Ứng dụng khoa học kỹ thuật trong quản lý và bảo vệ rừng

TMO - Bắc Kạn là địa phương dẫn đầu cả nước về tỷ lệ che phủ rừng với trên 73%, việc triển khai đồng bộ các giải pháp đang góp phần giúp địa phương này quản lý, bảo vệ rừng bền vững, trong đó việc ứng dụng khoa học kỹ thuật được ngành chức năng tỉnh chú trọng.

Đến nay, Bắc Kạn đã trồng được hơn 101 nghìn ha rừng, tỷ lệ che phủ rừng cao nhất cả nước; sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng từ 300.000-350.000m3/năm. Với hiện trạng rừng tự nhiên, rừng sản xuất lớn, lực lượng kiểm lâm mỏng, việc ứng dụng các phần mềm số vào quản lý, bảo vệ rừng thời gian qua đã được ngành Kiểm lâm Bắc Kạn đẩy mạnh triển khai. 

Trước đây, do địa hình phức tạp, di chuyển xa, đi lại khó khăn, chỉ dựa vào lực lượng kiểm lâm thì không thể kiểm soát được hết các hành vi xâm hại rừng. Bên cạnh đó, việc sử dụng các biện pháp thủ công để xác định xảy ra cháy hoặc mất rừng, thiếu chính xác, tới nay nhờ sử dụng phần mềm lực lượng kiểm lâm tại các địa phương trên địa bàn tỉnh có thể theo dõi hiện trạng rừng, xác định rõ vị trí, tọa độ, lô, khoảnh rừng của từng chủ rừng. Nhờ đó việc quản lý rừng dễ dàng, chính xác hơn và không phải mất nhiều công sức, thời gian.

Công tác quản lý, bảo vệ rừng của lực lượng kiểm lâm hiệu quả hơn khi ứng dụng khoa học kỹ thuật trong giám sát, đánh giá hiện trạng rừng (Ảnh minh họa). 

Ngoài ra, trước đó công tác báo cáo diễn biến rừng trên địa bàn tỉnh được tổng hợp dưới hình thức báo cáo từ cơ sở lên các đơn vị quản lý hành chính. Do vậy, kết quả thường bị chậm, không đảm bảo độ chính xác, nhất là thiếu phần dữ liệu bản đồ cập nhật hiện trạng rừng. Từ khi ứng dụng các thiết bị và phần mềm chuyên ngành đã giúp cho các đơn vị xác minh, thu thập thông tin chính xác về rừng, nâng cao khả năng tương tác, phát hiện và cảnh báo nguy cơ cháy rừng, các điểm nghi mất rừng, việc tuần tra, bảo vệ rừng nhanh hơn.

Xác định công tác giữ rừng, bảo vệ rừng là nhiệm vụ trọng tâm, thời gian qua, ngành Kiểm lâm tỉnh đã chú trọng đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, trang bị các thiết bị, phần mềm vào theo dõi, quản lý, bảo vệ rừng. Qua đó nhiều vụ việc vi phạm rừng đã được phát hiện và xử lý kịp thời. năm 2022 toàn tỉnh đã phát hiện 467 vụ vi phạm rừng trái phép với diện tích thiệt hại 118ha, đến 15/4/2023 phát hiện, xử lý 111 vụ xâm hại rừng.

Hiện nay, lực lượng kiểm lâm đang ứng dụng phần mềm theo dõi diễn biến rừng FRMS 4.0 Desktop do Bộ NN&PTNT xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 2017, qua đó cập nhật kịp thời số liệu biến động rừng hằng năm, làm cơ sở triển khai các hoạt động quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, phục vụ xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ngành Kiểm lâm tỉnh còn ứng dụng hiệu quả phần mềm giải đoán ảnh vệ tinh, hỗ trợ đắc lực trong việc phát hiện sớm các điểm nghi mất rừng. Thông qua giải đoán ảnh vệ tinh, cán bộ Kiểm lâm phụ trách địa bàn sẽ xác định chính xác tiểu khu, khoảnh, lô của chủ rừng, diện tích rừng bị mất, giúp phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật.

Ứng dụng phần mềm quản lý bản đồ trên điện thoại thông minh (FRMS mobile) của Tổng cục Lâm nghiệp, là công cụ giúp thay thế bản đồ giấy thông thường và nâng cao độ chính xác trong việc xác định vị trí, xác minh thông tin biến động rừng ngoài thực địa. Sử dụng máy bay không người lái (Flycam) phục vụ công tác chỉ huy cháy rừng, giám sát rừng thông qua video, hình ảnh được truyền tải trực tiếp, hỗ trợ xác minh thông tin biến động rừng ngoài thực địa nhanh chóng.

Trong năm qua, Dự án Nâng cao năng lực phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh đã lắp đặt 16 biển báo hiệu cấp dự báo cháy rừng tự động tại các khu vực trọng điểm cháy rừng của các huyện. Biển báo đã phát huy hiệu quả báo hiệu cấp dự báo cháy rừng tự động thông qua tin nhắn gửi đến điện thoại của cán bộ kiểm lâm. 

Thu Trang