Xây dựng đề án lập Ban Chỉ đạo về giải quyết ô nhiễm không khí cho Hà Nội

TMO - Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng thành phố Hà Nội và các địa phương, khẩn trương xây dựng Đề án thành lập xong Ban Chỉ đạo về giải quyết ô nhiễm không khí cho Hà Nội trong tháng 4/2025.

Ngày 26/3, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà làm việc trực tiếp kết hợp trực tuyến với UBND thành phố Hà Nội về tình hình thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2025; công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí của Hà Nội.

Trong đó, đối với vấn đề kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí, trước đề xuất của Hà Nội nghiên cứu cơ chế phối hợp giữa bộ - tỉnh và tỉnh - tỉnh để trao đổi dữ liệu về môi trường, xử lý ô nhiễm liên vùng, liên tỉnh, Phó Thủ tướng thống nhất giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Ban chỉ đạo về giải quyết ô nhiễm không khí cho TP Hà Nội đặt trong Vùng Thủ đô, thống nhất kế hoạch cụ thể, trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương, kèm theo cơ chế hoạt động.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hà Nội và các địa phương khẩn trương xây đựng đề án, trong tháng 4/2025 thành lập xong Ban Chỉ đạo và trình Ban Chỉ đạo quy chế hoạt động, quy chế làm việc…

Theo Phó Thủ tướng, Hà Nội cần đánh giá nếu nguyên nhân gây ô nhiễm không khí, ùn tắc giao thông do phương tiện cá nhân quá nhiều thì cần hạn chế bằng cách dùng các công cụ kinh tế để điều tiết, không nên cấm bằng biện pháp hành chính. Các Bộ Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường ban hành quy chuẩn cao với phương tiện cá nhân, đặc biệt là xe máy và ban hành trong tháng 4 này. Hà Nội dựa vào đó để ban hành quy chuẩn cao hơn.

Hoạt động giao thông vận tải là nguồn phát thải lớn nhất gây ô nhiễm không khí tại Hà Nội. 

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, tình trạng ô nhiễm không khí ở thành phố gia tăng trong khoảng 10 năm gần đây. Theo kết quả quan trắc của cơ quan môi trường, ô nhiễm không khí ở Hà Nội bắt đầu từ khoảng tháng 10 và kéo dài đến tháng 4 năm sau, tập trung tại một số điểm có mật độ giao thông lớn và nhiều cơ sở sản xuất. Trong ngày có hai khung giờ ô nhiễm nghiêm trọng là 6-8h và 17-19h.

Với quy mô dân số hơn 8 triệu, mật độ 2.398 người/km2, cao gấp 8,2 lần so với trung bình cả nước, số phương tiện giao thông đặc biệt lớn (1,1 triệu ôtô, 6,9 triệu xe máy). Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho thấy, 56,1% ô nhiễm không khí tại Hà Nội đến từ khoảng 7 triệu xe máy chưa được kiểm soát khí thải, 800.000 ô tô chạy bằng xăng dầu, cùng với bụi đường do ma sát từ lốp xe. Ngoài ra, nguồn phát thải từ công nghiệp cũng chiếm tỷ lệ đáng kể (22,2%), tập trung ở các khu công nghiệp, làng nghề và cơ sở sản xuất sử dụng than nhưng chưa có thiết bị xử lý khí thải đạt chuẩn.

Cơ quan chức năng của thành phố Hà Nội đã chỉ ra 5 nguồn chính gây ô nhiễm không khí gồm: Phương tiện giao thông đường bộ (cả bụi đường), công nghiệp, dân sinh, đốt sinh khối và nông nghiệp. Nguồn phát thải lớn nhất là hoạt động giao thông trên địa bàn thành phố.

Thành phố đang triển khai nhiều hoạt động nhằm cải thiện môi trường không khí như: Triển khai các giải pháp giảm phương tiện xe cá nhân, tăng cường phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi giao thông xanh, giám sát vệ sinh môi trường các công trình xây dựng… 

Trước đó (14/3), tại Hội thảo khoa học “Thực trạng và giải pháp xử lý các vấn đề cấp bách trong công tác bảo vệ môi trường Thủ đô Hà Nội”, các chuyên gia cho rằng, để cải thiện chất lượng không khí, ông cho rằng Hà Nội cần mạnh tay hơn trong việc kiểm soát khí thải phương tiện giao thông. Đặc biệt là giải pháp về chuyển đổi số để chuyển đổi xanh trong giai đoạn 2025 – 2030; tiếp cận đa ngành; quản lý chất thải sinh hoạt; liên kết vùng…

Trong đó, TP. Hà Nội cần coi quản lý chất lượng không khí là ưu tiên hàng đầu, đưa chỉ tiêu chất lượng không khí vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm. Thành phố cần thực hiện kiểm tra khí thải xe máy lưu thông trong khu vực nội thành; hỗ trợ tài chính đẩy nhanh lộ trình giao thông xanh; đến năm 2030 chuyển đổi toàn bộ xe buýt sang xe buýt điện (nhanh hơn 5 năm so với kế hoạch); thắt chặt hơn một số quy chuẩn phát thải công nghiệp đối với các cơ sở ở Hà Nội và vùng Thủ đô...

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng cần ưu tiên xây dựng hạ tầng số như cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin các nguồn phát thải; cần có dữ liệu chung để xác định loại phát thải và khối lượng phát thải của từng ngành cụ thể, qua đó có giải pháp phù hợp; hoàn thiện các trạm quan trắc không khí trong nội thành và một số huyện.../.

Thu Anh