Xuất khẩu gạo dự báo tăng trưởng ổn định trong năm 2023

TMO - Ảnh hưởng biến đổi khí hậu, tình trạng hạn hán tại châu Âu, Trung Quốc đang đặt nguồn cung gạo vào tình trạng thiếu hụt, chất lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng được nâng cao khiến hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam trong năm 2023 có nhiều thuận lợi.

Theo số liệu thống kê của cơ quan hải quan, trong năm 2022, kim ngạch xuất khẩu gạo Việt Nam đạt 7,1 triệu tấn với trị giá 3,45 tỷ USD, tăng 13,8% về lượng và tăng 5,1% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021. Giá xuất khẩu bình quân đạt 486 USD/tấn. Cơ cấu chủng loại gạo xuất khẩu đi đúng định hướng, chủng loại gạo trắng thường vẫn chiếm tỷ trọng ổn định ở mức dưới 45%, gia tăng xuất khẩu chủng loại gạo Việt Nam có thế mạnh như, gạo thơm, gạo nếp, gạo trắng cao cấp… giảm tỷ trọng xuất khẩu gạo thường, chất lượng thấp.

Về thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng ở tất cả các thị trường. Trong đó, xuất khẩu gạo sang thị trường EU ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc, ở mức 95.510 tấn gạo, vượt hạn ngạch 80.000 tấn gạo mà EU dành cho Việt Nam. Các thị trường truyền thống và trọng điểm vẫn tiếp tục giữ vững như: Philippines, Trung Quốc, châu Phi, Cuba… 

Trong tháng 1/2023 xuất khẩu gạo Việt Nam đạt 359.310 tấn, mang lại 186,6 triệu USD, giá xuất khẩu trung bình 519,3 USD/tấn. So với tháng 1/2022, giảm 29% về số lượng, nhưng tăng 6,8% về giá xuất khẩu. Xuất khẩu gạo của Việt Nam trong tháng 1 vẫn tiếp tục chiếm lĩnh các thị trường trọng điểm có nhu cầu tiêu thụ lớn về sản lượng. Trong đó, Philippines vẫn là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm 35% tổng lượng xuất khẩu gạo của cả nước.

Với nhiều yếu tố thuận lợi, dự báo xuất khẩu gạo trong năm 2023 của Việt Nam ước đạt khoảng 6,5-7 triệu tấn gạo. 

Dự báo hoạt động xuất khẩu gạo năm 2023 của Việt Nam có nhiều thuận lợi về bối cảnh, trong đó ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, tình trạng hạn hán tại châu Âu, Trung Quốc đang đặt nguồn cung gạo vào tình trạng thiếu hụt. Ấn Độ áp dụng lệnh cấm xuất khẩu gạo tấm và áp dụng thuế 20% với chủng loại gạo trắng.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) nhận định, nhu cầu nhập khẩu gạo của các thị trường truyền thống như Philippines, Trung Quốc, châu Phi... nhìn chung trong quý I-II/2023 sẽ ổn định do các nước đang tăng cường dự trữ lương thực cũng như chuẩn bị cho thời điểm năm mới. Trong ngắn hạn, giá gạo vẫn ở mức tốt do những bất ổn về kinh tế, chính trị toàn cầu khiến nhu cầu dự trữ lương thực tăng lên. Đây là yếu tố giúp các doanh nghiệp gạo được hưởng lợi trong thời gian tới. Cùng với đó, chất lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng được nâng cao, các nước đều có nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam. Do vậy, dự báo xuất khẩu gạo của Việt Nam trong năm 2023 khoảng 6,5-7 triệu tấn gạo.

Về nguồn cung gạo, theo Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, sản lượng gạo hàng hóa xuất khẩu chủ yếu tập trung ở các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long, các vùng khác chủ yếu phục vụ cho tiêu dùng nội địa. Diện tích gieo trồng của Đồng bằng sông Cửu Long năm 2023 ước khoảng 3,83 triệu ha, năng suất bình quân khoảng 6,27 tấn/ha, sản lượng ước đạt 24 triệu tấn lúa. Lúa hàng hóa dùng cho xuất khẩu năm 2023 ước khoảng 13,2 triệu tấn, tương đương 6,6 triệu tấn gạo.

Tại hội nghị đánh giá tình hình xuất khẩu gạo năm 2022, bàn phương hướng xuất khẩu năm 2023 vừa được tổ chức, đại diện Sở Công Thương các địa phương kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục hỗ trợ các địa phương trong công tác thông tin thị trường, đặc biệt là mặt hàng gạo để cung cấp thông tin đến các đơn vị có liên quan và doanh nghiệp chủ động trong sản xuất, chế biến xuất khẩu. Đồng thời, mời đoàn doanh nghiệp nhập khẩu nông, thủy sản trong và ngoài nước đến kết nối thu mua nông, thủy sản địa phương.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan chỉ đạo các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước tiếp tục duy trì, tối đa hóa công suất sản xuất, cung ứng kịp thời và dành tối đa lượng phân bón sản xuất ra để phục vụ nhu cầu trong nước. Bên cạnh đó, các Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề xuất phía Trung Quốc tổ chức thêm đoàn để đánh giá, cấp phép cho thêm cho các doanh nghiệp đạt chuẩn xuất khẩu gạo vào Trung Quốc vì đây là thị trường còn nhiều dư địa tăng trưởng.

Nguyễn Hạnh