Cần đột phá trong phát triển kết cấu hạ tầng

TMO – Một trong những đột phá được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đối với ngành xây dựng là phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức; xây dựng, kết nối và khai thác dữ liệu ngành Xây dựng để phát triển trí tuệ nhân tạo.

Năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng - năm đầu tổ chức triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 với yêu cầu rất cao, trong đó có mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển nhanh, bền vững, xanh hóa, số hóa. Ngành Xây dựng hiện đang tăng trưởng trên 9%, đóng góp khoảng 1,96 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP của cả nước; những năm tiếp theo, ngành cũng phải nỗ lực để tăng trưởng 2 con số.

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Bộ Xây dựng vừa diễn ra mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị Bộ, ngành Xây dựng tập trung thực hiện "5 bảo đảm" và "6 đột phá", trong đó "5 bảo đảm" gồm: 1 - Bảo đảm thể chế thông thoáng; 2 - Bảo đảm hạ tầng thông suốt; 3 - Bảo đảm quản trị thông minh; 4 - Bảo đảm cách làm thông dụng; 5 - Bảo đảm hợp tác thông hiểu.

Hạ tầng phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu không ngừng được đầu tư xây dựng. Ảnh minh họa.

"6 đột phá" gồm: (1) Đột phá trong tư duy và tầm nhìn, với tinh thần "nguồn lực bắt nguồn từ tư duy và tầm nhìn". (2) Đột phá trong huy động, tập trung nguồn lực, đề xuất cơ chế, chính sách để tiếp tục triển khai xây dựng hạ tầng chiến lược và hoàn thành các dự án, công trình trọng điểm quốc gia, nhất là các dự án giao thông vận tải trọng điểm như dự án đường sắt tốc độ Bắc - Nam; xây dựng trường nội trú tại các xã biên giới, nhà cho người dân chịu ảnh hưởng bởi thiên tai...

(3) Đột phá trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức; xây dựng, kết nối và khai thác dữ liệu ngành Xây dựng để phát triển trí tuệ nhân tạo. (4) Đột phá trong phát triển nhà ở xã hội, bảo đảm sớm hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội trong năm 2028, vượt 2 năm so với kế hoạch.

(5) Đột phá phát triển các phương thức giao thông; quy hoạch với tầm nhìn trăm năm, tinh thần là "tiến xa ra biển lớn, đi sâu vào lòng đất và bay cao lên vũ trụ"; từ đó giảm chi phí logistics, chi phí đầu vào, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, hàng hóa. (6) Đột phá trong khắc phục những tồn tại, hạn chế, nhất là việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công các công trình trọng điểm. Có cơ chế khuyến khích để huy động nguồn lực, đẩy mạnh hợp tác công tư, mạnh dạn áp dụng các hình thức thí điểm, chỉ định thầu với các nhà thầu có năng lực, uy tín, kinh nghiệm, nhưng phải công khai, minh bạch, không tham nhũng, tiêu cực. Tăng cường quản lý nhà nước về hoạt động đầu tư xây dựng, bảo đảm chất lượng, tiến độ, an toàn, hiệu quả và phòng, chống thất thoát, lãng phí.

Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ cũng nêu rõ 3 việc quan trọng với Bộ Xây dựng trong thời gian tới. Theo đó (1) trong tháng 12, Bộ Xây dựng rà soát lại các quy chuẩn, tiêu chuẩn, điều kiện đường sắt tốc độ cao để lựa chọn công nghệ, tiến hành lựa chọn phương thức đầu tư trong tháng 1/2026. (2) khẩn trương thành lập Trung tâm Giao dịch Bất động sản và Quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý để thúc đẩy thị trường phát triển thị trường công khai, minh bạch, bền vững. (3) vào cuộc giám sát, kiểm toán các công trình, dự án ngay từ đầu để triển khai các dự án thần tốc, táo bạo hơn nữa, tránh tình trạng "đội giá", tránh khuyết điểm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn, tránh để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

Thủ tướng Chính phủ khẳng định, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, vừa cấp bách, vừa lâu dài, nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Hạ tầng phải đi trước một bước, tư duy, tầm nhìn, quy hoạch phải mở đường cho phát triển…/.

QUỲNH VÂN