Năng lượng Việt Nam 2022 các chuyên gia gợi ý việc ứng dụng công nghệ lưu trữ mới, công nghệ nhiệt lạnh, bộ biến tần... để Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Báo cáo Triển vọng năng lượng Việt Nam năm 2021 nêu rõ, nước ta có nhiều tiềm năng chuyển đổi xanh để trở thành một nền kinh tế có mức phát thải carbon ròng bằng không vào năm 2050, như Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã cam kết tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).

Theo đó, Việt Nam sẽ xây dựng và triển khai các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính mạnh mẽ bằng nguồn lực của mình, cùng với sự hợp tác và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, nhất là các nước phát triển, cả về tài chính và chuyển giao công nghệ, trong đó có thực hiện các cơ chế theo Thỏa thuận Paris, để đạt mức phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Phát thải khí nhà kính từ ngành năng lượng chiếm khoảng 63% tổng phát thải khí nhà kính của Việt Nam năm 2010 và sẽ chiếm khoảng 73% năm 2030, 80% năm 2045. Trong tương lai, các nguồn năng lượng sơ cấp sẽ không đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ năng lượng của nền kinh tế. Do đó, các chính sách, giải pháp công nghệ và chương trình hỗ trợ về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả phục vụ chuyển dịch năng lượng theo hướng tăng trưởng xanh, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng trong bối cảnh mới là cần thiết. 

Ảnh minh họa 

Các công nghệ được tập trung từ góc độ sản xuất điện năng (sử dụng khí thu hồi, tăng hệ số khai thác, tận dụng nguồn năng lượng sạch), chuyển tải phân phối (sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo, IoT, BigData để giảm cường độ tiêu thụ, để tận dụng khu vực năng lượng tiềm năng), hay chuyển đổi năng lượng (công nghệ làm mát, giải pháp tuần hoàn)...

Việc đẩy mạnh chuyển giao công nghệ sẽ giúp Việt Nam thực hiện mục tiêu tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính. Trong đó, các chuyên gia cho rằng Việt Nam có thể tiếp cận nhiều giải pháp công nghệ của Nhật Bản như: Công nghệ điện tử công suất có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như điều khiển động cơ (biến tần) mới giúp giảm tiêu thụ năng lượng điện.

Phát triển công nghệ bộ biến đổi DC-AC cho hiệu suất trên 99%, hay vận hành trong xe điện, hệ thống năng lượng tái tạo giúp chuyển đổi vào lưới điệu với hiệu suất cao. Hay công nghệ Hydrozen lưu trữ năng lượng cũng đang được phát triển mạnh tại Nhật Bản.

Ngoài ra, các chuyên gia tại Trung tâm nghiên cứu năng lượng châu Á- Thái Bình Dương (APERC) gợi ý về công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ CO2 là tiềm năng để giảm phát thải từ các nhà máy nhiệt điện than tại Việt Nam.

Nhiều chuyên gia cũng gợi ý giải pháp hỗ trợ chuyển đổi năng lượng sóng biển, xây dựng hệ thống kiểm soát năng lượng toà nhà thông minh dựa trên dữ liệu lớn (BigData), sử dụng điện toán đám mây, giám sát quản lý năng lượng theo hướng bền vững. Các công nghệ ứng dụng trong nông-lâm-ngư nghiệp như chiếu sáng thông minh, làm mát hỗn hợp hay tuần hoàn khép kín thu hồi nguồn nhiệt, khí dư thừa để phát điện.

Mục tiêu tỷ lệ tiết kiệm năng lượng trên tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng theo Nghị quyết 55-NQ/TW đặt ra đạt khoảng 7% vào năm 2030 và khoảng 14% vào năm 2045; giảm cường độ năng lượng xuống từ 1 - 1,5% mỗi năm;  giảm tiêu thụ năng lượng 5 - 7% so với tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc giai đoạn 2019 - 2025 và giảm 8 - 10% giai đoạn 2019 - 2030…

Trong thời gian tới, Việt Nam cần đưa ứng dụng công nghệ trong năng lượng trở thành một lĩnh vực đóng góp hiệu quả cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường; hình thành và đưa vào hoạt động có hiệu quả mô hình quản lý sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong hoạt động quản lý nhà nước, quản lý doanh nghiệp, trong các tòa nhà và trong đời sống xã hội...

Cùng với đó, đề ra định hướng và phương án phát triển các cơ sở nghiên cứu, ứng dụng và đào tạo, chú trọng hiệu quả hoạt động, ứng dụng công nghệ mới, cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, phát triển nguồn nhân lực; vận động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại các địa phương trong từng lĩnh vực, trong doanh nghiệp và từng cá nhân.

Từng bước tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ tiên tiến nhập khẩu, xây dựng và phát triển năng lực nội sinh về công nghệ trong doanh nghiệp, tập trung đầu tư xây dựng một số cơ sở hạ tầng kỹ thuật làm nền tảng phục vụ ứng dụng và phát triển công nghệ năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Minh An