Bắc Ninh số hóa nông sản bằng công nghệ truy xuất nguồn gốc

TMO - Với mục tiêu hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp, Bắc Ninh triển khai công nghệ truy xuất nguồn gốc để số hóa nông sản. Đây được coi là bước tiến quan trọng giúp bảo đảm chất lượng, xây dựng thương hiệu, đồng thời gia tăng niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm địa phương.

Thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh đã và đang tập trung triển khai ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc để số hóa nông sản, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho sản phẩm địa phương.

Nhờ đó, người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận thông tin chi tiết về quy trình sản xuất, nguồn gốc, chất lượng nông sản, từ đó tăng niềm tin và sự lựa chọn. Đây không chỉ là bước tiến trong minh bạch hóa thị trường mà còn là cơ hội để nông sản Bắc Ninh mở rộng thị trường tiêu thụ, đáp ứng yêu cầu khắt khe từ các đối tác trong và ngoài nước. Công nghệ truy xuất nguồn gốc là hệ thống ghi nhận và theo dõi thông tin chi tiết của một sản phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng, giúp xác định nguồn gốc, quy trình sản xuất và phân phối.

Các công nghệ phổ biến bao gồm mã QR, tem chống giả tích hợp công nghệ (như SMS, NFC) và hệ thống phần mềm ghi lại dữ liệu theo thời gian thực. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn đã quan tâm, chủ động tham gia xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường.

Bên cạnh đó, việc hỗ trợ tổ chức, cá nhân áp dụng truy xuất nguồn gốc sản phẩm được các cơ quan quản lý quan tâm. Trong đó, hệ thống quản lý thông tin truy xuất nguồn gốc của tỉnh Bắc Giang (cũ) vận hành từ tháng 9/2022, đến tháng 4/2025 có 159 đơn vị với 273 sản phẩm được đưa lên cổng, với tổng số 698.399 tem truy xuất nguồn gốc được phê duyệt.

Hệ thống của tỉnh Bắc Ninh (cũ) cập nhật thông tin truy xuất nguồn gốc cho 268 sản phẩm; cấp 254 tem truy xuất nguồn gốc; thiết lập 13 tài khoản quản lý. Đến nay, 100% các sản phẩm, hàng hóa đạt từ 3 sao trở lên của tỉnh sau sáp nhập đều áp dụng truy xuất nguồn gốc. Giai đoạn 2026-2030, Sở Khoa học và Công nghệ triển khai nhiệm vụ nâng cấp, cập nhật, tích hợp 2 hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa của tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh (cũ), ứng dụng các công nghệ tiên tiến vào truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, bảo đảm tính tương tác, bảo mật, truy xuất dữ liệu hiệu quả.

Dù đạt được kết quả tích cực song các giải pháp truy xuất nguồn gốc hiện tại vẫn chưa đồng bộ, chưa có chương trình, hệ thống, cơ quan đánh giá chứng nhận các hệ thống truy xuất nguồn gốc mang tính khách quan để tạo sự tin tưởng cho người tiêu dùng.

Việc khai báo, cập nhật thông tin truy xuất, in và dán tem chưa được kiểm soát. Đặc biệt, truy xuất nguồn gốc đòi hỏi tính chuẩn hóa cao song nhiều doanh nghiệp chưa tìm được giải pháp đúng quy định, phù hợp với nguồn lực.

Truy xuất nguồn gốc nông sản, sản phẩm mang lại niềm tin cho người tiêu dùng. (Ảnh: PH). 

Để thúc đẩy các doanh nghiệp, chủ cơ sở số hoá sản phẩm, và triển khai các mã quét nhằm truy xuất nguồn gốc, UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành Kế hoạch số 38 thực hiện Đề án triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ khẩn trương triển khai nhiệm vụ nâng cấp, cập nhật, tích hợp 2 hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa của tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh (cũ), ứng dụng các công nghệ tiên tiến vào truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2026-2030, bảo đảm tính tương tác, bảo mật, truy xuất dữ liệu hiệu quả.

Mục tiêu cao nhất là tạo lập cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc mang tính hệ thống, công khai, minh bạch, nâng cao giá trị hàng hóa, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu hội nhập và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người tiêu dùng.

Số hóa nông sản nói riêng và các sản phẩm khác bằng công nghệ truy xuất nguồn gốc đang mở ra hướng đi mới cho Bắc Ninh trong phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững. Khi mỗi sản phẩm được gắn “hộ chiếu số”, thông tin về quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và nguồn gốc trở nên minh bạch, rõ ràng, giúp người tiêu dùng yên tâm lựa chọn.

Đặc biệt, đây còn là hướng đi quan trọng để sản phẩm nông nghiệp địa phương khẳng định uy tín, mở rộng thị trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng. Sự chủ động áp dụng công nghệ cũng thúc đẩy nông dân thay đổi phương thức canh tác, hướng đến sản xuất an toàn, chuẩn hóa theo tiêu chí quốc tế.

Bắc Ninh không chỉ dừng lại ở mục tiêu tăng trưởng về giá trị nông sản, mà còn tạo nền tảng lâu dài cho việc xây dựng thương hiệu, góp phần nâng cao hình ảnh và vị thế của nông nghiệp tỉnh trên bản đồ nông sản cả nước. Số hoá sản phẩm hứa hẹn mang đến lợi ích kép, vừa nâng cao thu nhập cho nông dân, vừa đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của thị trường tiêu dùng trong thời kỳ kinh tế số.

Nguyễn Vinh