Cần giải pháp để chợ nông thôn phát huy hiệu quả

TMO – Nhiều địa phương trên cả nước luôn chú trọng xây dựng tiêu chí chợ nông thôn trong xây dựng nông thôn mới (NTM) nhằm phát huy hiệu quả phát triển kinh tế-xã hội, sẵn sàng phục vụ nhu cầu giao thương của người dân.

Theo tiêu chí số 7 trong bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới thì điều kiện để xây dựng chợ NTM phải phù hợp cho việc lưu thông hàng hóa, gần khu dân cư, trung tâm xã; hoạt động chợ phải kết hợp với các dịch vụ thương mại, văn hóa của cư dân địa phương. Yếu tố quan trọng trong quy hoạch chợ gắn với quy hoạch chung của địa phương, tránh tình trạng chợ xây xong bỏ hoang, không sử dụng được. Một số nơi nhân dân đã nhiệt tình trong việc đóng góp cùng xây mới chợ, nâng cấp chợ cũ đạt chuẩn.

Thời gian qua, nhiều địa phương trên cả nước luôn chú trọng xây dựng tiêu chí chợ nông thôn bên cạnh các tiêu chí NTM khác. Theo hướng dẫn của ngành Công Thương, các địa phương nằm trong quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ mới phải xây dựng chợ. Các địa phương còn lại cải tạo, sắp xếp lại hệ thống chợ sẵn có trên địa bàn để phục vụ người dân giao thương.

Phát huy hiệu quả chợ nông thôn trong xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, việc phát triển, hoàn thiện hạ tầng thương mại nông thôn tại nhiều địa phương còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân do nguồn kinh phí để thực hiện tiêu chí số 7 về cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn còn hạn hẹp. Nhà nước chưa bố trí được nguồn vốn ngân sách để xây mới, cải tạo, nâng cấp hệ thống chợ (nhất là chợ vùng sâu, vùng xa), nguồn vốn tư nhân không đầu tư vào những vùng này. Thêm vào đó, ở khu vực nông thôn, khó thu hút doanh nghiệp đầu tư bởi chi phí xây dựng chợ khá lớn, thu hồi vốn lâu dài, cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế, hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, rõ ràng.

Mặt khác, một số địa phương có quy hoạch chợ nhưng chưa bố trí được quỹ đất sạch để mời gọi, đầu tư xây dựng chợ đảm bảo các điều kiện theo quy định tiêu chuẩn thiết kế chợ, tiêu chuẩn chợ kinh doanh thực phẩm…, còn hệ thống cơ sở bán lẻ đều huy động nguồn xã hội hóa, chủ yếu do tư nhân tự đầu tư nhưng một số hạng mục chưa đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định.

Để phát triển và khai thác có hiệu quả hệ thống chợ NTM, chính quyền các địa phương cần có giải pháp quản lý hoạt động chợ trên địa bàn hiệu quả, tránh lãng phí; giải tỏa hết chợ tạm, chợ "cóc" gây mất trật tự, ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, cần chuyển đổi mô hình quản lý chợ để kinh doanh hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương; tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ làm công tác quản lý chợ ở các địa phương. Khi quy hoạch chợ NTM phải dự báo được lưu lượng người bán, người mua, càng cụ thể chi tiết càng tốt. Việc huy động nguồn vốn cần khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư vào các chợ dân sinh tại các vùng nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi để người dân lưu thông hàng hóa được thuận lợi.

Vũ Minh